Контакт

Економија

Бесими: Таргетирани мерки и фискална консолидација како одговор на инфлацијата и ризикот од стагфлацијата

Објавено пред

Колумна на министерот за финансии Фатмир Бесими

dobivaj vesti na viber

Понуда и побарувачка. Основни економски закони и база на сите економски принципи. Соодносот на добрата и услугите кои се нудат и побаруваат на пазарот го одредуваат пазарниот еквилибриум – цената. Ако понудата се зголеми, а побарувачката остане иста – цената ќе се намали. Ако понудата се намали, при непроменета побарувачка – цената ќе расте. Обратното важи и на страната на побарувачката.

„Големата инфлација“ во седумдесеттите години од минатиот век, која се прошири низ светот, дојде главно преку страната на понудата. Растот на цената на нафтата, евтините пари, курсните шпекулации, бизнисмени и синдикати кои бараа поголема заработка – сето ова во историјата е нотирано како причина за развојот на оваа криза. Накусо за кризата во седумдесеттите: 1. донесе високи стапки на инфлација; 2. траеше повеќе од декада и 3. продуцираше еден економски феномен – стагфлација – стагнација проследена со високи стапки на инфлација.

Следбениците на кејнизајнската теорија дотогаш ја игнорираа можноста за стагфлација, бидејќи високите стапки на невработеност не се поврзуваа со ниска инфлација. Во кејнзијанската теорија стагнацијата и инфлацијата беа две спротивности, кои се исклучуваа една со друга, а нивниот однос се гледаше преку т.н. Филипсовата крива. Идејата беше дека високите цени носат поголема заработка, поголемата заработка повисоко производство, а тоа повлекува проширување на капацитетите и раст на вработеноста. Но, работите не се одвиваа по тој редослед и неокејнзијанците го признаа тоа, односно дека инфлацијата произведена на страната на понудата, особено поврзана со ресурси и примарни производи, може да поттикне забавување на економската активност. Во таа насока е и теоријата на професорот Едмунд Фелпс, која покажа дека на долг рок, Филипсовата крива е вериткална на ниво на „природната стапка на невработеност“, која не е поврзана со инфлацијата, туку со реалните фактори на раст на економијата. Тој всушност ги вгради очекувањата за инфлацијата во Филипсовата крива и со тоа објаснува дека во услови на непроменета понуда, зголемената парична маса предизвикува инфлација, теорија што е блиска до монетаристите. Инаку, во тој период познатиот монетарист Милтон Фридман тврди дека инфлацијата е секоаш и секаде монетарен феномен, односно пуштањето на повеќе пари во оптек од потребното во една економија неминовно води кон инфлација. Во околности на една ваква економска дебата, за да заврши Големата инфлација во САД следеше и промена на претседателот на Федералните резерви, по што следеше и агресивно затегнување на монетарната политика со раст на каматите до 20%, вклучително и прифаќање на рецесија, пред инфлацијата да се врати на ниски, едноцифрени стапки. Дебатата дали стагфлацијата беше предизвикана од брзото и прецврсто монетарно затегнување и регулација на пазарите, останува сеуште отворена во економската теорија.

Тековната ценовна и енергетска криза vs. „Големата инфлација“ од 70-тите

Зошто овој вовед, дали на светот му се заканува нова криза по примерот на 70-тите, која ќе заврши со високи стапки на невработеност и рецесија? – За среќа, не. Да, има прегревање на економиите, како резултат на одговорот на остратата рецесија која се случи за време на пандемијата. САД и ЕУ за една година се вратија на претпандемиското ниво, па дури и го надминаа, како резултат на мерките кои се преземаа преку монетарните и фискалните политики. Но, нарушените синџири на снабдување, високата ликвидност, послабиот одговор на понудата во однос на побарувачката која се врати на претпандемиското ниво, сето тоа придонесе за брз раст на цените и искачување на инфлацијата на највиско ниво во повеќе земји во последните неколку децении.

Како резултат на силните ценовни притисоци, нарушувањата на глобалните синџири, неизвесноста која ја донесе војната во Украина, но и нормализацијата на монетарните политики, односно растот на цената на капиталот, Светската банка очекува годинава глобалниот раст да забави на 2,9%. Јунската проекција претставува значајно забавување за 1,2 процентни поени во однос на јануарската проекција, или во однос на постпандемиските 5,7% раст во 2021 година. Растот на доходот и намалувањето на сиромаштијата во економиите во развој и досега беа забавени, како резултат на Ковид-19. Сепак, војната во Украина имаше свој дополнителен удел и очекувањата се дека во 2022 година тие ќе постигнат раст на БДП од 3,4% – или едвај половина од стапката во 2021 година, односно далеку под просекот 2011-2019 година. Слична е и прогнозата за раст за земјите со среден приход, која за годинава е нагло намалена за 1,3 процентни поени во однос до јануарската проекција.

Она што сепак е поинакво кај оваа ценовна криза во однос на „Големата инфлација“ од 70-тите години се инфлациските очекувања. Меѓународните финансиски институции, пазарите, инвеститорите – и покрај високата доза на неизвесност поврзана со војната во Украина, очекуваат дека следната година ќе следи стабилизација на инфлацијата, иако повисока во однос на она што сме научени изминатата декада. Веќе на среден рок се очекува дека таа да се врати на ниските нивоа од пред пандемијата. Во 70-тите години, очекувањата беа нагорни. Еден пример кој го дава и нобеловецот Кругман за инфлациските очекувања во САД тогаш: работниците очекуваа повисоки цени, работодавачите очекуваа повисоки цени, затоа и едните и други се согласија за многу повисоко покачување на платите од аутпутот кој го креира, што придонесе за понатамошно разгорување на инфлаторната спирала и пролонгирање на кризата.

Уште неколку моменти кои би сакал да ги споменам како разлика на тековните случувања во однос на 70-тите, тоа е подготвеноста на носителите на политики и значително повеќе механизми и безбедносни мрежи кои со текот на годините се изградени, особено по глобалната финансиска криза. Исто така, 70-тите се карактеризираа со силен крах на берзите и депрецијација на доларот, што сега не е случај.

Почеток на крајот на „евтините пари“

Кога ги споменав безбедносните мрежи и носителите на политики да се вратиме на 2022 година. Најголемите централни банки веќе почнаа со затегање на монетарната политика. Федералните резерви први започнаа со покачување на основната камата и со најновата одлука донесена пред неколку дена каматата е покачена за 75 базни поени, едно од најагресивните покачувања од 1994 година наваму. За годинава тие таргетираат камата од 3,4%, додека за 2023 од 3,8% и се силно посветени да се вратат на целната инфлација од 2% на среден рок. Исто така и Европската централна банка, иако попрудентна во затегнувањето на политиката во однос на ФЕД, во јуни донесе одлука за покачување на основната каматна стапка од 25 базни поени, но и дека во септември повторно ќе ја преиспита својата политика. Сите се посветени кон враќање на инфлацијата на целните 2%, но ова значи и дека заврши времето на евтини пари.

Во време кога монетарните власти ги поскапуваат парите, што треба да прават фискалните власти? – По пандемијата, фискалниот простор за реакција е намален, особено за земјите во развој. Оттаму, при креирањето на фискалните политики мора да се земе предвид и овој момент, со оглед на растот на цената на пазарите на капитал кој се очекува. Фискални мерки треба да има во секој случај, но фискалниот одговор за време на пандемијата и во текот на оваа ценовна криза, во секој случај треба да се различни, бидејќи различна е и природата на кризата и тековните услови за финансирање и спроведување на мерките.

Силата на побарувачката за стабилизација на инфлацијата и поддршка за ранливите категории

“Таргетирани мерки“ е магичниот збор во секоја од анализите и извештајите на меѓународните финансиски организации. Тоа значи да се утврди точно на која целна категорија граѓани и фирми им се потребни мерките и да се дизајнираат и имплементираат согласно целната група.

Според една публикација на ММФ, фискалните политики за време на тековната криза треба да се планираат согласно веќе постоечкиот систем на социјална заштита кој се практикува во земјата. Препораките за фискални мерки ги даваат согласно три категории на земји: 1. со силна социјална заштита, 2. со слаба социјална заштита, без субвенции за храна и енергија и 3. со слаба социјална заштита, со субвенции за храна и енергија.

За земјите со веќе воспоставен силен систем на социјална заштита се препорачува да не преземаат мерки против прелевањето на повисоките цени на енергијата во националните економии. Исто така, се препорачува таргетирана финансиска поддршка за ранливите домаќинства. Доколку тековната социјална политика не предвидува поддршка за домаќинствата од средна класа погодени од кризата – се препорачува да се размисли за таргетирана еднократна финансиска поддршка.

За земјите со послаб систем на социјална заштита, кои немаат субвенции за енергија и храна, се препорачува да ги прошират и надградат социјалните програми креирани за време на ковид-кризата. Исто така, на овие земји им се препорачува да ја искористат тековната криза како основа за зајакнување на системот на социјална заштита.

На земјите кои имаат послаб систем за социјална заштита, но кои веќе практикуваат субвенции за енергија и храна, исто така им се препорачува да дозволат постепен пренос на цените од светските пазари дома, а преку постоечкиот фискален простор да го калибрираат јазот помеѓу увозните и малопродажните цени.

Накусо, иако политички многу непопуларно, препораките се да се дозволи да делуваат пазарните сили на понудата и побарувачката, со поддршка за најранливите. Ценовните сигнали се клучни за конкретен одговор од побарувачката, а со тоа и почеток на стабилизацијата. Земете ја енергијата за пример. Побарувачката за енергија е нееластична на краток рок, на среден рок таа станува еластична, особено на горивата, што значи дека со растот на цената, може да се намали побарувачката. Со тек на време, како резултат на намалената побарувачка, цената ќе се стабилизира.

Храната, од друга страна, се одликува со уште поголема ценовна нееластичност. Затоа, многу важен момент е обезбедувањето на социјалната сигурност на најранливите категории на граѓани. Повторно се враќаме на терминот „прецизно таргетирани мерки“. На пример, доколку домаќинства со ниски приходи користат одредени горива за загревање, преку добро дизајнирани мерки да влијае на цената токму на тие горива. Не се препорачува намалување на даноците за горива и храна. Напротив, наплатата на даноците треба да се насочи кон заштитата на ранливите семејства. Со намалувањето на даноци за сите, значи дека се субвенционираат и оние на кои не им потребна поддршка, за сметка на ранливите категории граѓани.

Исто така, ММФ препорачува да се имаат предвид и климатските промени при дизајнирање на мерките, со оглед дека горивата се една од целите кон која се делува.

Неодамнешната анкета на ММФ покажува дека најголем број од земјите веќе преземаа мерки за да го намалат преносот на цените од светските берзи врз националните економии. Најголем дел од земјите преземаа барем по една мерка од почетокот на годината, односно 26 од 31 развиена економија и 45 од 103 економии во развој. Токму помалиот фискален простор, но и веќе постоечките субвенции за храна и енергија кај земјите во развој се фактори за пониската бројка.

Домашната инфлација амортизирана за околу една четвртина годинава

Нашата економија има добар систем на социјална заштита. Со социјалната реформа која ја спроведовме во 2017 година, станавме прва земја во регионот која го воведе гарантираниот минимален приход. Исто така, имаме повеќе социјални трансфери кои таргетираат различни групи, вклучително и субвенции за електрична енергија за социјално загрозените семејства.

Но и покрај ова, нашата Влада досега презема повеќе мерки во насока на успорување на прелевањето на цените од светските берзи дома. Сега читателот ќе забележи дека ова е спротивно од она што го пишувам погоре, но ќе нагласам дека кај нас храната и енергијата учествуваат со многу висок процент во индексот на потрошувачките цени (CPI), оттаму оваа реакција беше неопходна за да се успори инфлаторната спирала. Првичната реакција беше преку даночни олеснувања, поддршка на енергетските компании за поспоро зголемување на цената на електричната енергија, таргетирана финансиска поддршка за ранливите категории, административни ограничувања со кои ќе се влијае на цените и мерки за штедење на енергија.

Во периодот јануари – мај 2022 година стапката на инфлација имаше нагорна тенденција и достигна 9,1%, што ги отсликува ценовните притисоци на страната на понудата предизвикани од глобални фактори, коишто се пренесоа во домашната економија главно преку зголемените цени на прехранбените производи (12,8%), нафтени деривати (30,7%) и електричната енергија (9,4%). Овие категории учествуваа со 71% во растот на инфлацијата во овој период.

Согласно анализа направена во Министерството за финансии, оваа инфлација би била многу повисока, доколку не беше брзата фискална реакција преку антикризните мерки. Согласно расположивите податоци од Државниот завод за статистика (ДЗС), во првата половина од 2021 година просечната цена на електрична енергија за домаќинства била 4,37 денари по KWh без ДДВ, одосно 5,156 денари со 18% ДДВ. Имајќи во предвид дека цената на електричната енергија во јануари-мај 2022 година е повисока за 9,4% во однос на истиот период лани, се доаѓа до пресметката дека цената во периодот јануари-мај 2022 година, изнесува 5,641 денари по KWh со 5% ДДВ или 5,373 денари без ДДВ. Доколку на оваа цена се пресмета 18% ДДВ, цената би изнесувала 6,340 денари по KWh, односно зголемување за 22,9%, наместо за 9,4%, поради намалувањето на ДДВ од 18% на 5%. Со тоа, придонесот на растот на цената на електрична енергија во вкупната инфлација би изнесувал 1,7 п.п. во периодот јануари – мај 2022 наместо 0,7 п.п., односно вкупната инфлација би била 10,1% наместо 9,1%. Ова е само директниот ефект, иако има и индиректни ефдекти, преку избегнување на следе, посилен бран поскапувања.

Понатаму, намалувањето на стапката на ДДВ од 5% на 0% за основните прехранбени производи (брашно, леб, масло, месо, сирење, млеко, јајца итн.) имаше влијание врз забавувањето на стапката на раст на инфлацијата, имајќи во предвид дека храната има највисоко учество во структурата индексот на трошоците на живот. Согласно, пресметките намалувањето на ДДВ-то за основни производи влијаеше врз намалување на вкупната стапка на инфлација за 1,5 п.п, односно годишната стапка на инфлација во април наместо 10,5% би изнесувала 12%. Сличен е ефектот и во мај 2022, односно намалувањето на ДДВ-то влијаеше на намалување на стапката на инфлација за 1,4 п.п., односно годишната стапка на инфлација во април наместо 11,9% би изнесувала 13,3%.

Согласно овие груби пресметки, преку фискалната реакција кај храната и енергенсите, растот на инфлацијата е амортизиран за околу четвртина.

Нови таргетирани мерки со ребалансот на буџетот

Проекциите на сите меѓународни институции се во насока на продолжување на инфлацијата, која се очекува да се стабилизира во 2023 година, а притоа економскиот раст ќе забави и дури 2023/2024 година ќе се врати на претпандемската динамика на раст. Тоа значи дека оваа состојба ќе трае подолго во однос на првичните очекувања. Ако на тоа се додадат и најавите за недостаток на храна на светско ниво, како резултат на војната во Украина – состојбата станува покомплексна, а неизвесноста поголема.

Ова е силен екстерен шок, кој ги опфаќа речиси сите економии во светот. Ова е преголем шок за да целосно се апсорбира од страна на економија во развој. Она што може да направиме е да делуваме мудро – да ја задржиме стабилноста, а истовремено да ги заштитиме оние на кои име е потребна поддршка.

Имајќи го ова предвид, потребна е фискална кондиција за да се издржат подолго време предизвиците, а притоа треба и да се одржи фискалната стабилност. Оттаму, мора да се интервенира со таргетирани мерки, кога на финансиските пазари веќе задолжувањето станува се поскапо и секое откажување од денар приход во буџетот, ќе значи задолжување со повисока камата која ќе ја плаќаме ние и идните генерации.

Со ребалансот на буџетот продолжуваме со мерки за поддршка на граѓаните и фирмите. Издвоени се резервни средства за нови антикризни мерки. Издвоени се дополнителни средства за поддршка на земјоделците за раст на домашните приноси, за да на тој начин се амортизираат ефектите од високата цена на увозната храна. Издвоени се дополнителни средства за ранливите категории на граѓани и за раст на пензиите на пензионерите. Сите овие се таргетирани мерки, бидејќи од особено значење, покрај поддршката за надминување на кризата е да се одржи макроекономската стабилност. Само стабилна економија може да продуцира силен и одржлив економски раст.

Во поглед на ограничениот простор, тука би требало да ја завршам оваа колумна. Но, сепак треба да обратам внимание и на…

Координација на фискалната и монетарната политика за сузбивање на инфлацијата и избегнување на стагфлацијата

Не би можел да ја завршам оваа колумна на тема на инфлација, а без притоа да обратам внимание на улогата на координацијата на фискалната и монетарната политика. Генерално, економистите се сложуваат дека инфлацијата е монетарен феномен. Ако се чита „на слепо“, монетарната власт би требало наеднаш да ги зголеми каматните стапки и со тоа да се намали побарувачката за пари и ликвидноста во економијата, што според монетаристите би требало да ја намали и инфлацијата. Сепак, иако макроекономистите ќе се сложат дека тоа е така, во исто време ќе укажат и дека со тоа економската и социјалната цена може да биде превисока.

Во вакви околности, коишто личат на 1970-тите, не смееме да дозволиме на сцена да се врати стагфлацијата. Инфлацијата предизвикана пред сѐ од страната на понудата, не може да се реши исклучиво со инструменти за намалување на побарувачката. Неопходна е координација на фискалната и монетарната политика, како одговор на овие појави во економијата.

Притоа, за да имаме ефикасен одговор преку мерки и политики, важна е точната дијагностика. На пример, ако имаме висока температура и одиме на лекар, прво што прави лекарот е мерење на нашата телесна температура, кратка анамнеза и лабораториска анализа. Врз основа на резултатите пропишува соодветна терапија за заздравување, или доколку резултатите покажуваат посериозни компликации, нѐ упатува до специјалист од областа. Следствено, би заклучил за фискалната и монетарната политика, со професионален и координиран пристап до најсоодветно решение за надминување на оваа криза, со помалку последици и со подобри изгледи за заздравување и одржување на растот.

На среден и долг рок, потребно е преструктурирање на економијата кон зелена транзиција (енергетска независност и ефикасност), дигитализација, инфраструктурна поврзаност, зајакнување на човечкиот капитал и доброто владеење (владеењето на правото и борбата против корупцијата), што воедно ќе придонесат за подобрување на деловната клима и конкурентноста на нашата економија.

Економија

Ковачевски: Со ребалансот се обезбедуваат средства за антикризни мерки

Објавено пред

Премиерот Димитар Ковачевски на денешните пратенички прашања истакна дека со ребалансот на Буџетот за 2022 година кој очекува наскоро да го изгласа Собранието се обезбедуваат дополнителни скоро 80 милиони евра за брза реакција и нови мерки за заштита стабилноста на граѓаните и компаниите во услови на економската криза.

dobivaj vesti na viber

„Со оглед на тоа дека ефектот на кризата е пролонгиран заради војната во Украина и со оглед на тоа што цените на светските берзи и на енергенсите и на нафтените деривати и на храната и суровините постојано растат тоа беше една од претпоставките при конципирањето на ребалансот на Буџетот за 2022 година. Буџет којшто обезбедува стабилност и поддршка на граѓаните и компаниите и одржување на стандардот и ликвидноста на компаниите. Овие пари се да се поддржат граѓаните, компаниите кои што средства ќе бидат насочени за подготовка на мерки кои што ќе бидат таргетирани кон овие категории на граѓани и компаниите. Во самиот ребаланс на Буџет предвидени се и 52 милиони евра за земјоделците а обезбедени се и финансиски средства за покачување и исплата на пензиите, и на платите во образованието и детската заштита како и субвенции за покачување на минималната плата. Сето ова во моментот се наоѓа на гласање пред пратениците“ – рече Ковачевски.

Тој истакна дека вкупните приходи на Буџетот се зголемени заради добрата наплата на изворните приходи на Буџетот и приходите на фондовите а исто така и зголемени се вкупните расходи со цел финансирање на антикризните мерки до крајот на годината. Врз основа на планирани приходи и расходи дефицитот е планиран да биде поголем во однос на оригинално планираниот меѓутоа помал од она што се претпоставуваше и шпекулираше и дефицитот е проектирана на 5,3% од БДП во којшто нормално влегува и отплатата на долгот кон странство од минатото и исплатата на каматата по основ на тие задолжувања.

Премиерот Ковачевски посочи дека одговорноста во вакви услови за секоја Влада е огромна затоа што мора да се мисли на граѓаните, мора да се мисли на компаниите. Прво на најранливите категории на граѓани со цел да се заштити нивниот животен стандард, а од друга страна да се обезбеди ликвидност на компаниите со цел да може да функционираат и да се обезбеди понатамошен економски развој на истите.

„За таа цел, беа донесени 26 анти кризни мерки коишто тежеа 400 милиони евра и дополнително субвенционирање на електрична енергија што севкупно значеше таргетирани издатоци од 610 милиони евра, коишто издатоци обезбедија мерки да немаме ценовни шокови за граѓаните и да имаме најниски цени на енергенсите и особено на електрична енергија во целиот регион“ – рече Ковачевски.

Прикажи повеќе...

Економија

Дизелот поевтинува, бензините остануваат со иста цена

Објавено пред

Регулаторната комисија за енергетика донесе одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,83 % во однос на одлуката од 27.6.2022 година.

dobivaj vesti na viber

Малопродажните цени на бензините „евросупер БС-95“ и „евросупер БС-98“ и на „мазутот М-1 НС“ не се менуваат и со тоа малопродажната цена на „евросуперот БС-95“ изнесува 109,00 денати/л, малопродажната цена на „евросуперот БС-98“ изнесува 111,50 денари/л, а малопродажната цена на „мазутот М-1 НС“ изнесува 53,305 денари/кг.

Малопродажната цена на „евродизелот“ (Д-Е V), се намалува 2,50 денара/л и со тоа малопродажната цена на „евродизелот (Д-Е V)“ изнесува 106,50 денари/литар.

Малопродажната цена на екстра-лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1 ) се намалува 2,00 денара/л и со тоа малопродажната цена на екстра-лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) изнесува 105,00 денари/литар.

Од 30.6.2022 година од 00.01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:

– моторен бензин – „евросупер БС-95“ – 109,00 (денари/литар)

– моторен бензин – „евросупер БС-98“ – 111,50 (денари/литар)

– дизел-гориво – „евродизел БС (Д-Е V)“ – 106,50 (денари/литар)

– Масло за горење – екстра-лесно 1 (ЕЛ-1) – 105,00 (денари/литар)

– мазут М-1 НС – 53,305 (денари/килограм)

Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување кај бензините во просек за 0,460 %, кај дизелот намалување во просек за 2,480 %, кај екстра-лесното масло намалување во просек за 2,201 % и кај мазутот зголемување во просек за речиси 0,032 % поради што во структурата на цените на нафтените деривати е извршено соодветно приспособување.

Прикажи повеќе...

Економија

Ковачевски: Навремените антикризни мерки ги спречија ценовните шокови

Објавено пред

Премиерот Димитар Ковачевски денеска во одговор на пратеничко прашање истакна дека навремените антикризни мерки ги спречија ценовните шокови и го заштитија стандардот на граѓаните.

dobivaj vesti na viber

„Како одговор Владата уште од почетокот на својот мандат носеше антикризни пакети и мерки, кои беа оценети како позитивни и успешни надвор од меѓународните институции и тоа стои во извештајот. Само да ве потсетам, во време на ковид-кризата беа донесени 6 пакети антикризни мерки од 1,2 милијарда евра, а сега за време на војната во Украина нови пакети антикризни мерки во вредност од 400 милиони евра, дополнително не дозволивме ценовен шок за граѓаните во однос на електричната енергија со оглед на тоа што електричната енергија за сите граѓани беше субвенционирана со 80 проценти од страна на државата, државата треба да им се најде на граѓаните тогаш кога им е најтешко“, рече Ковачевски.

Истакна дека се презедоа мерки и во однос на ограничувањето на цените и во однос на ригорозните и неселективните контроли во малопродажбата и големопродажбата.

„Имаше уште една многу значајна работа, а тоа е зголемувањето на пензиите, порано пензионерите беа користени пред избори за еднократно зголемување на нивните пензии. Она што го ветив кога станав премиер е дека пензионерите нема да бидат ставени во позиција пред избори да им се зголемуваат пензиите, туку ќе воведеме методологија, која ќе даде вистинско зголемување тогаш кога податоците од Државниот завод за статистика за зголемување на просечната плата и за зголемување на инфлацијата и затоа оваа година, која не е и нема да биде изборна година, имаме историски најголеми зголемувања на пензиите. Тоа се работи што во време на најголема криза, со домаќинско работење, овозможија првин да обезбедиме зголемена минимална плата, зголемена просечна плата, зголемени социјални додатоци и зголемени додатоци за електрична енергија и зголемени субвенции за инвестиции“, рече Ковачевски.

Премиерот истакна дека и во услови на криза продолжуваат странските инвестиции, а младинската невработеност, која беше 48 %, сега е сведена на 28 % затоа што сите активности што се направени и во однос на гаранции и во однос на вработување и обуки на младите се во таа насока и тоа сега го гледаме.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија2 часа

Прекината седницата во Собрание за продолжување на работниот ангажман на судиите и обвинителите

Вечерва во Собранието продолжи 75. седница со две точки на дневниот ред, Предлог на закон за изменување и дополнување на...

Регион4 часа

Анкета во Србија: Вучиќ е попопуларен од Путин за само еден отсто

Српскиот претседател Александар Вучиќ е за само еден отсто попопуларен од Владимир Путин во Србија. Ова го покажало истражувањето на...

Регион7 часа

Поради протераните руски дипломати партијата на Нинова „им сврте грб“ на Петков и Василев

Поради протерувањето на 70 руски дипломати, Бугарската социјалистичка партија (БСП) ги прекине разговорите за формирање на нов кабинет со Продолжуваме...

Свет7 часа

Макрон: Шведска и Финска ќе дадат значаен придонес во НАТО алијансата

Претседателот на Франција, Емануел Макрон денеска изјави дека Шведска и Финска ќе дадат значаен придонес во НАТО алијансата, соопштија од...

Македонија8 часа

Претседателот Пендаровски во Мадрид на средба со канцеларот Олаф Шолц

Претседателот Стево Пендаровски денеска во рамки на неговото учество на Самитот на НАТО, што се одржува во Мадрид, оствари средба...

Економија8 часа

Дизелот поевтинува, бензините остануваат со иста цена

Регулаторната комисија за енергетика донесе одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за...

Економија9 часа

РКЕ: Цената на електричната енергија во просек ќе се зголеми 7,4 проценти

Регулаторната комисија за енергетика и водни услуги донесе одлуки со кои просечната цената за електрична енергија за 98,8 % од...

Европа10 часа

Ердоган за договорот со Финска и Шведска: Го добив она што го барав

Турција ќе побара од Шведска и Финска да екстрадираат 33 члена на движењето ПКК и на Фето, кои ги смета...

Македонија10 часа

Регистрирани 148 новозаразени од коронавирус, има едно починато лице

Во согласност со податоците од Институтот за јавно здравје, Министерството за здравство информира дека во последните 24 часа биле направени...

Македонија11 час

Има зголемување на бројот на заразени од коронавирус, објави Комисијата за заразни болести

Комисијата за заразни болести на денешниот состанок констатира дека има зголемување на бројот на позитивни случаи на Ковид-19 во однос...

Македонија12 часа

(Видео) Почна самитот на НАТО во Мадрид – Пендаровски ја предводи македонската делегација

Денеска, во Мадрид и официјално почна самитот на НАТО, на кој учествува претседателот Стево Пендаровски и ја предводи македонската делегација....

Свет12 часа

Бајден: Путин го наруши мирот во Европа, сега ние стапуваме на сцената

Американскиот претседател Џо Бајден најави ново распоредување на американски војници во Европа. „Путин го наруши мирот во Европа. САД и...

Европа13 часа

Санчез до Путин: Нема да победите

Русија претставува директна закана за безбедноста на земјите од НАТО, кои се собраа на самитот во Мадрид, изјави генералниот секретар...

Европа15 часа

(Видео) Најголема безбедносна операција во поновата историја – зголемено полициско присуство пред самитот на НАТО во Мадрид

Речиси 10.000 припадници на безбедносните сили се распоредени во Мадрид пред денешниот почеток на дводневниот самит на НАТО. Самитот ќе...

Свет15 часа

Џонсон: Ако Путин беше жена, немаше да ја нападне Украина

Британскиот премиер Борис Џонсон изјави дека рускиот претседател Владимир Путин нема да ја нападнел Украина доколку бил жена и дека...

Спорт1 ден

Нуров со злато за Македонија на Медитеранските игри!

Магомедгаџи Нуров го освои златниот медал во борење во категоријата до 97 килограми на Медитеранските игри во Оран, Алжир, откако...

Свет1 ден

Пристигна првата реакција на Москва за влезот на Шведска и Финска во НАТО

Русија е толку моќна сила што приемот на Шведска и Финска во НАТО пактот не е важен во глобална стратешка...

Европа1 ден

Ердоган попушти – постигнат договор за членство на Финска и Шведска во НАТО

Турција го поддржа членството на Финска и Шведска во НАТО, соопшти кабинетот на финскиот претседател Саули Нииниште. Во меѓувреме потврда...

Македонија1 ден

Мицкоски: Власта на дивјачки начин прави дефокус од тешкиот живот, инфлацијата и предавството со Бугарија

Срам за демократијата, очигледно дека некој ги охрабрува вака да се однесуваат, ова е чин на дивјаштво што можеше да...

Свет1 ден

Макрон: Русија не смее да ја добие војната во Украина

Францускиот претседател Емануел Макрон денеска по самитот на Г7 во Германија изјави дека плановите на Русија во Украина ќе пропаднат....