Економија
ТАВ Македонија: Рекорден 32,4% пораст на бројот на патници во првите 4 месеци – опслужени 1,2 милиони лица
Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид, управувани од ТАВ Македонија, подружница на ТАВ Аеродроми, членка на групацијата ADP, ги завршија првите 4 месеци од 2026 година, со силен, рекорден пораст на бројот на патници од 32,4%, опслужувајќи вкупно 1,2 милиони патници (1.202.828), информираат од таму.
Во истиот период, јануари-април, двата македонски аеродрома, според соопштеното, опслужиле вкупно 8.123 летови, што е, годишно зголемување од 10,7%.
„ТАВ Македонија продолжува да бележи рекордно двоцифрено зголемување на патничкиот сообраќај. Во првите четири месеци од оваа година опслуживме вкупно 1,2 милиони патници на двата македонски аеродроми, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид, што е висок пораст од рекордни 32,4% и ќе нè рангира меѓу најбрзо растечките аеродроми во Европа и во светот. Меѓународниот Совет на Аеродроми-Европа (Airports Council International-Europe) веќе нè рангираше меѓу најбрзо растечките аеродроми како земја која не е членка на ЕУ врз основа на јануарските бројки за авиосообраќај. Среќни сме што силниот, рекорден пораст продолжува, и покрај глобалните геополитички предизвици и енергетската криза. Ова не е случајност, туку директен резултат на нашата силна посветеност и континуирани напори, заедно со Владата, за проширување на мрежата на авиолинии од двата македонски аеродрома. Оваа година, досега, отворивме 5 нови дестинации, додека во наредниот период ќе отвориме дополнителни 7 нови дестинации, од двата аеродрома, со што годинава ќе имаме вкупно 12 нови дестинации. Со ова, очекуваме порастот на патници да продолжи до крајот на годината, создавајќи силна основа за стабилен пораст во наредните години“, изјави Неџат Курт, генерален директор на ТАВ Македонија.
Како што нагласи тој, покрај проширувањето на мрежата на авиолинии и порастот на воздушниот сообраќај, ТАВ Македонија ќе остане фокусирана на подобрување на квалитетот на услугите на аеродромот, обезбедувајќи одлично искуство за клиентите – и за авиокомпаниите и за патниците.
Во рамките на летниот распоред на летaње, кој почна на крајот на март и завршува на крајот на октомври, 15 авиокомпании летаат до 54 дестинации од скопскиот аеродром, вклучувајќи ги редовните летови преку целата година и сезонските летови, додека во исто време 7 авиокомпании летаат до 24 чартер дестинации, што значи вкупно 78 дестинации од аеродромот во македонскиот главен град.
По отворањето на новите авиолинии до Будимпешта и Неапол од скопскиот аеродром, во јуни и јули ќе почнат летови до Трабзон (чартер), Самсун (чартер), како и до Палермо и до Алгеро.
Од охридскиот аеродром, со летниот распоред на летање, 8 авиокомпании летаат до 17 дестинации, од кои 14 се редовни дестинации преку целата година и сезонски дестинации, додека три се чартер-летови.
По отпочнувањето на новите летови од Охрид до Братислава, Милано и Штутгарт, во јуни ќе се отворат и новите линии до Вроцлав и Катовице, а од 21 јуни, Аустриан ерлајнс има најавено дека ќе почне да лета од Охрид до Виена.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Audi го претставува својот прв супер-автомобил со хибриден погон со високи перформанси
- Audi Nuvolari ќе биде најбрзото и најмоќното сериско произведено возило во историјата на брендот.
- Извршниот директор на Audi, Гернот Делнер: „Со Audi Nuvolari, го забрзуваме технолошкиот напредок, фокусирајќи се на технологија, перформанси и изведба преку тимска работа.“
- Главниот технички директор на Audi, Рувен Мор: „Формула 1 е клучен поттик за брзо и прецизно воведување на иновации на патиштата.„

Со Nuvolari, Audi го претставува својот прв супер-автомобил со високоперформансен хибриден погон — дополнително забрзувајќи го технолошки напредок. Со 1.001 PS и максимална брзина од над 350 km/h, Nuvolari ќе стане најмоќното возило и најбрзото сериско произведено возило во историјата на четирите прстени. Испораките на супер-автомобилот, ограничени на 499 единици, ќе започнат во првата половина на 2027 година.

Audi Nuvolari забрзува од 0 до 100 km/h за 2.6 секунди и достигнува 200 km/h за 6.8 секунди. Овие бројки се овозможени од низа иновации инспирирани од Формула 1, вклучувајќи го високоперформансниот хибриден погонски систем, quattro предвидувачко возење, активна аеродинамика и новиот Audi Space Frame (ASF) со карбонска надворешност.

„Со Audi Nuvolari1, го забрзуваме технолошкиот напредок,“ вели Гернот Долнер, претседател на управниот одбор на AUDI AG. „Тоа покажува што е можно кога фокусот е на технологијата, перформансите и изведбата преку тимска работа — и кога заедно постигнуваме напредок.“

Дизајн во моќна форма
Како прво сериски произведено возило што ја следи новата дизајнерска филозофија на Audi, Nuvolari ќе го комбинира карактерот на супер-автомобил со препознатлив дизајн. Остри површини, беспрекорно интегрирана технологија и интелигентна аеродинамика кои го дефинираат неговиот изглед.

Моторот поставен на средината ги дефинира пропорциите, резултирајќи со монолитен волумен, моќен став и силно присуство.
Надворешноста се карактеризира со новата препознатлива боја Titanium на Audi, боја која се користи и кај Audi Concept C и Audi Formula 1 тркачкиот автомобил. Во комбинација со елементи од карбон, ги истакнува прецизните линии на Nuvolari.

Хибриден погон со врвни перформанси четири погонски единици
Audi Nuvolari се придвижува од хибриден погонски систем со високи перформанси со максимална системска моќност од 736 kW (1.001 PS). Комбинира 4.0-литарски V8 битурбо мотор со 588 kW (800 hp) со три аксијални флукс електрични мотори, секој со 110 kW. Литиум-јонската батерија има бруто капацитет од 7.3 kWh.

Моторот со внатрешно согорување испорачува максимален вртежен момент од 730 Nm и достигнува до 10.000 вртежи во минута — опсег што претходно беше резервиран за мотоспортот.
Два електрични мотори со маслено ладење на предната оска испорачуваат до 2.150 Nm вртежен момент. Како составен дел од системот quattro, тие поддржуваат променлива распределба на вртежниот момент. Трет електричен мотор помеѓу V8 моторот во средината и менувачот го комплетира концептот на погон.

Високо-перформансниот погонски систем го забрзува возилото од 0 до 100 km/h за 2.6 секунди и од 0 до 200 km/h за 6.8 секунди, достигнувајќи максимална брзина од над 350 km/h.
„Со Audi Nuvolari, целиот наш тим повторно ја покажа својата техничка експертиза, иновативна сила и посветеност,“ вели Рувен Мор, технички директор на Audi. „Ова се одразува не само во перформансите на возилото и неговите технологии инспирирани од Формула 1, туку и во способноста брзо и прецизно да се пренесат иновациите во сериски произведено возило.“

Quattro предвидувачкото возење
Quattro drive е една од клучните иновации на Audi и симболизира тракција, контрола и динамика на возење во сите услови. Во Nuvolari, Audi понатаму го развива овој принцип и ја дефинира следната генерација на погон на сите тркала со quattro предвидувачко возење.

Системот ја обработува тековната состојба на возење врз основа на високо прецизен модел на состојба на возилото. Детални податоци од сензорите — вклучувајќи агол на управување, забрзување, стапка на вртење (ротација на возилото околу вертикалната оска, која одредува одговор на управување во свиоци) и тековно ниво на прицврстување — постојано се внесуваат во контролниот систем.

Ако системот предвидува потенцијален губиток на прицврстување во свиок, реагира проактивно како интегриран систем.
Погонските единици прецизно го распределуваат вртежниот момент и во надолжен и страничен правец. Кочниците го стабилизираат возилото преку насочени интервенции и го намалуваат пролизгањето. Аеродинамиката ја прилагодува потисната сила според ситуацијата.

Електричните мотори на предната оска се клучен елемент во системот за предвидувачка динамика, овозможувајќи променливо векторирање на вртежниот момент за агилен одговор и стабилност при високи брзини.
Audi Space Frame со карбонска надворешност
Архитектурата на возилото на Audi Nuvolari е конзистентно дизајнирана за лесна конструкција и висока торзиона цврстина. За да го постигне тоа, Audi комбинира докажана технологија на Audi Space Frame со карбонска надворешност — првпат за Audi.

Audi Space Frame со карбонска надворешност комбинира мала тежина со висока структурна цврстина, формирајќи основа за прецизно ракување и контролирани високи перформанси. Речиси сите надворешни компоненти се направени од полимер засилен со јаглеродни влакна (CFRP).
Сите компоненти од јаглеродни влакна на Audi Nuvolari се развиени користејќи експертиза од Формула 1.

Јаглеродните елементи се произведуваат преку прецизни, рачни процеси на поставување кои бараат високо ниво на искуство, грижа и мајсторство. Квалитетот на изведбата е клучен и за структурниот интегритет и за визуелниот изглед на компонентите.

Овој производствен процес овозможува исклучително сложени геометрии. Со користење на CFRP, компонентите можат да се дизајнираат конзистентно за функционалност — од сложени конструкции на врати до прецизно порамнети вертикални елементи на рамката кои го водат протокот на воздух низ скриениот-S канал.
Во области изложени на особено високи температури, Audi Nuvolari користи специјално подесени материјали отпорни на топлина кои комбинираат функционални перформанси со препознатливи визуелни акценти.

Специјално обработените централно-заклучувачки тркала исто така дебитираат во продукциското портфолио на Audi.
Активна аеродинамика инспирирана од Формула 1
Audi користи активна аеродинамика во Nuvolari за намерно да ги комбинира перформансите и ефикасноста. Системот го прилагодува притисокот надолу, отпорот и аеродинамичкиот баланс според условите на возење — обезбедувајќи максимална стабилност и прецизна контрола на возилото.

Секој надворешен елемент има јасно дефинирана аеродинамична функција, од предниот сплитер до задниот дифузер. Возачите на Audi во Формула 1 даваа насочени повратни информации за време на развојната фаза за прецизно прилагодување на аеродинамичните перформанси.
Предните воздушни влезови обезбедуваат ефикасно ладење на кочниците, како и ефикасно термичко управување на моторот со внатрешно согорување и хибридните компоненти. Вентилираниот преден дел, познат како S-канал, ја подобрува аеродинамичката ефикасност на предната оска — обезбедувајќи дополнителен притисок надолу, намалувајќи го подигањето при високи брзини и подобрувајќи го ладењето на погонскиот систем.

Централниот елемент на активниот аеродинамичен систем е адаптивното задно крило што може да се отвора и затвора. Контролира притисок надолу и отпор во три конфигурации: Затворен, Низок потисок (LD) и Висок потисок (HD).
Во затворена положба, задното крило се повлекува за да се минимизира отпорот и да се подобри ефикасноста. Во LD и HD конфигурации, се генерираат различни нивоа на притисок во зависност од динамиката на возење и избраниот режим на возење.

Во режими ориентирани кон перформанси како Dynamic, Dynamic+ и Track, задното крило работи целосно автоматски. На правци, системот се префрла во LD позиција за да се оптимизира максималната брзина и стабилноста. Системот за намалување на отпорот (DRS), познат од Формула 1, може да се активира рачно преку посебно копче на воланот за понатамошно спуштање на крилото, намалувајќи го отпорот и зголемувајќи ја максималната брзина.
При сопирање и во свиоци, крилото се преместува во HD позиција за да се оптимизира притисокот надолу за максимални перформанси и контрола. Во оваа конфигурација со висок притисок, аеродинамичкиот концепт на Audi Nuvolari — во зависност од ситуацијата на возење — обезбедува повеќе од 400 кг притисок надолу.

Позицијата на задното крило може да се контролира автоматски и рачно преку ротирачка контрола на воланот — во сите режими на возење освен EHybrid.
Концептот на аеродинамика е усовршен до најмал детал — вклучувајќи ги цврстите метални прстени на Audi интегрирани рамно во распоредливото задно крило — и претставува основа за високи брзини во свиоци и брзи кругови на патеката.

Ентериер и UI/UX
Внатрешноста на Audi Nuvolari е целосно фокусирана на самото возење. Намалената архитектура ги концентрира сите контроли на суштински функции и ги позиционира директно во видното поле на возачот — вклучувајќи клучни елементи од интерфејсот на HMI.
Овој пристап фокусиран на возачот дава приоритет на релевантните информации, додека секундарната содржина останува во позадина. Дигиталните дисплеи и физичките контроли следат конзистентна логика, овозможувајќи природна интеракција.

Акцентите на боите во HMI претставуваат осврт кон легендарниот тркачки автомобил Auto Union Type C, реферирајќи на ерата на моторспорт од 1930-тите, која беше доминирана од историски рекорди за брзина.
Оваа функционална употреба на боја продолжува и во целокупниот внатрешен простор, делeјќи ја кабината на две зони. Предниот дел е завршен во длабок, темен тон, дизајниран да поддржи концентрација. Површините, материјалите и акцентите се конзистентно усогласени со оваа темна шема на бои. За разлика од тоа, задниот дел воведува полесен тон, Shadow Dune.

Прецизноста и мајсторството го дефинираат целиот ентериер — од контролите и вентилационите отвори до рамката на централниот дисплеј, изработен од анодизиран алуминиум.
Лесните седишта го надополнуваат концептот на внатрешност ориентиран кон возачот. Структурата од јаглеродни влакна во основата и потпирачот на седиштето ја намалува тежината, обезбедувајќи висока цврстина и прецизна странична поддршка. Ергономскиот дизајн промовира природна позиција за седење и овозможува директна повратна информација и од возилото и од патот.

Тацио Нуволари
Audi Nuvolari симболизира бескомпромисни перформанси и апсолутен фокус. Прототипот пред производство беше развиен за исклучително кратко време преку блиска меѓународна соработка.
Името го носи по Тацио Нуволари, една од најистакнатите личности во историјата на моторспортот. Роден во Италија, тој беше познат по својата бестрашност, снаодливост, посветеност и цврста волја за успех.

ПР
Економија
Што може Македонија да научи од австрискиот хидроенергетски успех?
Австрија веќе со децении покажува дека водата може да биде еден од најсигурните столбови на енергетската независност. Денес речиси 60 проценти од електричната енергија во земјата се произведуваат од хидроцентрали, а во комбинација со ветерните електрани, сончевата енергија и биомасата, обновливите извори обезбедуваат повеќе од 83 проценти од вкупното производство на електрична енергија.
Во австрискиот енергетски систем функционираат околу 100 големи и илјадници мали хидроцентрали. Посебно внимание се посветува на малите постројки со моќност до 10 MW, кои постојано се модернизираат и во кои се инвестира. Проценките се дека до 2030 година токму овој сектор може да обезбеди дополнителни 6 до 8 TWh електрична енергија.
Она што го издвојува австрискиот пристап е обидот да се воспостави рамнотежа помеѓу производството на енергија и заштитата на природата. Модернизацијата на старите хидроцентрали е проследена со изградба на премини за риби, како и со мерки за враќање на природната динамика на реките.
Дополнителна предност претставува и концептот на „виртуелни електрани“, преку кој повеќе мали производители се поврзуваат во единствен систем и заеднички настапуваат на пазарот на електрична енергија. Најголемиот енергетски оператор во земјата, Вербунд, дури 90 проценти од своето производство го базира на хидроцентрали и системи за складирање енергија.
Во споредба со Австрија, Македонија располага со значително помал хидроенергетски капацитет, но и натаму има простор за развој. Во земјата работат 124 мали хидроцентрали со вкупна инсталирана моќност од 133 MW. Во текот на 2024 година тие произвеле 308 GWh електрична енергија.
Според податоците на Регулаторната комисија за енергетика, вкупното производство на електрична енергија во 2024 година изнесувало 6.129 GWh, при што домашното производство покрило речиси 89 проценти од потрошувачката. Од вкупно инсталираните 2.983,9 MW во електроенергетскиот систем, обновливите извори учествуваат со 55,7 проценти и обезбедуваат повеќе од 41 процент од вкупното производство.
Особено интересен е показателот за искористеноста на капацитетите. Малите хидроцентрали во 2024 година оствариле фактор на искористеност од околу 26 проценти, што е повеќе од двојно повисоко од фотоволтаичните централи. Иако сончевите електрани располагаат со инсталирана моќност од 848 MW, нивното производство во текот на годината изнесувало 851 GWh, со фактор на искористеност од 11,5 проценти.
Македонија веќе го има препознаено моделот на „виртуелни производители“ и до крајот на 2023 година биле регистрирани 15 такви учесници на пазарот. Сепак, останува впечатокот дека недостига долгорочна стратегија за целосно искористување на домашниот хидропотенцијал.
Додека Австрија водните ресурси ги третира како интегриран енергетски и еколошки капитал, во Македонија сè уште преовладува пристапот кој најчесто се сведува на концесии и субвенции. Токму затоа неискористените можности остануваат значајна развојна шанса. Со јасна визија, модернизација на постојните капацитети и соодветни политики, малите хидроцентрали би можеле да имаат многу поголема улога во зајакнувањето на енергетската отпорност и одржливиот развој на државата.
ПР
Економија
Македонија бара фер енергетска транзиција: Лабудовиќ од Атина порача дека европските правила мора да ја следат реалноста на регионот
Заменик-министерот за енергетика, рударство и минерални суровини Мирослав Лабудовиќ учествуваше на Енергетскиот форум на Енергетската заедница во Атина, каде што беше дел од панел-дискусиите посветени на интеграцијата на пазарите на електрична енергија и продлабочувањето на енергетската соработка со Европската Унија.
Во своето обраќање, Лабудовиќ го презентираше напредокот што Македонија го постигнува во усогласувањето на националното законодавство со европската енергетска регулатива, нагласувајќи дека транспонирањето на ЕУ-правилата претставува една од клучните обврски во рамките на реформските процеси и енергетската трансформација на државата.
Посебен акцент беше ставен на Механизмот за прекугранично прилагодување на јаглеродот (CBAM), кој во наредниот период ќе има значително влијание врз економиите во регионот. Лабудовиќ посочи дека при креирањето на идните политики и мерки неопходно е внимателно да се земат предвид специфичностите на овој механизам, особено во делот на инвестициите во обновливи извори на енергија, конкурентноста на домашната индустрија и извозниот сектор.
„Енергетската транзиција мора да биде амбициозна, но и праведна. Земјите од Западен Балкан имаат јасна европска перспектива и ги спроведуваат неопходните реформи, но процесот треба да биде проследен со конструктивен дијалог и поддршка што ќе ја препознае реалната состојба и предизвиците во регионот“, истакна Лабудовиќ.
На форумот беа разгледани и можностите за понатамошно поврзување на регионалните пазари на електрична енергија, зголемување на енергетската сигурност и забрзување на инвестициите во чиста енергија.
