Контакт

Економија

Каматната стапка на благајничките записи останува на нивото од 2,75 отсто

Објавено пред

На 11 септември 2018 година се одржа редовна седница на Комитетот за оперативна монетарна политика на НБРМ, на која беа разгледани клучните показатели за домашната економија и движењата на меѓународните и домашните финансиски пазари во контекст на поставеноста на монетарната политика.

По намалувањето на каматната стапка во август годинава, на оваа седница Комитетот оцени дека монетарната поставеност е соодветна на постојните економски и финансиски услови, при што одлучи да ја задржи каматната стапка на благајничките записи на нивото од 2,75 отсто. На седницата исто така беше одлучено понудата на благајнички записи за аукцијата што ќе се одржи на 12 септември 2018 година, да се задржи на нивото од 25.000 милиони денари. Општо земено, и на оваа седница Комитетот ги задржа досегашните согледувања за здрави економски основи и стабилни очекувања на економските субјекти, видливи преку поволните движења на девизниот пазар и растот на депозитната база на банките.

Споредбата на последните макроекономски показатели за домашната економија со нивната проектирана динамика од априлскиот циклус проекции упатува на одредени отстапувања во одделни сегменти од економијата. Во согласност со објавените проценети податоци, по слабиот раст во првиот квартал, во второто тримесечје растот на БДП значително забрза на 3,1 отсто, што сепак е нешто пониско остварување во споредба со проекцијата. За третиот квартал, при ограничен обем расположливи податоци, засега не може да се даде попрецизна оцена за состојбата во економијата, но сепак најголемиот дел од податоците упатува на продолжување на поповолните движења во економијата и во овој квартал од годината.

Во однос на инфлациските движења, во периодот јануари – август, просечната годишна стапка на раст на потрошувачките цени изнесува 1,5 отсто, што претставува надолно отстапување во однос на априлската проекција. Во услови на послаби остварувања, но и нагорна ревизија на надворешните влезни претпоставки кај проекцијата на инфлацијата, се оценува дека ризиците за проектираната стапка на инфлација за 2018 година се урамнотежени.

Последните податоци за девизните резерви покажуваат раст во однос на крајот на претходната година за што во голем дел придонесуваат и интервенциите со нето-откуп на девизи од страна на НБРМ. Растот кај девизните резерви е нешто повисок од очекуваниот со априлската проекција, а анализата на показателите за адекватноста на девизните резерви покажува дека тие и понатаму се одржуваат во сигурната зона. Расположливите показатели од надворешниот сектор засега се ограничени. Податоците за надворешнотрговската размена за периодот јануари – јули главно укажуваат на движења во согласност со априлската проекција, а расположливите податоци за менувачкиот пазар покажуваат повисоки нето-приливи. Во однос на остварувањата во билансот на плаќања, податоците за второто тримесечје упатуваат на подобри остварувања и кај тековните и кај финансиските трансакции во однос на априлската проекција.

Прелиминарните монетарни податоци за август 2018 година покажуваат задржување на континуитетот на раст и на депозитите и на кредитите. Депозитната база и во август продолжи да расте со забрзана месечна динамика за што најголем придонес имаат корпоративните депозити при истовремено зголемено штедење и на домаќинствата. На кредитниот пазар месечниот раст и натаму е воден од секторот домаќинства. На годишна основа растот на депозитите и на кредитите во август го надминува проектираниот годишен раст за третиот квартал од годината.

Во периодот помеѓу двете месечни седници на Комитетот, денарските ликвидни средства на банките и натаму се зголемуваат, пред сè, поради натамошните интервенции на НБРМ за откуп на девизи. Присуството на НБРМ на девизниот пазар за откуп на вишокот девизни средства во најголем дел е поврзано со континуирано солидните остварувања на девизниот пазар, каде што втор месец по ред банките во трансакциите со клиентите на нето-основа откупуваат девизи. Овие движења се одраз на релативно подобрата понуда на девизи од корпоративниот сектор, но и на сезонски повисоката понуда од менувачниците, карактеристична за овој период од годината. Пазарните движења во комбинација со високата девизна ликвидност на банките, која имаше нагорен тренд под влијание на растот на девизните средства, доведоа до секојдневни интервенции на НБРМ со банките поддржувачки, при што од почетокот на оваа година, заклучно со 11 септември 2018 година, се откупени 234,1 милион евра.

Поволната денарска ликвидносна позиција кај повеќето од банките и во август придонесе за намалена активност на пазарите на пари, а банките пласираа дел од вишокот денарски средства во расположливите депозити преку ноќ кај НБРМ.

На меѓународните пазари во август беше забележана засилена променливост во услови на заострување на трговските односи на глобален план и депрецијација на валутите на одделни земји во развој. Следствено, при потрага на инвеститорите по безбедни инструменти, американскиот долар забележа умерен раст на вредноста, а приносите на државните обврзници во еврозоната и во САД се намалија. Исто така, на европските пазари се проширија распоните помеѓу приносите на државните обврзници на периферните економии и на јадрото на еврозоната, главно при загриженост за фискалната состојба на Италија. Во однос на поставеноста на монетарните политики на глобално влијателните централни банки, во записникот од јулскиот состанок на ФЕД – централната банка на САД, беше посочено на поволните изгледи за американската економија, така што пазарните учесници речиси во целост очекуваа зголемување на таргетот за распонот за каматните стапки на состанокот на ФЕД во септември. Според записникот од состанокот на Европската централна банка одржан во јули, беше потврден ставот дека каматните стапки ќе останат на тековното ниво до летото 2019 година.

Општо гледано, на седницата беше заклучено дека од намалувањето на каматната стапка во август па досега поголеми промени во трендовите кај показателите клучни за монетарната политика не се забележани. Последните макроекономски показатели и оцени кај одредени сегменти упатуваат на извесни отстапувања во однос на проектираната динамика, кои засега не предизвикуваат поголеми промени во согледувањата за амбиентот во кој се спроведува монетарната политика. На седницата беше заклучено дека и натаму постојат ризици и од домашното и од надворешното окружување, при што НБРМ и натаму внимателно ќе ги следи сите економски показатели во контекст на поставеноста на монетарната политика.

Економија

Кинеските телефони ја освојуваат Европа, опаѓа увозот на „Епл“ и „Самсунг“

Објавено пред

На глобалниот пазар на паметни телефони минатата година е забележан тренд што го навестуваа многу актери на пазарот – кинеските мобилни телефони го преземаат приматот во Европа.

Последните податоци од агенцијата за истражување на пазарот „Каналис“ покажуваат дека 32 отсто или околу една третина од продажбата на паметни телефони во Европа во 2018 година се однесува на кинески производители – „Хуавеј“, „Шаоми“ и „Уанплас“, пренесува порталот „Верџ“.

Притоа лавовски удел во вкупните испораки, од над 23 проценти, има „Хуавеј“ со 42,5 милиона испорачани уреди за европските трговци. Само во последниот квартал од минатата година овој кинески технолошки гигант во Европа доставил 13,3 милиони паметни телефони, со тоа зголемувајќи ја вкупната бројка на испораки на Стариот континент за 55,7 отсто во споредба со 2017 година.

Од друга страна, најголем пад на извозот на паметни телефони во Европа во 2018 година забележа лидерот на пазарот, „Самсунг“, чии испораки се за 10 отсто помали во однос на претходната година и изнесуваат 61,6 милиони единици.

Ниту „Епл“ не мина брилијантно иако се задржа на второто место со 42,8 милиони испорачани „ајфони“ во Европа во текот на минатата година. Тоа е, сепак, 6 проценти помалку од претходната година.

Аналитичарите предвидуваат дека „Хуавеј“ во Европа до крајот на годинава ќе го собори „Епл“ од второто место, како што набргу се очекува да го направи тоа и во остатокот од светот. Во опасност од ваквиот налет е и досега недопирливиот „Самсунг“, наведува „Верџ“.

Неочекуван продор на европскиот пазар за паметни телефони направи и кинескиот „Шаоми“, кој го зазема четвртото место.

 

Прикажи повеќе...

Економија

Германија им воведува посебен данок на „Гугл“ и „Фејсбук“

Објавено пред

Германското министерство за финансии размислува да воведе посебен данок на приходи од огласување на интернет, кој странските компании, како „Гугл“ и „Фајсбук“, го собираат од германските фирми, информираат германските медиуми.

Министерството би вовело данок од 15 отсто на приходите од огласување на интернет, а како модел би послужило даночењето на надоместот за лиценца, пишува деловниот неделник Wirtschaftswoche.

Тоа би значело дека германските компании што одлучиле да огласуваат на интернет ќе плаќаат данок по неговото одбивање. Потоа би барале поврат на тие пари од интернет-компаниите што уплаќаат приходи за објава на огласи, се наведува во извештајот.

Заобиколениот пат преку германските фирми би бил нужен бидејќи германскиот даночен систем нема пристап до платформата на операторите во странство. Планот е во тек, додава весникот.

Министерството за финансии потврди дека ја разгледуваат можноста за воведување посебен данок, но велат дека не е постигната согласност меѓу сојузните власти и одделни земји.

Прикажи повеќе...

Економија

На една третина од набавките има само по една понуда

Објавено пред

На дури една третина од набавките имало само по една понуда. Просечниот најголем удел на еден понудувач во вкупните тендери на една институција изнесува 25 отсто, исто како и претходната година. Само кај две институции овој удел е повисок од 40 отсто, што се смета како праг за концентрација. Речиси една третина од тендерските документации на анализираните институции содржат дискриминаторски елементи што може да ја ограничат конкуренцијата.

Секој четврти тендер на анализираните институции бил поништен, а процентот на целосно или делумно поништени тендери кај одделни институции се движи од 0 до 77 отсто. Повеќе од половина од институциите ја користеле постапката со преговарање, без објавување оглас. Ваквите договори учествуваат со 7 отсто од вкупната вредност на договорите на институциите. Две третини од институциите немаат воспоставено интерен систем за следење на реализацијата на склучените договори за јавни набавки. Ова го покажува најновото годишно рангирање на министерствата, секретаријатите и Собранието според транспарентностa, отчетностa и интегритетoт во јавните набавки на Центарот за граѓански комуникации.

Главните наоди на анализата вклучуваат:
»Просечното ниво на исполнување на критериумите за транспарентност, отчетност и интегритет во целиот циклус на јавните набавки кај министерствата, владините секретаријати и Собранието на РМ е 53,6 отсто (од максимално можни 100 отсто) и во однос на лани (51,7 отсто) има само мало подобрување.

»Најдобро рангирани се оние институции што трошат најмалку пари. Шесте највисоко рангиран институции, всушност трошат најмал дел од парите за јавни набавки, односно 15 отсто од вкупните средства што ги потрошиле опфатените институции.

»Спротивно на ова, двете институции со најниска процентуална исполнетост трошат дури 39 отсто од вкупните средства за јавни набавки. Од нив, најниско рангираната институција – Министерството за образование и наука – има и најголем обем на набавки.

Според истражувањето, ниту една институција нема методологија, упатство или сличен документ врз чија основа се пресметува проценетата вредност на набавките. Реализацијата на плановите за јавни набавки е влошена. Просечниот процент на реализација на плановите за 2017 година е 62 отсто наспроти 65 отсто за претходната година. На ниво на институции најниската реализација на планот изнесува 21 отсто, а највисоката 87 отсто.

Само две институции ги објавуваат на своите веб-страници огласите за јавните набавки, известувањата за склучените договори, како и самите договори и нивните анекси, а ниту една не објавила известување за реализиран договор за јавни набавки.

„Расте бројот на тендери со поразумни рокови за прибирање понуди од законски минималните. И годинава просечниот број понуди кај анализираните институции од 3,09 е понизок од националниот просек (3,33). Просечниот удел на доставени жалби од фирмите во вкупниот број огласи на анализираните институции е 4,6 отсто, што е повисоко од националниот просек (3 отсто). Во однос на претходната година (6 отсто) уделот на жалби е намален. Две третини од институциите одговориле на барањата за слободен пристап до информациите во максималниот законски рок од 30 дена“, се вели во анализата.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија25 минути

„Специјал“ им подели крофни со рок до утре на учениците во „Димитар Миладинов“  

Принцес-крофни со рок на траење до утре им биле поделени денеска како ужинка  на учениците во ООУ „Димитар Миладинов“ во...

Македонија2 часа

МВР: Преземени мерки за спречување терористички напад на ИСИС

Министерството за внатрешни работи соопшти дека презело мерки за спречување терористички напад во земјата. „По претходно разменети оперативни сознанија со...

Свет4 часа

Трамп прогласи вонредна состојба

Претседателот на САД, Доналд Трамп, прогласи вонредна состојба на национално ниво, истакнувајќи дека треба да се искористат вонредните овластувања за...

Македонија4 часа

САД почнуваат да го користат новото име Република Северна Македонија

Од Амбасадата на САД во Скопје попладнево информираа дека владата на Соединетите Американски Држави добила официјално известување за промената на името....

Македонија5 часа

(Видео) Манчев: Автопатот Скопје – Тетово не е црна точка

Ристо Манчев од Републичкиот совет за безбедност во сообраќајот за „Макфакс“ изјави дека автопатот Скопје – Тетово не се смета...

Македонија6 часа

„Дурмо турс“ сам на себе си вршел технички преглед – двете фирми со ист сопственик

Исправноста на автобусите на туристичката агенција „Дурмо турс“ се проверувала во фирмата „АМЗ Гостивар“, која има ист сопственик. МВР за...

Македонија7 часа

И во МВР ќе се седи на фотелји од телешка кожа

Министерството за внатрешни работи во четири одделни јавни набавки нарачува мебел за над 150 илјади евра. Бироа, фиокари, ормани, клуб-маси,...

Македонија9 часа

(Видео) Лекарски конзилиум одлучува дали да ѝ се ампутира ногата на 20-годишната пациентка

Конзилиум одлучува дали да ѝ се ампутира ногата на 20-годишната пациентка, информира денеска министерот за здравство, Венко Филипче. Тој на...

Топ9 часа

(Видео) Мира Стојчевска – прв предмет на новата антикорупциска комисија

Антикорупциската комисија ќе ги проверува вработувањата на роднините на пратениците и другите функционери за кои изминатиов период имаше обвинувања за...

Македонија11 час

Двајца патници од автобусот синоќа оперирани, тројца на скопските клиники сè уште се борат за живот

Тројца пациенти примени на скопските клиники сè уште се во критична состојба, рече Илир Хасани, директорот на Клиниката за трауматологија, ортопедски...

Македонија12 часа

Бесплатна психолошка помош за настраданите, за нивните семејства и за спасувачите

Настраданите во трагичната несреќа на автобусот од Гостивар, нивните семејства и учесниците во спасувањето ќе добијат можност за бесплатна психолошка...

Македонија12 часа

Втор ден на жалост по автобуската несреќа

Во земјата денеска е втор ден на жалост по автобуската несреќа што се случи пред два дена на патот Скопје-Тетово,...

Свет13 часа

Британски „Скај њуз“ идентификува трет осомничен во случајот „Скрипал“

Британскиот телевизиски канал „Скај њуз“ идентификува трет осомничен за минатогодишното труење на поранешниот руски шпион Сергеј Скрипал и неговата ќерка...

Свет15 часа

Кремљ ги нарече рекетирање американските санкции против руските енергетски проекти

Напорите на американските законодавци за воведување санкции за руските енергетски проекти и банките се граничат со рекетирање, изјави портпаролот на...

Свет15 часа

Американскиот конгрес одобри средства за градење на оградата со Мексико

Претставничкиот дом на САД во четвртокот со 300 гласа „за“ и 128 гласа „против“ го одобри федералниот Закон за финансирање...

Македонија1 ден

Тројца од повредените во автобуската несреќа се во животна опасност

Во критична состојба се наоѓаат тројца од осумте хоспитализирани на скопските хируршки клиники, кои настрадаа во автобуската несреќа, што се...

Македонија1 ден

(Видео) Луѓе умираа пред наши очи, целите беа во крв, сведочат жители на Ласкарци

Жителите на село Ласкарци синоќа беспоштедно излегоа да спасат тoа што може да се спаси од автобуската несреќа на автопатот...

Македонија1 ден

Нема алкохол и дрога во крвта на возачот на автобусот

Надлежниот јавен обвинител од скопското Обвинителство заедно со увидни екипи на Министерството за внатрешни работи информира дека во 13.15 минути...

Македонија1 ден

„Дурмо турс“ последен пат контролиран од Инспекторатот за транспорт пред 3 месеци

Државниот инспекторат за транспорт последна контрола на автобус на компанијата „Дурмо турс“ направил лани во ноември. Инспекторите утврдиле дека има...

Македонија1 ден

Познати имињата на сите 14 загинати во автобуската несреќа, обдукцијата е завршена

Завршена е обдукцијата на сите 14 загинати од вчерашната трагична автобуска несреќа на автопатот Скопје – Тетово. Ова е листата...

Досие