Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, предупреди дека Владата предводена од Христијан Мицкоски ја доведува економијата во сериозна криза, а компаниите се соочуваат со огромни проблеми поради неисплатениот поврат на ДДВ.

Филипче истакна дека државата должи близу 200 милиони евра кон компаниите, средства кои се неопходни за нивното тековно работење и ликвидност.

„Нема поврат на ДДВ-то на компаниите. Близу 200 милиони евра, повторувам, 200 милиони евра е вкупниот долг кој што државата го должи за исплата на ДДВ, поврат на ДДВ на компаниите“, рече Филипче.

Ваквата состојба директно го загрозува приватниот сектор и ја турка економијата кон застој.

„Фирмите се задолжуваат, фирмите си даваат позајмици, фирмите се пред колапс. Приватниот сектор нема од каде да дава плати, да не зборуваме за некаков развој“, нагласи Филипче.

Филипче обвини дека Владата нема никаква стратегија за поддршка на стопанството, додека јавниот долг драматично расте.

„Долгот, како што кажав, порасна, нови 2,5 милијарди евра, пари кои што никој не знае каде одат, од кои што 1 милијарда евра е нетранспарентен кредит од Унгарија. Внимавајте, за само две години од 8,5 милијарди евра на скоро 11 милијарди евра е вкупниот долг на државата“, истакна Филипче.

Тој додаде дека покрај растот на долгот, државата се соочува и со драматичен пад на инвестициите и економската активност.

„Странски инвестиции скоро и да нема. За 60% се намалени. Фабриките затвораат и ги отпуштаат работниците. Имаме празен буџет, немаме развојни програми, немаме поддршка на компаниите, само нови кредити кои што ќе ги враќаат следните кој зна колку генерации“, порача Филипче.

Според претседателот на СДСМ, Владата наместо да обезбеди ликвидност и поддршка за стопанството, ги остава компаниите сами да се справуваат со кризата, што дополнително ја продлабочува економската несигурност во државата.

„И покрај добрата дигитална подготвеност на граѓаните, прифаќањето електронски плаќања кај малите трговци е ограничено и претставува голем предизвик за платниот систем во земјава.“ Ова беше истакнато од вицегувернерот на Народната банка Игор Величковски на отворањето на работилницата „Премостување на јазот кај прифаќањето на електронските плаќања од страна на трговците: Форум на засегнатите страни за заклучоците и следните чекори“, организирана во соработка со Светската банка.

Тој посочи дека земјава има силна основа за дигитални плаќања, со тоа што 84% од граѓаните поседуваат платежна сметка, тројца од четворица жители кои поседуваат платежна сметка примиле или испратиле плаќања преку дигиталните канали, а покриеноста на територијата на државата со интернет и мобилна мрежа е над 90%. Сепак, повеќе од 90% од плаќањето стоки и услуги кај малите трговци сè уште се извршуваат во готовина. Во земјава кај приближно 16.700 трговци има околу 36.000 уреди на кои се прифаќаат плаќања, што покажува дека прифаќањето е концентрирано и нееднакво, особено кај малите бизниси.

Величковски нагласи дека главниот проблем не е дали граѓаните можат да плаќаат дигитално, туку дали малите трговци можат да го прифатат тоа дигитално плаќање. „Малите трговци сè уште ги сметаат електронските плаќања за скапи и сложени“, истакна тој, додавајќи дека решението е во нови, поедноставени модели на прифаќање.

Според него, конкретните чекори што ќе го намалат јазот се: воведување инстант плаќања до крајот на годината преку клонот на ТИПС, развиен од Банката на Италија за земјите од Западен Балкан согласно одлука на Европската централна банка, и придружните услуги како национален интероперабилен код за брз одговор (QR) што ќе може да се користи од сите корисници на платежни услуги независно од давателот на платежни услуги, плаќања преку едноставни идентификатори (алијаси), инстант потврда за секоја трансакција, развивањето на т. н. „Барање за плаќање (услуги)“ и дополнително развивање мобилни апликации, вклучително и од небанкарски даватели.

Тој посочи дека овие решенија директно ги засегаат најголемите препреки за малите трговци: високите трошоци за уредите за прифаќање на плаќањата, сложените процеси и недоволната флексибилност на постојните системи. „Со овие услуги, прифаќањето дигитални плаќања може да стане едноставно како примање порака на телефон“, нагласи Величковски.

Вицегувернерот ја нагласи и соработката со Светската банка во спроведувањето на реформите, вклучително и приклучувањето кон СЕПА и модернизацијата на платежната инфраструктура. „Целта е јасна, секој мал трговец во земјава да има можност да прифаќа дигитално плаќање без препреки, високи трошоци и сложени системи“, заклучи Величковски.

На плоштадот покрај Македонскиот народен театар деновиве беше поставен нов банкомат на Халкбанк, чиј изглед внимателно е осмислен за да се вклопи во архитектурата и атмосферата на една од најзначајните културни локации во Скопје.

Со својата форма, дизајн и препознатливи црвени завеси, поставката потсетува на мала театарска сцена, создавајќи впечаток дека и најобичната секојдневна трансакција може да биде дел од градската културна приказна.

Во време кога урбаните простори сè почесто се исполнети со унифицирани и анонимни елементи, ваквите интервенции покажуваат дека функционалноста и естетиката можат да одат рака под рака. Наместо да доминира во просторот, банкоматот суптилно комуницира со него, почитувајќи го духот на локацијата на која е поставен.

Ова, всушност, не е прв ваков пример од банката. Пред неколку години, Халкбанк постави банкомат и во центарот на Охрид, дизајниран во стилот на традиционалната охридска куќа. И тогаш идејата беше иста, банкарската инфраструктура да не биде “туѓо тело” во градскиот пејзаж, туку дел од неговиот идентитет.

Можеби токму во ваквите мали детали се крие разликата помеѓу обичен урбан елемент и решение што успева да му оддаде почит на местото на кое припаѓа. Пред Македонскиот народен театар, банкоматот не само што нуди услуга, туку ненаметливо станува дел од сценографијата на градот.

Важни се луѓето. Важна е културата.

ПР