Контакт

Daily news

Јован Павловски: Новинарството е страст, а пишувањето судбина

Објавено пред

Две незадолжителни лекции по новинарство, кои романсиерот, поет, новинар, раскажувач за најмалите, публицист и енциклопедист официјално не ги предавал, но останале запаметени

dobivaj vesti na viber

Друштвото на писателите на Македонија денеска ги чествуваше 80-те години од раѓањето на Јован Павловски и 60-те години од почетокот на неговото творештво. Павловски поради болеста не можеше да им се придружи на почитувачите на неговото дело.

Но, токму моменталното физичко отсуство можеби е вистинската „проверка“ за духовното присуство на писателот кој, меѓу другото, е автор на првиот политички роман во македонската книжевност („Радиовце“, 1972 год.), но и првиот еротски роман („Сок од простата“, 1991 год.). Родениот тетовчанец за првиот добил критики од тогашните социјалистички функционери, но и признанието „почесен жител на селото Радиовце“, па Павловски секогаш истакнувал дека е првиот македонски писател – почесен селанец. Со вториот доби бројна млада публика.

Како се распадна советската империја

Павловски, како и секој добар пишувач, целиот работен век го минал во новинарството. Кон крајот на осумдесеттите години бил дописник на „Нова Македонија“ од Москва. Интересно време, со еден посебно интересен настан.

Пред точно 30 години и три дена, на 28 мај 1987 год., 19-годишниот германски пилот-аматер Матијас Руст полетал лесна „Цесна“ од Финска, ги минал трите кругови на противвоздушната одбрана на Советскиот Сојуз, и слетал на Црвениот плоштад во Москва. Првокласната сензација веќе била во рацете на дописникот Павловски, кој меѓу првите, заедно со својот колега-дописник од загрепски „Вјесник“, дознал за настанот.

 

 

„Веднаш отидовме на Црвениот плоштад и од податоците што ги добивме направивме добри извештаи. Испратив текст за ‘Нова Македонија“, а во меѓувреме дописникот на белградска ‘Политика’, Душан Пешиќ, кој немаше поим што се случува, спокојно си спиеше. Пред да го заклучи бројот, дежурниот во ‘Политика’ му се јави на својот дописник да му каже за ексклузивниот настан. Бидејќи немаше време, дежурната екипа во Белград ги прибра податоците од различни агенции, му ги испрати на својот дописник, за овој набрзина да направи извештај. Утредента, редакцијата на ‘Нова Македонија’ го констатира фактот дека Пешиќ испратил сеопфатен извештај, а извештајот на Јован има повеќе празнини. Со една мала разлика – никој во Скопје не се потруди како колегите во ‘Политика’.Таква помош сум немал. Никогаш, за жал“, му раскажуваше Павловски на потписникот на овие редови во едно интервју пред две години. Инаку, пред да биде дописник од Москва Павловски неколку години им беше професор на студентите по новинарство.

Потегот на Руст, кој сакал да создаде имагинарен мост меѓу Истокот и Западот за време на Студената војна, му помогнал на тогашниот советски лидер Михаил Горбачов да ја започне реформата во тогашната комунистичка империја, позната како „Перестројка“, која резултираше со распадот на СССР.

 

 

ЦИА на новинарите не им верува

Една од поинтересните приказни за некогашното новинарство, политика и разузнавање, со Москва како сцена, се случила малку пред случајот со Руст. Втората половина на осумдесеттите години во СССР, по смртта на Леонид Брежњев, е обележана со „брза“ смена на неколку лидери (Јуриј Андропов, Константин Черњенко, Андреј Громико…): смртта ги затекнува на челната функција. Тогаш шеф на дописништвото на влијателниот „Вашингтон пост“ од Москва е Душко Додер, Американец со југословенско потекло. Додер и неговиот пријател, дописникот на агенцијата ТАНЈУГ Милан Станиќ, шетале една вечер на Црвениот плоштад и забележале дека иако е веќе полноќ, светлата на Президиумот на СССР биле вклучени. Претпоставиле дека Черњенко починал, отрчале во канцелариите и испратиле вест.

„Вашингтон пост“ ја објавил веста на насловната страница, ТАНЈУГ воопшто не ја објавил. Заѕвонил телефонот во канцеларијата на главниот уредник на „Вашингтон пост“, а од другата страна на жицата бил функционер на ЦИА, кој бесно реагирал: ЦИА не знае дека советскиот лидер е мртов, од каде би знаел некој новинар?

„Вашингтон пост“ во утринското издание не ја повлекол веста туку само ја поместил на 26-та страница. Утредента се огласил Президиумот на СССР со веста дека Андропов починал, а таа година Додер ја добил Пулицеровата награда во категоријата вест. Останал дописник во Москва до 1991 год., потоа станал дописник на „УСА тудеј“ од Пекинг за вртоглава сума пари.

Кога, пак, во 1992 год. од Белата куќа во Вашингтон заминала администрацијата на Џорџ Буш постариот – инаку, претходно потпретседател на Роналд Реган, но и десет години директор на ЦИА, која за време на вториот мандат (2004-2008) на неговиот син, Џорџ В. Буш, го доби неговото име – во американските медиуми била пласирана (дез)информацијата дека Додер бил шпион на КГБ, па затоа имал добри информации.

Додер во тоа време бил слободен новинар со седиште во Белград (новото светско жариште е бивша Југославија), го тужеше медиумот и доби отштета од 170 илјади долари. Во 1994 год. два месеци престојуваше во Македонија.

„Му се јавиле од ‘Нешнл џиографик’ на мојот пријател Душко во јануари, и го ангажирале да напише репортажа за Македонија што ќе излезе во септемврискиот број. Освен хонорарот, добил два месеци платено хотелско сместување и трошоци, возач и преведувач. Уредничката на фотографија престојуваше овде два месеци, во април и во август, за да ја фати различната фактура на пејзажот, а од 100 направени фотографии, за објавување се избира само една. А ние ќе ве пратиме наутро со автобус во Охрид, да се вратите до вечер и да направите два текста“, им раскажуваше Павловски на младите новинари во „Нова Македонија“.

Но, тоа е тоа. Јошко, како што го викаат сите, никогаш не рекол дека новинарството е страст, а пишувањето судбина, но, ете, сè некако се сведува на тоа.

Стојан Синадинов

Daily news

Прва правна конференција Tres Partes

Објавено пред

На 26 декември година во хотелот „Континентал“, со почеток во 10 часот, ќе се одржи првата правна конференција Tres partes, во организација на „Јанаки знае“, а ќе биде поделена во три дела.

dobivaj vesti na viber

Првиот дел е со работен наслов „Дали е потребно укинување на извршителите?”, на кој ќе учествуваат Зоран Василевски, кој ќе ја застапува тезата ПРО укинување на извршителите, извршител Снежана Андреевска, која ќе ја застапува тезата КОНТРА укинување на извршителите и извршител и поранешен судија за извршување, Христо Јованов, кој ќе предава во делот на извршувањето пред да се укинат судиите извршители.

Вториот дел е со работен наслов „Дали се шаблонизира институтот надомест на нематеријална штета“, на која предавачи ќе бидат адвокатката Маруша Митровска, судијката Љубица Колиќ од Основен суд Скопје 2 и судијата Ѓорѓи Радојков од Апелациониот суд Скопје.

Третиот т.н. кривичен дел е со работен наслов „Неприменување на кривично-правните институти“, во кој предавачи ќе бидат адвокатот Јанаки Митровски, Никола Тупанчевски, редовен професор по казнено право при „Јустинијан Први“, Александра Деаноска, вонредна професорка по казнено право при „Јустинијан Први“, и Оља Ристова, судијка при Основниот суд Скопје 1.

Предвиден е и интерактивен дел со публиката преку поставување прашања и коментари од учесниците.

 

Прикажи повеќе...

Daily news

Груевски оди во затвор – Апелација му ја потврди казната

Објавено пред

Апелациониот суд Скопје, постапувајќи по кривичниот предмет познат во јавноста под името „Тенк“ по одржана јавна седница, донесе пресуда со која му ја потврди двегодишната затворска казна на премиерот Никола Груевски. „Жалбите на обвинетиот Никола Груевски изјавени лично и преку неговите бранители ги одби како неосновани, а првостепената пресуда ја потврди во целост, со што му ги потврди двете години затворска казна“, пишува во соопштението од судот.

dobivaj vesti na viber

Второстепениот суд делумно му ја уважи жалбата на Ѓоко Поповски и му ја намали казната на 4 години и 6 месеци, а во останатиот дел првостепената одлука ја потврди.

За Гордана Јанкулоска за „Тенк“ е издвоена во друга постапка и пресудата за неа, под обвинение дека ја злоупотребила службената положба и го натерала Поповски да го намести тендерот за „мерцедесот“ што го посакал Груевски, ќе биде изречена на 8 октомври.

Прикажи повеќе...

Daily news

Бизнисменот Минчо Јорданов треба да сведочи дали бил уценет со пари во шпионската афера

Објавено пред

Spion

Бизнисменот Минчо Јорданов утрово во кривичниот суд е повикан да сведочи во предметот што го презеде специјалното јавно обвинителство под кодно име „Шпион“.

dobivaj vesti na viber

Обвинетите Миќо Наскоски, Зоран Божиновски и Марјан Маџовски, како што рече на минатото рочиште обвинителката Елизабета Јосифовска, со цел да се стекнат со противправна имотна корист, му се заканиле на бизнисменот Минчо Јорданов дека ќе објават податоци за наводна криминална приватизација и откуп на акциите во АД „Бетон“ и на други негови фирми. Во намерата не успеале, а Јорданов не ги исплатил парите.

„Обвинетиот Александар Диневски прибавувал податоци со степен на државна тајна, а потоа ги доставувал или директно на странските разузнавачки служби или му ги давал на обвинетиот Марјан Ефремов, кој ја формирал групата за уцени, изнуди и шпионажа и ја координирал од 2009 до 2013 година, регрутирајќи нови членови во мрежата. Со обвинетиот Мирослав Зафировски од УБК прибирале податоци за луѓе од ЦИА присутни во Македонија и за штаб на ЦИА во Ирак. Тие прибирале и податоци за организациската поставеност на УБК“, рече Јосифовска за „Шпион“, кое СЈО врз база на нови прислушувани разговори го презеде од Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција.

Ефремов, според обвинението, групата за изнуда и тргување со тајни информации од безбедносните служби на Македонија ја направил во 2009 година и, како што тврди обвинителството, тој е мозокот на целата операција. Информациите им ги продавале на Кост Н. од грчката разузнавачка служба, Петар Н. и Јуриј Н. од унгарската и на други лица од странски разузнавачки служби.

Секој од обвинетите, зависно од тоа во која институција работел, снимал службени документи, кои потоа им ги продавал на грчката, руската, унгарската и српската разузнавачка служба. Обвинети во овој случај се и тогашниот шеф на Кабинетот на претседателот на Собранието, Трајко Вељаноски, генералот Горан Стојков, Миќо Насковски, Ѓорѓи Хаџимицев, Цветан Дамјановски (заедно со други нивни колеги од МВР, УБК, АР и Военото разузнавање, кои дел се веќе осудени) и Зоран Божиновски, кој во групата имал улога ако уценуваните не дадат пари, тој да ги објавува, како што вели обвинителката, во порталот „Буревесник“ или во други медиуми во кои работел. Божиновски е обвинет за злосторничко здружување, шпионажа и уцена.

Обвинетите не се чувствуваат виновни, а тврдат и дека целиот процес е монтиран. Во предметот првично беа опфатени 19 лица, од кои неколкумина ја одлежаа затворската казна. Предметот го суди судијата Владимир Туфегџиќ. На конференциска врска треба да сведочи и Драган Даравелски, кој, според обвинението, исто така бил уценуван од обвинетите.

Прикажи повеќе...

Најново

Европа2 часа

Столтенберг: Војната во Украина може да се претвори во војна меѓу Русија и НАТО

Генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг изрази загриженост дека руската војна во Украина може да излезе од контрола и да...

Европа5 часа

Османи: На Косово никогаш нема да има полицајци и војници од Србија

Претседателката на Косово, Вјоса Османи посочи дека последните инциденти на северот на Косово, се насочени против уставниот поредок и суверенитетот...

Топ6 часа

18-годишник обезбедил податоци од картичката на дедо му, плаќал за игри и купувал

18-годишно момче обезбедувајќи податоци од картичката на неговиот дедо извршил стотици плаќања, потрошувајќи над 468 илјади денари, соопшти МВР. Според...

Свет7 часа

Путин: Ќе го избришеме од лицето на земјата секој што ќе не нападне со нуклеарно оружје

Секоја земја што ќе ја нападне Русија со нуклеарно оружје ќе биде избришана од лицето на земјата, изјави денеска рускиот...

Македонија9 часа

Ивановска: Поразително за државата е доаѓањето на тим од Вашингтон

Претседателката на Државната комисија за спречување корупција Билјана Ивановска смета дека е поразително за државата доаѓањето на тим од Вашингтон,...

Регион11 часа

Брнабиќ за ситуацијата на Косово: Курти нè доведе до раб на војна

Премиерката на Србија, Ана Брнабиќ, на аеродромот „Никола Тесла“ во Белград ја коментираше ситуацијата во Косово. „Денес имате ваков ден,...

Македонија12 часа

Закани за бомби добиле полициската станица Центар, „Ист гејт“ и „Бисер“, Железничката станица и зградата „Пегла“

Закани за бомби утрово пристигнаа до трговските центри „Ист гејт“ и „Бисер“, Транспортниот центар, зградата „Пегла“ и полициската станица Центар,...

Македонија13 часа

Нови дојави за бомби во скопски училишта

Неколку средни училишта и утрово добиле закани за бомби на електронските адреси. МВР е на терен и ја спроведува стандардната...

Свет14 часа

Јапонија, Велика Британија и Италија заеднички градат борбен авион од новата генерација

Јапонија ќе работи со Велика Британија и Италија на проектот за нова генерација борбени авиони, рекоа трите земји, додека Токио...

Македонија14 часа

ВМРО-ДПМНЕ: Нема поголем пораз дека власта е корумпирана од тоа странци да расчистуваат со криминалот во државата

„Уште еден целосен дебакл за државата е фактот дека странци ќе го расчистуваат со криминалот во Македонија. Нема поголем пораз...

Македонија15 часа

СДСМ: Блокадите на Скопје целосно да прекинат, Мицкоски и ДПМНЕ да најдат решение за проблемот што го создадоа

Христијан Мицкоски и ДПМНЕ да најдат решение за проблемот што го создадоа со блокадите на Скопје, кои со денови им...

Свет15 часа

САД ѝ испраќаат на Украина противвоздушна одбрана во вредност од 275 милиони долари

Соединетите Држави се подготвуваат да испратат воена помош на Украина во вредност од 275 милиони долари, што ќе ѝ овозможи...

Свет15 часа

САД планираат да воведат нови санкции против Русија и Кина

Соединетите Американски Држави планираат да воведат нови санкции кон Кина и Русија, кои ќе вклучуваат казнување на Москва за употребата...

Европа15 часа

(Видео) Гори трговски центар во близина на Москва, еден од најголемите во Европа

Пожар рано утринава зафатил еден од најголемите трговски центри во близина на Москва, соопштија локалните служби за итни случаи. Дел...

Македонија1 ден

Приватните превозници утре ќе ja блокираат „Илинденска“

Автобусите на приватните превозници од утре ќе се преселат кај бараките на Град Скопје информираат од „Слобода превоз“. Во кординација...

Регион1 ден

Хрватска влезе во Шенген, за Бугарија и Романија потврдено е ветото

Бугарија и Романија остануваат надвор од Шенген зоната, откако не успеаја да добијат едногласна поддршка од Европскиот совет во Брисел,...

Македонија1 ден

Мицкоски: Со мачнина ја гледам пинг понг играта на коалицијата на хаосот – Арсовска и Ковачевски додека граѓаните страдаат

„Со мачнина ја гледам пинг понг играта на новата коалиција на хаосот, Градот Скопје и власта на Ковачевски за проблемите...

Македонија1 ден

(Видео) Ковачевски од лидерскиот самит во Виена: Солидарност и правда се најсоодветни одговори за кризата

Претседателот на СДСМ, Димитар Ковачевски, денеска учествува и има свое обраќање на Самитот на лидери од Западен Балкан во Виена,...

Европа2 дена

Ердоган: Ќе и го скршиме рбетот на инфлацијата

Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган рече дека турската влада се надева дека ќе и го „скрши рбетот“ на високата инфлација...

Македонија2 дена

Грковска: Популизмот е најштетен за една демократија, треба храброст за да ја одржиш државата на вистинскиот пат

Политиките за добро владеење се основа за стабилноста на секоја држава. Доколку сакаме стабилност мора граѓаните да имаат доверба во...