Асоцијацијата за е-трговија ги анализираше најновите објавени податоци за трансакции на места на продажба за е-трговија на Народната банка за 2025 година според кои може да се забележи дека вредноста и бројот на вкупните онлајн трансакции направени од Македонци кон домашни и странски е-трговци, како и од иматели на странски картички кон македонски е-трговци има забележителен раст.

Вредност на реализирани трансакции

Остварена е вкупна вредност од 58,408.8 милиони денари или 950 милиони евра, што преставува пораст од 32% во однос на 2024 година. Вредноста остварена од домашни иматели на платежни картички кон домашни е-трговци изнесува 28,888.3 милиони денари или 470 милиони евра што преставува пораст од 21% во однос на минатата година. Кон домашните трговци се слеале уште 52 милиони евра од странски иматели на картички што претставува пораст од 40% во однос на 2024 година, што значи кон домашните е-трговци се слеала вредност од 522 милиони евра. Сепак, најдинамичен раст се забележува кај вредноста која Македонците со своите картички ја направиле кон странски е-трговци во износ од 26,312.1 милиони денари или 428 милиони евра што преставува пораст од 45% во однос на истиот период минатата година.

Извор: НБРСМ

Број на реализирани трансакции

При тоа, бројот на вкупните онлајн трансакции изнесува 28.9 милиони, односно е за 32% повеќе во однос на 2024 година. Најизразен пораст повторно се забележува кај домашните картички кон странски е-трговци, со раст од дури 61%, што укажува на зголемена фреквенција на онлајн купувања, најчесто со пониска поединечна вредност. Бројот на трансакции кај домашните е-трговци исто така расте, но со поумерено темпо односно остварени се 15 милиони трансакции што претставува пораст од 14% во однос на истиот период минатата година, додека странските иматели на картички кон домашните е-трговци оствариле 2 милиона трансакции односно пораст од 39% во однос на минатата година.

Извор: НБРСМ

Просечна вредност на трансакција

Просечната вредност на направените онлајн трансакции во 2025 година изнесува скоро 33 евра и е еднаква како и минатата година. Нерамномерниот пораст на вкупната вредност и бројот на онлајн трансакциите јасно се рефлектира и во просечниот износ по трансакција. Имено просечната вредност остварена за купување со македонски картички од странски е-трговци се намалила за 10% и изнесува 34 евра, додека кај имателите на домашни картички кон домашните е-трговци се зголемила за 6% и изнесува 32 евра, а странските иматели кон домашните е трговци исто така ја зголемиле вредноста за 1% и изнесува 31 евро.

Извор: НБРСМ

Нови отворени е-продавници

Во 2025 година, согласно подaтоците на Народната банка има вкупно 1,829 трговци со виртуелни места на продажба, но активни е-продажни места се 1396 односно 84 повеќе во однос на минатата година (активно работење подразбира извршување најмалку една трансакција на продажно место на трговецот во текот на календарската година за којашто се известува). Асоцијацијата за е-трговија има регистарот на е-трговци, кој претставува единствен регистар на онлајн продажни места кој се обновува во соработка со 5те банки кои нудат процесирање на е-трансакции. Регистарот содржи и категоризација, односно може да се прегледаат сите активни е-трговци и може да се пребаруваат е-трговците.

“Податоците за 2025 година јасно потврдуваат дека е-трговијата во Северна Македонија продолжува да бележи силен и динамичен раст. Особено значаен е порастот од 32% во вкупната вредност на онлајн трансакциите, што укажува на зголемена доверба на граѓаните во дигиталните канали за купување, но и на постепена зрелост на пазарот. Во оваа насока, позитивен сигнал е и растот на бројот на активни е-продажни места, кои во во 2025 година се за 84 повеќе во однос на претходната година, придонесувајќи за збогатување на понудата и поголема достапност на производи и услуги за потрошувачите. Сепак, особено внимание заслужува фактот што највисок раст се бележи кај трансакциите кон странски е-трговци, што упатува на зголемен одлив на средства од домашната економија и промена во структурата на онлајн трговијата во корист на странските платформи. Доколку во 2024 година кон домашните е-трговци се слеваа 59% од вкупната вредност и 64% од бројот на трансакциите, во 2025 година тој удел се намалува на 55% од вредноста и 57% од бројот на трансакциите. Асоцијацијата за е-трговија и минатата година со своите активности придонесе за проширување и зајакнување на понудата во е-трговија, унапредување на дигиталните вештини, намалување на сивата економија и зајакнување на довербата во онлајн купувањето. Преку активности како што е регистарот на е-трговци, беџот за верификувани е-трговци и информативно-едукативните кампањи за јавноста влијаеме на поголема информираност, свесност и само-заштита на граѓаните со што придонесување и за унапредување на страната на побарувачката” – вели Претседателката на Асоцијацијата за е-трговија, Нина Ангеловска Станков.

Во рамки на својата мисија за унапредување на е-трговијата, Асоцијацијата за е-трговија не само редовно што ги анализира податоците од Народната банка на Република Северна Македонија како и други достапни секундарни извори, дополнети со сопствени примарни истражувања. Токму во таа насока, Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија (АЕТСМ) ја подготвува и годишната анализа на е-трговијата во регионот, насловена „Преглед на е-трговијата во Западен Балкан 2025“. Ова седмо издание на анализата на АЕТМ, а воедно и второ објавено на англиски јазик, ја проширува својата перспектива надвор од Северна Македонија и ги опфаќа пазарите на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Србија и Северна Македонија, обезбедувајќи регионален увид во состојбите и трендовите во е-трговијата. Анализата беше презентирана на 8-та регионална конференција за е-трговија која воедно е препознаена како најголем регионален настан во областа на е-трговијата и претставува клучна платформа за споделување знаење, следење на најновите трендови и вмрежување на компании, институции и професионалци од целиот регион. Повеќе информации за анализата се достапни на: https://ecommerce.mk/analizi-i-izveshtai/

Комерцијална банка по јубилеен 15-ти пат е прогласена за „Најдобра банка во Македонија за 2026 година“ од угледниот финансиски магазин Global Finance. Оваа престижна меѓународна награда за Банката претставува силна потврда за континуираниот развој, стабилноста, иновативниот пристап, високата грижа за клиентите и значајниот придонес за домашната економија.

Со ова признание, Комерцијална банка се истакнува како институција која внимателно и посветено одговара на потребите на клиентите и во услови на предизвикувачки пазари, остварува силни деловни резултати и успешно и стратешки управува со своите средства и обврски во услови на неизвесност.

„Оваа јубилејна награда е големо признание за посветеноста, професионалноста и знаењето на целиот тим на Комерцијална банка. Таа е резултат на нашата јасна стратешка визија и на континуираното инвестирање во иновации, дигитални решенија и квалитет на услугите. Пред сè, ова е награда која ја делиме со нашите клиенти и партнери затоа што нивната доверба е наша силна мотивација“, изјави Хари Костов, Главен извршен директор и Претседател на Управниот одбор на Комерцијална банка.

Со оваа награда, Комерцијална банка повторно се наоѓа меѓу најдобрите банки во повеќе од 150 земји во светот, признати во рамките на 33-то издание на годишните награди на Global Finance.

„Глобалниот банкарски сектор продолжува да покажува издржливост и стабилност и покрај геополитичката нестабилност, регулаторните притисоци и сè поголемата конкуренција од финтек компаниите. Наградите за најдобри банки за 2026 година им оддаваат признание на институциите кои најуспешно управуваат со своите средства и обврски, а истовремено инвестираат во дигитални иновации и вештачка интелигенција за да одговорат на променливите потреби на своите клиенти“, изјави Џозеф Д. Џарапуто, основач и уреднички директор на Global Finance.

При изборот на најдобрите банки, Global Finance ги зема предвид квантитативните показатели, како што се растот на активата, профитабилноста, стратешките деловни односи, развојот на нови бизниси и иновациите во производите, како и квалитативните оценки и мислења од финансиски аналитичари и директори, банкари и банкарски консултанти од целиот свет. Наградите на Global Finance се сметаат за врвен меѓународен стандард за извонредност во финансискиот сектор.

Ова јубилејно признание за Комерцијална банка претставува уште една силна обврска за иднината. Банката ќе продолжи со уште поголема посветеност да создава сигурни, иновативни и одржливи финансиски решенија, да ја унапредува дигиталната трансформација и да биде стабилен партнер на граѓаните, бизнисите и на целото општество.

ПР

Компанијата осма година по ред објавува повик за доделување стипендии за постдипломски студии за академската 2026/2027 година. Во овој нов повик, зголемен е бројот на академските области за аплицирање, а дополнет е и со можноста за делумно покривање на трошоците за живот во согласност со однапред утврдени критериуми. ОКТА АД – Скопје продолжува со својата долгорочна посветеност за поддршка на образованието и развојот на млади професионалци.

Во рамки на Програмата за стипендии на ОКТА АД – Скопје, членка на Групацијата HELLENiQ ENERGY, и оваа година ќе бидат доделени две стипендии за редовни постдипломски студии, со максимално времетраење од две години. Едната стипендија е наменета за студии во странство, со можност за аплицирање на универзитети низ Европа, Северна Америка и Австралија, додека втората стипендија се однесува на студии во Република Северна Македонија.

„Во ОКТА, веруваме дека образованието е една од најзначајните инвестиции во иднината која не се однесува само на поединците, туку и на општеството и економијата во целина. Преку нашата програма за стипендии за постдипломски студии, ја поддржуваме следната генерација професионалци, кои преку своето знаење, креативност и посветеност ќе донесат иновации и високи достигнувања во своите области. Оваа иницијатива е доказ за нашата долгорочна заложба за развој на човечкиот потенцијал и за поттикнување на академската извонредност, како и на одржливиот развој на нашата индустрија и општеството“, изјави Димитриос Пасхос, главен извршен директор на ОКТА АД – Скопје.

Оваа година, можноста за аплицирање е проширена на кандидати од различен спектар на академски области. Првата е инженерство и енергетика, каде влегуваат трансформација на енергијата, обновливи извори, алтернативни технологии, напредни енергетски материјали за производство и складирање енергија, како и нафтено инженерство. Втората област е дигитална трансформација, која опфаќа програмирање, мрежи и комуникации, анализа на податоци за вештачка интелигенција, сајбер безбедност и интелигентна автоматизација. Секторот за животна средина е третата област, каде се изучуваат климатски промени, екосистеми, одржлив развој, паметни градови и локален развој. И четвртата област е економија и менаџмент, кој содржи енергетска економија, биоекономија и циркуларна економија, енергетски мрежи и енергетска геополитика, управување со енергетски проекти, маркетинг, комуникации и односи со јавноста, правни студии и управување со човечки ресурси. Кандидатите можат да аплицираат само за еден од овие сектори. Дополнително, програмата за стипендирање за оваа година, отвора можност и за покривање на дел од трошоците за живот во согласност со однапред определени критериуми.

Апликациите се поднесуваат исклучиво онлајн, преку платформата: https://scholarships. helleniqenergy.gr/rnm, каде може да се најдат сите информации и критериуми поврзани со Програмата за стипендии за втор циклус на студии. Крајниот рок за поднесување на апликациите е 18 мај 2026 година.

Програмата за стипендии е дел од стратегијата на ОКТА за корпоративна одговорност, во рамки на која поддршката на образованието е еден од клучните приоритети, и се спроведува во согласност со стратегијата на Групацијата за зајакнување на младите и поддршка за постдипломски студии на стипендисти од земјите каде што работи. Во периодот од 2017 до 2025 година компанијата има доделено вкупно 44 стипендии за постдипломски студии, од кои 43 национални и една меѓународна, со што директно придонесува кон развојот на високообразован кадар во земјава и пошироко.

(ПР)