Контакт

Daily news

(Видео) Последна битка за планинарскиот дом Матка, црквата го презема со извршители, планинарите го бараат на суд

Објавено пред

Македонската православна црква (МПЦ) и Федерацијата на планинарски спортови бијат битка за сопственоста на планинарскиот дом на Матка. МПЦ најавува дека се подготвува со извршител да си го преземе објектот, а Федерацијата, пак, истовремено ја комплетира тужбата со која на суд ќе се обиде да се избори за сопственоста на домот. И едните и другите велат дека имаат ексклузивно право на домот, а реално објектот во целост сега го користи приватник со ресторан и хотел и за тоа плаќа месечен надомест од 1000 евра. Парите по пола ги делат спелеолошкото друштво „Пеони“  и Федерацијата на планинарски спортови. Тие се само дел од Гордиевиот јазол во кој е врзан домот и целиот кањон Матка каде што се преплетени и МПЦ, Град Скопје, Катастарот, Јавното претпријатие за управување и заштита на повеќенаменското подрачје „Јасен“, Министерствата за животна средина и за култура, како и судовите во кои од 2012 се водат постапки за утврдување на сопственоста.

По шестгодишен лавиринт низ судовите и институциите, Федерацијата на планинарски спортови одлучи јавно да проговори за проблемот со планинарскиот дом на Матка. Ја обвини црквата дека по седум децении користење на домот, сака насилно да им го земе, запишувајќи го како свој имот во Катастарот во сомнителна постапка. За обвинувањата Федерацијата покажа и низа документи кои биле основа и за судските постапки. Тие се обидуваат да докажат дека домот, имот на државата, треба да им припадне нив, а не на црквата, која веќе има извадено имотен лист со право на сопственост. Федерацијата од 2012 година до денес решение на проблемот барала на Управниот суд, во Основниот суд – Скопје 2, во Апелациониот суд, од државниот правобранител, но секаде ја изгубиле битката и не успеале да се изборат за сопственоста. Во 2013 година тужба против Федерацијата, „Пеони“ и приватникот кој го користи домот, поднела МПЦ. Судскиот процес во 2017 година резултирал со налог за извршување со кој им се наложува да го испразнат објектот и да го предадат на МПЦ. Федерацијата има бројни забелешки и сомневања за можни злоупотреби во целиот процес па затоа сопственоста ќе ја бара низ нова судска постапка, која е веќе иницирана.

Поделени мислења околу тоа кој треба да го добие домот имаат и сите кои имаат допирни точки со домот и со Матка. Територијално, тој припаѓа под управување на „Јасен“. Михаил Малахов, поранешен директор на „Јасен“, кој близу една деценија бил сведок на сите случувања, вели дека без двоумење домот треба да го добијат планинарите и спортистите, кои, според него, сега имаат најмалку пристап таму.

„Тој планинарски дом, според моите сознанија, е изграден како полициска станица. Полициската станица била во служба на заштита и обезбедување на хидроцентралата што е пуштена во употреба 1938 година. По исполнувањето на својата функција, односно по изградбата на повеќе објекти и викенд-населба таму околу Матка, полицијата се собира долу, а овој дом е оставен и од тогашниот Сојузен Совет на Република Македонија е даден на користење на спортисти, односно во тоа време Сојуз на планинари“, вели Малахов.

Сојузот на планинари одлучил за домот да се грижи спелеолошкото друштво „Пеони“, кое стопанисувало со него сè до моментот кога Федерацијата на планинарски спортови, каде што членува и друштвото, одлучила да се прошири дејноста и со хотелиерство. За тоа било неопходно да се реновира целиот објект. Иван Жежовски, претседател на „Пеони“, вели дека нивното друштво успеало со сопствени средства да го смени покривот, да вароса, да го одржува објектот, но немале пари да изградат бања во секоја соба па затоа Федерацијата го дала под наем на приватна форма која и денес стопанисува со него. Жежовски вели дека 500-те евра кои како наем ги добиваат од приватникот се единствениот извор на средства од кои се финансира друштвото. Ако ги немаат, нема да постојат. Тој сведочи дека црквата нема право на домот.

„ За планинарскиот дом ‘Матка’ нема некоја документација за сурово да се одлучи чиј е. Црквата нема цигла ставено во домот, можеби земјиштето го добиле на некаков начин, но немаат никаква инвестиција во него. За да се реши проблемот треба да има широчина од сите страни. Црквата треба да има предвид дека пред да се отвори домот, тука немаше луѓе. Го отворивме домот, ги донесовме луѓето. Претходно во Св. Андреја се влегуваше само со најава, сега црквата е отворена секој ден”, вели Жежовски.

Првпат како објект бил заведен во Катастар во 1961 година, но не како планинарски дом, како што се користел, туку како верски објект на вакафски имот на манастирот Св. Андреја

 

Скопскиот Катастар потврди дека документација за сопственоста  на домот е оскудна. Првпат како објект бил заведен во Катастар во 1961 година, но не како планинарски дом, како што се користел, туку како верски објект на вакафски имот на манастирот Св. Андреја. Потоа следувале низа измени со кои црквата од објект без право на сопственост го заведуваат како објект со право на сопственост на Св. Андреја во 2010 година, а потоа од сопствеништвото се брише Св. Андреја и планинарскиот дом се заведува како сопственост на МПЦ-ОА. Во бројните измени се менува и квадратурата на домот, се зголемува па се намалува, факти поради кои Федерацијата се сомнева во податоците и нагласува дека уште при првиот упис на домот во Катастар во 1961 година е направена грешка што се провлекува до денес.

 

Владика Тимотеј: Случајот со домот на Матка е исто како „Охридско лето“ да го присвои просторот кај Св. Софија оти со години го ползуваат

 

Гордана Јанакиевска, пак, туристичка работничка, половина век посветена на Матка и поранешен претседател на спелеолошкото друштво „Пеони“, смета дека црквата треба да го има главниот збор за сè што е на Матка.

„ Јас мислам дека целото подрачје треба да биде под заштита на црквата, но да остане на користење на планинарите бидејќи тоа е една мала Света Гора. Освен Свети Андреа, има уште десетина цркви, кои се во одлична состојба. Тука е и Марковиот град, целиот тој кањон е природна реткост од тропски периоди, навистина уникатен во европски рамки и заслужува да биде заштитен. Своевремено, кога е направен Свети Андреа во 14 век, било сопственост на црквата, и тоа сите многу добро го знаат“, вели Јанакиевска и нагласува дека на ѕидовите од црквата стои запишано од Андреја дека црквата, лозјата и сите имоти околу ги остава на црквата.

Натписот над вратата во црквата Св. Андреја каде Јанакиевска вели дека е запишано од Андреја дека црквата, лозјата и сите имоти околу ги остава на црквата

Нејзиниот став се поклопува со ставот на МПЦ. Митрополитот на Дебарско-кичевската епархија, Тимотеј, смета дека околу сопственоста воопшто не треба да се расправа.

„По логика на нештата беспредметно е да зборуваме за сопственост на имотот онаму каде што има манастир од 14 век. Сега се појавил некој што го користел извесен период и посегнува по сопственоста. Самата црква е показател на сопственоста. Тоа е исто како сега ‘Охридско лето’, затоа што го користи просторот кај Св. Софија во Охрид, да рече дека земјиштето е нивно само затоа што со години го ползуваат“, вели владиката Тимотеј, но посочува дека најупатени за целата проблематика се од Скопската епархија.

Од нив добивме само кус коментар дека секој момент очекуваат извршителите да влезат во домот и да го иселат закупецот.

Во меѓувреме на барање на Федерацијата истрага отвори и Управата за финансиска полиција. Од таму велат дека постапуваат по пријавата и ги прибираат потребните податоци за да утврдат дали и каде има отстапки од утврдените постапки.

Изолирано од судските постапки и пребивања меѓу МПЦ и Федерацијата, на Матка во објектот на некогашниот планинарски дом секојдневно гости пречекува ресторанот и хотел „Кањон Матка“. Планинарите можат да престојуваат во него, но не бесплатно туку по привилегирана цена со одобрение од Федерацијата. Вака поставените работи, според Малахов, може да покажат и добри резултати, но тој смета дека е неопходно Матка да почне да се почитува како споменик на културата, а законите точно припишуваат што може, а што не може да се прави во еден таков споменик.

Дека е неопходно Матка, па од тука и планинарскиот дом, да се стават во правна рамка, смета и Јанакиевска. Таа на претходниот градоначалник на Скопје, Коце Трајановски, му предложи да формира јавно претпријатие што ќе стопанисува со Матка за да има некој што константно ќе се грижи и ќе го одржува кањонот, но сите обиди завршиле со молк од другата страна. Истиот план го изложила и кај сите други засегнати институции, но на сите им било комплицирано да почнат да го решаваат проблемот со Матка. Таа алармира дека сегашната негрижа за кањонот може да доведе до неповратно губење на ендемските видови.

„Рамонда Наталија“ е темјанушка од тропски период на која научниците буквално ѝ се поклонуваат кога ќе дојдат бидејќи ја знаат само како препарирана во учебници и од фотографии, вели Јанакиевска

 

„Во ресторанот се  посадени петунии, а на пет метра од нив е ‘Рамонда Наталија“, која ја има единствено тука и на ниту едно друго место, една темјанушка од тропски период на која научниците буквално ѝ се поклонуваат кога ќе дојдат бидејќи ја знаат само како препарирана во учебници и од фотографии, а тука ја гледаат во живо во огромни количини. Прашање на време е дали ќе се случи некоја мутација на нештата тука, и никому не му е грижа за тоа. Навистина е болно“, вели Јанакиевска.

Има забелешки и за начинот на кој сега се прават посети на пештерата Врело. Град Скопје во времето на Коце Трајановски дал одобрение на фирма која со чамци ги превезува посетителите и наплаќа за услугата.

„ Сега е во ничии раце. Со нив стопанисуваат оние што ги возат чамците и едноставно тие ја диктираат целата таа посета и можност да го посетите тоа бидејќи само со нив може да отидете таму. Кај нив е клучот и тие можат да ве однесат таму иако законски тоа може да го прави само спелеолошки водич. Ние имаме лиценцирани спелеолошки водичи, но тоа не се применува. Јас сум се обидела неколкупати да интервенирам со инспекција, но тоа не дало никакви резултати“, вели Јанакиевска.

Од Град Скопје, и по смената на власта го имаат истиот одговор во врска со проблемите на Матка. Чекаат ревалоризација од страна на Министерството за животна средина. По изработката на елаборатот точно ќе се определело од каков степен на заштита ќе биде целиот кањон и во чија надлежност ќе припадне заштитата на природата.

Маја Илиевска – Пачемска

Снимател: Тони Кузмановски

Монтажа: Бојан Ефремов 

Daily news

СРАМОТА! – Вечер на раскажување квир-приказни

Објавено пред

И годинава во Скопје по 6 пат се одржува „Викендот на гордоста Скопје 2018“ – СРАМОТА! – Вечер на раскажување квир-приказни.  Настанот ќе започне во Кино Култура, петок, 01.06, од 21 часот.

„Неколкумина раскажувачи од јавната културна, политичка и општествена сфера раскажуваат кратки приказни за телесниот, родовиот и сексуалниот срам кој ја обележал нивната општествена ненормативност – оттаму, „квир“ како она што излегува од рамките на прифатливиот општествен код. Со овие јавно изговорени приказни, срамот се превртува и трансформира, исмејаниот станува исмејувачот – срамот се враќа назад кон оние кои занесени
во својата арогантност и привилегија, претпоставуваат дека го имаат правото да бидат родова, сексуална и морална полиција, и да понижуваат. Со овие приказни, од срамот за нашите желби, задоволства, однесувања, движења и размислувања градиме наративи на отпор. Нашиот срам станува нашето задоволство и среќа. Наместо сведнатата глава и преплавувачкото црвенило, пркосиме. Наместо неподносливото гушење навнатре во себе, експлодираме од смеа“, пишува во поканата.

Овогодишни раскажувачи ќе бидат: Артан Садику, Никола Гелевски, Ивана Драгшиќ, Кирил Поп Христов – Кили, Маја Марковска и Лејла Каламујиќ. Модераторки се Румена Бужаровска и Ана Василева.

Викендот на гордоста Скопје 2018 се одржува во организација на Коалицијата МАРГИНИ и ЛГБТИ Центарот за поддршка при Хелсиншкиот комитет на РМ. Целта на серијата настани во рамки на Викендот на гордоста е да креираат простор за, и да промовираат, ненормативни форми на светоградење, односно релации, афекти, идентитетски позиции, телесни стилови и сензибилитети кои во рамки на хетеронормативното, националистичко и неолиберално капиталистичко опкружување се означени како настрани, изопачени, неуспешни, патолошки, чудни итн.  Носечката идеја позади Викендот на гордоста 2018 е НАСТРАНО. ПОЛИТИЧКО. и ќе се оддржува од 7-10 јуни.

Скопскиот викенд на гордоста 2018 е реализиран со поддршка на Heinrich-Böll-Stiftung, Фондација Отворено општество – Македонија, Министерство за култура, Европската унија и Civica Mobilitas.

Прикажи повеќе...

Daily news

Димитров бара мудрост и нерви пред средбата со Коѕијас

Објавено пред

„Пуштајте ми ве молам мудрост и нерви“ напиша министерот за надворешни работи, Никола Димитров, на својот фејсбук-профил пред да отпатува за Њујорк, каде што треба да се сретне со неговиот грчки колега Никос Коѕијас. Преговорите продолжуваат со посредство на медијаторот Метју Нимиц, а средбите се најавени за в четврток и в петок.

Коѕијас, пак, кој од вчера е во Вашингтон, веќе се сретна со американскиот државен секретар Мајк Помпео и индиректно потврди дека Атина не размислува за последниот предлог – Република Илинденска Македонија.

„Ние ја поддржуваме потребата да прифатиме едно од имињата што ги предложи Нимиц. Не се согласуваме, како што знаете, со петтото име од неговите предлози (Република Македонија (Скопје)) и одиме напред кон усвојување на еден стратегиски план за пријателска соработка со оваа земја во иднина, со нејзиното ново име“, изјавил Коѕијас.

Од друга страна, пак, премиерот Заев вчера изјави дека предлогот Република Илинденска Македонија не отпаѓа и побара грчаата страна уште еднаш да размисли.

– Тие информираа дека не пости парламентарно мнозинство за оваа работа, но се надевам дека преспиваат и добро размислуваат. Илинденското востание нема територијални претензии. За нас е важно зашто ова име го јакне идентитетот, а Грција добива одредница и уставни промен. Ова е вин-вин ситуација. Очекувам длабински да се разгледаат работите, да му дадеме шанса на овој предлог кој верувам дека е решение за 25-годишниот спор, рече Заев.

Прикажи повеќе...

Daily news

Демонстранти во Аргентина бараа да остане во сила законот против абортус

Објавено пред

Неколку стотини луѓе протестираа поради нацрт-закон за укинување на забраната за абортус во Аргентина.

На собирот организиран со слоган „За живот“ тие го осудија нацрт-законот што неодамна е поднесен во парламентот на разгледување.

„Оваа расправа не треба да се одржи бидејќи станува збор за избор помеѓу животот и смртта“, рекоа демонстрантите што носеа плакат „Легално или илегално, абортусот убива“.

Абортусот во Аргентина е дозволен само доколку бременоста е последица на силување или го загрозува животот на жената. Годишно во оваа земја умираат 100 жени поради компликации предизвикани од нелегален прекин на бременоста.

Надлежниот одбор на парламентот ќе расправа за предлог-законот на 20 март, а два месеца подоцна и пленумот. Засега не е извесно дали овој предлог-закон ќе биде усвоен.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија8 часа

Кошаркарите Антиќ, Стојановски и Чековски запишани како Северно Македонци на „Евробаскет“

Глобалниот сајт „Евробаскет“ ги промени податоците за националноста на македонските кошаркари. На профилите од Перо Антиќ, Дамјан Стојановски и Ѓорѓи...

Европа11 час

ЕУ предлага центри за мигранти на Балканот и во Африка

Неколку лидери на Европската Унија го поддржаа планот за воспоставување на прифатни центри за мигранти во северна Африка и на...

Регион11 час

Дијалог Белград – Приштина: Разговорите тешки, позициите значително оддалечени

Во Брисел се одржува нова рунда преговори меѓу Белград и Приштина, под покровителство на Европската Унија. Дописникот на РТС пренесува...

Македонија15 часа

ВМРО – ДПМНЕ: Боењето е сценарио диригирано од Зоран Заев

Фрлањето боја врз седиштето на ВМРО – ДПМНЕ е сценарио на власта, обвини денес најголемата опозициона партија ВМРО – ДПМНЕ....

Македонија16 часа

Приведени 9 лица по протестот, носеле боксирач, скалпел и фантомки

Полицијата синоќа, откако заврши протестот пред Собранието, привела 9 лица. При претрес кај нив биле најдени пиротехнички средства, боксирач, скалпел...

Македонија16 часа

Чижов: Приемот на Македонија во НАТО ќе биде грешка со последици

Постојаниот руски претставник во ЕУ, Владимир Чижов во интервју за грчкиот весник „Катимерини” вели дека се надева оти решението на...

Европа17 часа

Експлодираше зграда во Германија – повредени 25 лица

Дваесет и пет лица  се повредени, од кои четворица сериозно, кога експлозија уништи станбена зграда во западниот германски град Вупертал,...

Македонија17 часа

Заев за „Политика“: Верувам во успешен референдум

Референдумот ќе успее, а тоа би било успех за граѓаните на Македонија, вели премиерот Зоран Заев во изјава за српскиот...

Македонија18 часа

СДСМ го осуди нападот врз штабот на ВМРО-ДПМНЕ

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија го осуди нападот на централниот штаб на ВМРО-ДПМНЕ и секаков друг вид на насилства коишто ја...

Македонија19 часа

Шекеринска со писмо до земјите членки на НАТО: Ја барам вашата поддршка за Македонија 

По постигнувањето на договорот со Грција, министерката за одбрана Радмила Шекеринска испрати писмо до министрите за одбрана на 29-те земји...

Надворешна политика20 часа

Коѕијас ги подготви писмата за ЕУ и НАТО

Mинистерот за надворешни работи на Грција Никос Коѕијас денеска ќе ги потпише, а утре писмено ќе ги извести ЕУ и...

Македонија20 часа

(Видео) ВМРО-ДПМНЕ: Кукавички нападнат и каменуван штабот на партијата

Кукавички беше нападнат и каменуван централниот штаб на ВМРО-ДПМНЕ, обвини партијата.Игор Јанушев, генерален секретар на ВМРО-ДПМНЕ изјави дека нападот на...

Свет1 ден

Претседателски и парламентарни избори во Турција 

Во Турција денеска ќе се одржат вонредни претседателски и парламентарни избори, откако на 16 јули минатата година народот на референдум...

Македонија1 ден

Демонстрантите побараа оставка од Владата и изразија поддршка за Иванов

Еден и пол час траеше вечерашниот протест за одбрана на името во Скопје. Од бината пред Собрание демонтрантите побараа оставка...

Македонија1 ден

(Видео) Комити ја провоцираа полицијата, па се обидоа да нападнат новинар

Навивачката група Комити за време на протестот пред Собрание неколку пати фрлаше со петарди кон полицијата, но не предизвикаа инцидент,...

Македонија1 ден

Помпео побара од Франција да прифати членство на Македонија во НАТО и преговори со ЕУ

Американскиот државен секретар Мајк Помпео поддржа покана за членство на Македонија во НАТО и почеток на преговори со ЕУ и...

Македонија1 ден

(Видео) „Не сакаме да живееме во Северна Македонија“ – порачаа учесниците на протестот

„Не сакаме да живееме во Северна Македонија“, порача 17-годишната Клементина од Тетово на протестот пред Собранието против промената на уставното...

Македонија1 ден

Протестот пред Собрание започна со молитва

Протестот организиран од група граѓани „Млади за Македонија“ кој се одржува пред Собранието против промена на името, започна со молитва. Насобраните...

Македонија1 ден

Ако видите лице со фантомка симнете му ја, повикаа организаторите на протестот пред Собрание

На вечерашниот протест не смее да се дозволи да има луѓе со фантомки на главите, порачуваат организаторите од студентското движење...

Свет2 дена

(Видео) Масовни протести во Лондон против Брегзит

Илјадници луѓе излегоа во центарот на Лондон против одлуката на Велика Британија за излез од ЕУ. Организаторите на т.н. „Народно гласање“...

Досие