Контакт

Анализа

Новото задолжувањето на Македонија, во услови на рекорден јавен долг

Објавено пред


Тековнава седмица, во периодот од 8-ми до 15-ти ноември Македонија планира да се задолжи 12,1 милиони евра, преку две аукции на кои на домашните кредитори ќе им видат понудени државни записи и државни обврзници. Така се зајакнува трендот од последните осум години секој жител на земјата задолжува по половина евро на ден, и годинава се зголеми за уште двојно.

Позајмените пари преку државните обврзници ќе се враќаат за шест месеци до една година, односно за две години за парите позајмени преку обврзница.

Според најновите најави јавниот долг на Македонија изнесува близу 4,8 милијарди евра или 50,6 отсто од бруто домашниот производ (БДП) на Македонија, што претставуа рекордно ниво. Информација којашто може да се види на javendolg.mk. Со ова задолжување Македонија ќе ја надмине границата од 50 отсто од домашниот бруто производ, ломит кој Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) не ја препорачува.

Брзината со која се зголемува долгот, исто така, е загрижувачка. Долгот по жител сега изнесува 2.350 евра и тој во моментов е трипати поголем во однос на 2008 година кога изнсуваше 750 евра по жител. Во периодот од 2008 година па наваму, Македонија се задолжува по милион евра на ден, односно секој жител го задолжува по половина евро на ден.

Во 2016 година темпото се засилува по два милиона евра на ден, односно по евро на ден по жител. Трендот на задолжување ќе продолжи и во иднина, бидејќи состојба е критична.

Продуктивноста се намалува, младите секојдневно ја напуштаат државата, а пензиите и платите во јавната администрација растат, со што товарот најмногу паѓа на приватниот сектор кој не може да го држи чекорот.

Од Министерството за финансии истакнуваат дека македонскиот долг е меѓу најниските во Европа. За споредба долгот на Црна Гора изнсува 61,8 отсто, на Албанија изнесува 69,8, на Србија – 71,9, на Словенија – 82,3, на Хрватска – 84,5, рекордерот на простор Грција – 172,2 отсто. Економскиот развој на Македонија за 2017 година се предвивидува да биде 3,3 проценти, само Босна и Хергеговина и Србија ќе имаат помал раст од нас. Процената на растот на долгот како процент од БДП во реално време се прави така што апсолутниот износ на долгот од првиот бројач се дели со номиналниот

БДП за претходниот 4 квартала. Просечната камата по години изнесува (Податоците кои се прикажани подолу се само процени, на база на официјални податоци од Министерството на финансии):
-2010 година камата изнсувала 2,67 % , (52 милиони евра),(3177 милиони денари)*
-2011 година 2,34%, (56 милиони евра),(33471 милиони денари)*
-2012 година 2,36%, (69 милиони евра),(4216 милиони денари)*
-2013 година 2,28% (75 милиони евра),(4605 милиони денари)*
-2014 година 2,11% (83 милиони евра),(5090 милиони денари)*
-2015 година 2,48% (105 милиони евра),(6457 милиони денари)*
Процена на јавниот долг од 2010 година до 2016 (заедно со трет квартал ) изнсувал:
-2010 година 1936,3 милиони евра*
-2011 година 2414,9 милиони евра*
-2012 година 2908,8 милиони евра*
-2013 година 3281,4 милиони евра*
-2014 година 3921,3 милиони евра*
-2015 година 4227,2 милиони евра*
-2016 година (со 3 квартал ) 4759,3 милиони евра*

Кога овој износ ќе се подели на денови за овој цел период (2.830), се добива дека секој ден растел во просек за 1,34 милиони евра. Тоа значи дека секој час растел просечно за 56 илјади евра, односно 16 евра просечно во секоја секунда.

Директорот на Светска банка за Македонија и Косово, Марко Мантованели, посочува дека годинава економскиот раст на Македонија се намалил за 2 отсто главно како последица на намалените инвестиции кои биле силно погодени од политичката ситуација, но сепак се надева дека по изборите ситуацијата ќе тргне на подобро.

Исто така, од Светска банка посочуваат дека расте притисокот врз пензинскиот фонд, дека опасноста ќе биде на краток рок и на долг рок. Практично, 89 отсто од новоотворените работни места се креирани со фискален стимул, каде што работодавецот е ослободен од плаќање социјални давачки и слични давачки. Фискалната стимулација значи и помали приходи во пензинскиот фонд, а кусокот се дополнува со пари од Буџетот. Со Буџетот за 2017 година оваа сума изнсува 452 милиони евра или рекордни 45 отсто од парите потребни за исплата на тековните пензии. Според податоците, бројот корисници на пензии изнесува 301.933 луѓе, кои според видот на пензијата најголем дел припаѓаат на старосната пензија со 61,26 отсто.

Прашањето е до кога ќе може да се држи чекор на ваквата ситуација./крај/мф/вп

Daily news

Владата ќе направи целосен ремонт на урбанизмот

Објавено пред

Владата подготвува пакет-измени на постојните и носење целосно нови уредби кои ќе ги опфатат законите за градење, за просторно и за урбанистичко планирање, за катастар, за експропријација, за еврокодови, најавува денес „Дојче веле“.

Веќе било формирано национално координативно тело во кое се вклучени претставници од Владата, од министерствата, од општините, од другите надлежни институции, како и од здруженијата на архитекти, на градежници, но и претставници на стручната и научната фела со кое раководи професорот Мирослав Грчев.

„Во следните два месеца ќе изготвиме интервентни измени на кои стручњаците укажаа, пред сè, со цел да се отстранат аномалиите и противречностите. Потоа ќе започнеме со изработка на сосема нов сет закони, процес што ќе трае 7-8 месеци“ откриваат од Владата.

Само Законот за градењето во последните 5 години бил менуван 25 пати. Со ова, според надлежните, настанал вистински хаос во регулативата и на терен. Речиси на иста линија е и стручната фела. Во Комората на овластени архитекти и инженери (КОАИ) сметаат дека е крајно време да се воведе ред.

Урбаниот хаос ќе се средува и со законски измени и со засилен надзор, велат од Владата. Сепак, негираат дека ќе има уривање на објекти – сè што досега било направено, а било во рамките на постојните закони, ќе остане.

„Основна цел е подобрување на животот на граѓаните. Урбаниот хаос го нарушува просторот. Во Скопје досега масовно се градеше без план, проблемот е помал во другите градови, но таму не се внимаваше воопшто на она што се нарекува архитектонско решение или урбанистички изглед на локалната единица… Ова е болната точка што ќе треба да ја коригираме иако нема можност состојбата целосно да ја вратиме назад, но мора да ја смениме генералната перцепција дека во сферата на урбанизмот владее хаос, дека владее корупција и тоа е она што нè боли сите нас“, велат извори во Владата.

Архитектите предупредуваат дека, освен законските измени, мора да се донесат и сосема нови урбанистички планови и тоа не само за главниот град.

Каква е моментната состојба доволно зборува податокот дека сега во централното градско подрачје на Скопје во тек е изградба на десетици големи станбени згради, од кои добар дел и со по стотина и повеќе стана.

Прикажи повеќе...

Daily news

Според Дрилон Исени, економскиот раст од 1,5 отсто неостварлив

Објавено пред

Стопанската комора на северозападна Македонија (СКСЗМ) смета дека годинава ќе ја заокружиме со максимум 0,7 отсто економски раст наспроти последните процени на Светската банка за раст од 1,5 процент.

– Ќе бидеме презадоволни ако Македонија ја заокружи годината со економски раст од 0,5 до 0,7 отсто. Сметаме дека проекциите од 1,5 на Светската банка или 2,5 процента на Владата никако не може да се постигнат. Во првиот квартал растот беше нула, во вториот -1,8. За да постигнете раст од 2,5 треба во двете тримесечја да биде пет отсто, што нема логика – вели извршниот директор на СКСЗМ, Дрилон Исени.

Исени и оперативниот директор на Комората, Миљаим Амети, порачуваат државата наместо да им дава субвенции за минимална плата на компаниите, да размисли за поддршка за воведување нови технологии и ноу-хау, што ќе ги направи финансиски помоќни и конкурентни, а еднаквиот третман на странските и домашните инвеститори да не биде само во однос на даночните олеснувања и субвенциите, туку и во делот на инфраструктурата.

Прикажи повеќе...

Daily news

Богов песимист, не очекува никаков раст годинава

Објавено пред

Продолжената политичка криза и нанесе сериозни штети на македонската економија и тешко дека ќе постигнеме некаков раст оваа година, по падот во првата половина, изјави гувернерот на Народната банка на Македонија, Димитар Богов во интервју за агенцијата Ројтерс, додавајќи дека нашите превидувања од април за економски раст од 2,5 проценти очигледно биле премногу оптимистички. Тој натаму нагласува дека имајќи предвид оти во првата половина од оваа година македонскиот БДП забележа пад од 0,9 отсто, би „бил среќен ако оваа година ја завршиме со
позитивен економски раст“.

Британската агенција потсетува дека македонската економија лани оствари раст од 2,4
отсто, но во вториот квартал од оваа година БДП падна за 1,9 отсто, што е негово прво
намалување од 2012 година.

Богов во интервјуто натаму наведува дека македонската економија следната година може
повторно да бележи раст, доколку се стабилизира политичката ситуација.

– Доколку имаме целосна политичка стабилност и економски политики од новата Влада,
можеме да очекуваме растот постепено да се врати на трендот што го имавме пред да
западнеме во политичката криза во 2015 година, вели Богов.

Гувернерот на централната банка очекува Владата да продолжи со фискалната
консолидација со цел да го стабилизира буџетскиот дефицит, кој се проценува на околу три
отсто за оваа година.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија10 часа

ЕЛЕМ: Децата на Грчев и Џафери се ангажирани оти имаа исклучителни биографии

По вработувањето на Димитар Грчев, син на архитектот Мирослав Грчев, и Бесијана Џафери, ќерка на собранискиот спикер Талат Џафери, од ЕЛЕМ за „Макфакс“...

Македонија13 часа

Мицкоски појадуваше со Могерини – „Постои сомнеж дека власта е вмешана во криминал“

Претседателот на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, денеска оствари работен појадок со високата претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност, Федерика Могерини,...

Македонија13 часа

Судењето за „Насилство во Центар“ одложено за 1 јуни

Судењето за предметот „Насилство во Центар“ е прекинато и одложено за 1 јуни поради неможноста на претседателот на кривичниот суд,...

Регион14 часа

Харадинај побара од Хан визна либерализација за Косово

Косовскиот премиер, Рамуш Харадинај, побара од Европскиот комесар за проширување и добрососедство, Јоханес Хан, да ја вклучи Приштина во европскиот...

Македонија14 часа

Могерини: Да се продлабочат реформите за да има позитивни вести во јуни

Високата претставничка на Европската Унија за надворешна политика, Федерика Могерини, во обраќањето пред пратениците во Собранието забележа дека треба да...

Македонија14 часа

Кривична пријава за основките што претепаа соученичка во Неготино

Полицијата поднесе кривична пријава за насилство против трите ученички во основното училиште „Гоце Делчев“ во Неготино, кои истепаа своја соученичка....

Свет15 часа

Трамп: Никој не е поостар од мене кон Русија

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека никоја не е остар кон Русија како што е тој и порача дека на...

Македонија1 ден

(Фото) Премиерите од Западен Балкан вечераа во Скопје

Претседателот на Владата на Република Македонија, Зоран Заев, и високата претставничка за надворешни работи и безбедносна политика на ЕУ и...

Македонија1 ден

(Видео) Могерини: Може да славите половина ден, а потоа да се вратите на работа

Се вративте назад на патеката. Може да славите половина ден, а потоа да се вратите на работа. Ова го порача високата...

Македонија1 ден

(Видео) Заев: Препораката со години беше условена поради кризата и назадувањето со реформите

Македонските граѓани заслужуваат да бидат дел од Европската Унија, порача претседателот на Владата, Зоран Заев, на заедничката прес-конференција со високата...

Македонија1 ден

(Видео) ВМРО-ДПМНЕ: Позитивниот извештај од Европската комисија не е новина

„Корупцијата останува распространета во многу области и продолжува да претставува сериозен проблем. Политичкото мешање останува ризик“. „Се крие опсегот на...

Македонија1 ден

(Видео) Ахмети: Јас не сум препродавач на Бит-пазар за да давам или земам министерства

Јас не сум препродавач на Бит-пазар за да давам или земам министерства, вели Али Ахмети, одговарајќи на прашање дали ќе...

Македонија1 ден

На Јанкулоска ќе ѝ се суди одвоено за „Тенк“ поради потврдата за ризична бременост

На поранешната министерка за внатрешни работи, Гордана Јанкулоска, ќе ѝ се суди одвоено за случајот „Тенк“, кој се однесува на...

Свет2 дена

Директорот на ЦИА се сретнал со Ким Џонг-ун

Директорот на ЦИА, Мајк Помпео, отпатувал за Пјонгјанг на таен состанок со севернокорејскиот лидер Ким Џонг-ун, пренесуваат американските медиуми. Според...

Македонија2 дена

(Видео) Заев: Датум за почеток на преговорите во јуни е нашата следна цел

Безусловната препорака од Европската комисија е мотив за следната цел, а тоа е одлука за почеток на преговорите со Европската...

Македонија2 дена

Уапсен Фејзи Азири обвинет во случајот „Монструм”

Фејзи Азири, кој е еден од обвинетите во случајот „Монструм“, вчера бил пронајден и уапсен со правосилна судска пресуда за...

Македонија2 дена

(Видео) Хан: Македонија се врати на европскиот пат, но има уште многу да се работи

Македонија се врати на европскиот пат, но има уште многу да се работи, изјави еврокомесарот Јоханес Хан на заедничката прес-конференција...

Македонија2 дена

Во кривичниот суд продолжуваат судењата за „Тенк“ и „Тарифа“

Во кривичниот суд денеска се очекува да продолжат судењата за предметите „Тенк“ и „Тарифа“ на специјалното јавно обвинителство. Во денешното...

Македонија2 дена

Откриени 38 мигранти во комбе кај тунелите кај Демир Капија

Триесет и осум мигранти биле откриени вчера на регионалниот пат Гевгелија-Скопје во товарно моторно возило „форд транзит“ во близина на базата...

Македонија2 дена

Хан и Могерини денеска во Скопје

Денеска во официјална посета на Република Македонија пристигнува делегација на Европската Унија предводена од комесарот за европска соседска политика и...

Досие