Контакт

Investigative story

Власта сака улица на кеј за да може Алек Теранова да наплати три милиони евра од Телеком

Објавено пред

Пишува Љубиша Арсиќ

Ранопролетните скопски мириси и сонцето на Кејот на Вардар се едно од првите доживувања што им ги препорачуваме на странците кои се во Скопје на почетокот на април. Ако го игнорирате погледот на галиите и барокните административни зданија од другата страна на реката, Кејот можеби и „поминува“ како едно од последните автентични парчиња од неповратно преобразениот централен скопски пејсаж. Секако, атрактивното шеталиште од хотелот „Холидеј Ин“ до плоштадот „Македонија“, низ годините не остана нечепнато во општата градежно-грабежна какофонија, но барем ја задржа основната форма и функција – како пешачка зона, продолжение на плоштадот и комуникација со ГТЦ.

 

Но, одлуката на Град Скопје низ Кејот да се гради улица до плоштадот, а особено начинот и околностите во кои таа е донесена, упатуваат на опасноста дека Кејот може да биде следната „жртва“, следната урбана отстапка кон интересите на политичките и бизнис елити. Едноставно власта преку уништување на ова парче сака да му овозможи на бизнис- соработникот Александар Ивановски да се стекне со милионска сума која треба да ја наплати од Телеком откако ќе биде отворена улицата.

 

На Кејот деновиве речиси и да не може да се забележи дека пред само две недели, започна изградбата на улицата. Настанот предизвика големо внимание во јавноста, а работите ги запре Општина Центар. Од општината се решени да ги искористат сите средства за да ја спречат изградбата на улицата, но ова не ја намалува неизвесноста околу иднината на Кејот.

 

На Алек му виси последната рата

 

Која е позадината на овој случај? Кои се интересите на бизнисменот Александар Ивановски, познат како Алек Теранова и неговата компанија „Дивелоп груп“?

 

Неговата фирма ја градеше зградата која во 2012 година беше разменета за други четири административни згради на Телеком во центарот на Скопје. Според договорот за оваа трампа, зградите на Телеком, со вкупна вредност од 21.15 милиони евра, се менуваат за зградата на Девелоп Груп која е проценета на 37.3 милиони евра. Како сосопственик се јавува ЈП Македонска пошта АД. Во договорот е предвидено разликата во цената од околу 16 милиони евра Телеком да ја отплаќа на шест еднакви рати по 3.176 милиони евра.

 

Најинтересна е точката 5.1 од договорот, во која има одредба според која „Дивелоп груп“ мора да изгради и улица на кејот, и тоа до истекот на пет години од склучувањето на договорот. Во спротивно, доколку годинава не ја изгради улицата, фирмата на Алек Теранова ќе остане без последните 3.176 милиони евра од последната, шеста рата.

 

Двете компании и државната Македонска пошта, уште пред да има какво било одобрение или изготвен проект за улица на Кејот на Вардар, се договориле да ја градат.

 

Со планираниот зафат, објектот на „Телеком“ ќе се комплетира за употребна дозвола, бидејќи во моментов, тоа што нема пристапна улица значи дека зградата не е пуштена во употреба според стандардите и нормативите за градба. Изградбата на улицата, според ова, е обид дополнително да се обезбедат условите и стандардите кои требало да бидат обезбедени пред „Дивелоп груп“ да почне да ја гради зградата на „Телеком“.

 

Градот Скопје како инвеститор и подземната сообраќајница исчезнуваат од документацијата

 

Град Скопје со години најавуваше дека под Кејот ќе се гради подземна сообраќајница, булевар кој би се протегал од Владата до компексот банки. Сервисната улица на Кејот требаше да биде крак од подземниот булевар, кој би бил врската со зградата на Телеком. Ова решение е впишано и во Деталниот урбанистички план за „Мал ринг“ во Општина Центар.

Во основниот проект за улицата од 2014 година стои дека инвеститор ќе биде Град Скопје. Но, Градот во меѓувреме се одлучил улицата да ја гради приватен инвеститор, без за тоа да донесе посебна одлука, како што е предвидено со законските прописи. Компанијата „Дивелоп груп“ во 2015 година нарачала инфраструктурен проект од фирмата „Чакар & партнерс“, а ја обезбедила и комплетната останата проектна документација, уште пред да знае дали Советот на Град Скопје ќе даде согласност и ќе ја избере за инвеститор. Советот одлучил во септември 2015, а во октомври лани компанијата доставила режим на сообраќај до Градот, кој го одобрил. И во овој документ стои дека е предвидена подземна сообраќајница, но и таа подоцна исчезнува од документите.

 

Два месеца по ова, во декември 2016 година, Градот и „Дивелоп груп“ потпишуваат договор со кој компанијата ги презема трошоците за изградба на улицата. Решението за градба од Град Скопје е издадено на 31 декември. Во него пишува дека ќе се гради „линиски инфраструктурен проект“. Во моментов како изведувач фигурира „Аполо инженеринг“ од Шишево, фирмата која го доби последниот градски тендер за чистење на снегот во Скопје.

Од начинот на кој се води целата постапката, испаѓа како компанијата да му донира цела улица на Градот Скопје. Но, овде не завршуваат спорните моменти околу улицата на Кејот. Одобрението за градба е издадено за цела парцела КП13828 општина Центар. Таа парцела, според катастарска документација е составена од пет дела, (13828/1, /2, /3, /4, /5), додека во одобрението пишува дека е како една, само основната бројка. Со ова практично на „Дивелоп груп“ му се дава и простор во Вардар, галиите, но и имот на приватни сопственици?! Ова е само потврда дека градските власти во обид да му угодат на Алек Теранова прекршуваат процедури, промашуваат документи и носат одлуки спротивни на фактичката состојба на терен.

Градот и Општина Центар во правно-политичка битка

 

Улицата треба да поминува по средината на шеталиштето, меѓу дводелните тераси на угостителските објекти на Кејот. Токму угостителите беа најгласни во противењето на овој проект затоа што ем ќе останат без десетици маси, ем пред нивните локали ќе минува сообраќајница.

 

„Ние вработуваме речиси 500 луѓе во нашите објекти, а во летните месеци овој број се зголемува. Плаќаме по 21 денар од квадратен метар по ден за терасите. Сезоната трае седум месеци и ова се многу пари. Ако властите се луди да ги изгубат овие приходи, нека повелат. Не веруваме дека планираната улица ќе биде сервисна, туку дека ќе се претвори во вистинска сообраќајница, а автомобилите ќе доаѓаат до плоштадот. Во целиот свет улиците се претвораат во шеталишта, само кај нас шеталиштата се претвораат во улици.    Сметаме дека решенија има, но потребно е властите да имаат волја и заедно со сите засегнати да се изнајде вистинското решение“,  револтирани се угостителите од Кејот.

 

До 2015 година, општините во Скопје можеа самостојно од Градот да одлучуваат дали ќе забранат градежни активности во туристички подрачја. Општина Центар веќе ја користеше оваа можност, во случајот со изградбата на катната гаража кај „Автомакедонија“. Но, со измените во Законот за градење од декември 2015, скопските општини сега се должни да бараат позитивно мислење од Градот пред да забранат градба. Со интервенција на централната власт, скопските општини се ставаат во подредена положба на Градот. Во конкретниот случај, единствената опција која ѝ стои на располагање на Општина Центар, а во која не мора да бара согласност од Градот, е донесување на Програма за изглед на урбаната опрема на Кејот – токму решението со кое беше запрена изградбата на улицата пред неколку недели.

 

Од друга страна, не попушта ниту скопскиот градоначалник Коце Трајановски.  Случајот, според него не е спорен, а во ДУП-от за „Мал ринг“ во Општина Центар е впишана надземната улица што треба да се гради. Обидите на Општина Центар и Андреј Жерновски да се спречи изградбата на улицата, Трајановски ги оценува како политички маркетинг.

 

Во меѓувреме инспекцијата на Општина Центар го подготвува извештајот од извршениот увид на терен. Дознаваме дека ќе биде заклучено оти изведувачот нема поседува никаква градежна дозвола, сообраќаен проект, геодетски елаборат и информативна табла. Иако изведувачот и инвеститорот се задолжени во општина да достават комплетна документација врз која тргнале да градат улица на Кејот, тие тоа се уште не го сториле и прашање е дали ќе го направат.

 

Наспроти нив Ивановски тврди дека ја поседува целата документација.

 

„За улицата ја имаме комплетната потребна документација. За објектот на Телеком добивме привремена употребна дозвола, затоа што возилата го користат сегашниот пристап преку Кејот. Со пристапната улица нема да има повеќе сообраќај одошто има сега, а таа ќе се користи само во дел од денот. Колите и сега одат по плочникот на Кејот. Дали граѓаните се пожалиле? Се работи за 750 квадратни метри коцка, a зафатот е практично замена на коцката. Точно е дека ќе ја изгубиме последната рата од исплатата ако не ја изградиме улицата. Тоа се големи пари и ако продолжат опструкциите, ја разгледуваме можноста за тужба против Општина Центар“, изјави Ивановски.

 

Улица на Кејот засега нема да има, но имајќи ги предвид искуствата од минатото и значењето на деловно-политичките интереси на власта во уредувањето на центарот на Скопје, скоро може да се очекува повторен обид за „освојување“ на атрактивното шеталиште./крај/мф/ља

 

Investigative story

Ни требаат реклами, ние сме угледот на градот, „Охридски комуналец“ за потрошените 1,7 милион денари на медиуми

Објавено пред

За медиумско внимание во Охрид плаќало и Јавното претпријатие „Охридски комуналец“. Од 2011 година, кога претпријатието почнува самостојно да функционира, до август 2018 година, „Комуналец“ за рекламирање во локалните медиуми потрошило 1.714.149 денари или околу 27,8 илјади евра, дознава „Макфакс“. Исплатите кон медиумите и од ова претпријатие, како и од другите јавни претпријатија во Охрид и од Општина Охрид, ги има и во екот на најголемата борба на Здружението на новинарите на Македонија против јавни пари во медиумите. „Комуналец“ плаќа и им плаќало на медиумите на ист начин како и Општина Охрид – од блокирана сметка поради долгови.

Договорите се потпишувале за гостувања во живо, за емитување соопштенија и огласи од информативен карактер, како и за поставување банери и рекламирање. Најмногу пари „Комуналец“ одвоил за „МХ радио“ – 429.785 денари, на „ЛТ трејд“ за објави на порталот „Охрид 1“ му биле исплатени 254.552 денара, 206.986 денари „Комуналец“ одвоил за услугите од ТВМ, 205.266 денари му исплатиле на Златко Маневски за организирање на веб-страницата на претпријатието, на „Охридњус“ му исплатил 148.290 денари, „Охрид 24“ добил 140.000 денари, „Охридскај“ добил 91.110 денари, на „Мегастар“ повторно за објави на порталот „Охрид 1“ му исплатил уште 90.000 денари, 85.750 денари му се исплатени на „Москито“ за објави во електронскиот весник „Охридлајв“, на „СОС Балкан медија“ за објави на „Охридскај“ му биле исплатени 40.320 денари и најмалку пари „Комуналец“ одвоил за „Вебвил“ со исплатени 22.000 денари.

Од „МХ радио“, кое добиле речиси половина милион денари од „Комуналец“, велат дека соработката со претпријатието не ја загрозувала нивната медиумска независност.

„Парите не се за фаворизирање, туку за објавување огласи и соопштенија. Претпријатијата имаат потреба од вакви објави и не гледам зошто медиумите да бидат тргнати настрана. Таа соработка не можам да кажам дека влијаела врз независноста на медиумот оти се работи за објава на соопштенија, во истата приказна сме сите, и локални и национални медиуми. Далеку сме сите до еден од независност и треба да помине еден долг период за да се направи природна селекција на чисто комерцијални медиуми, под услов да не се појавуваат повеќе медиуми целосно поддржани од Владата или од локалната самоуправа, како што имавме во изминатиот период“, вели Јулијан Здравковиќ од „МХ радио“.

Став дека претпријатието треба да се рекламира и покрај што работи со блокирана сметка има и сегашниот директор на „Охридски комуналец“, Љупчо Грданоски.

„Треба да се презентираат нашите активности, сакаме медиумите да ги покриваат. За тоа сега одвојувам 20-30 илјади денари месечно“, -Љупчо Грданоски, директор на „Охридски комуналец“

„Долгови има, работиме со блокирана сметка. По моето доаѓање, имам направено спогодби за враќање на долговите, за старите наталожени долгови. Почната е постапката, а големи се и каматите, треба време. Имаме потреба да се рекламираме во медиуми, ова е јавна работа. Ние сме угледот на градот, треба да се презентираат нашите активности, сакаме медиумите да ги покриваат. За тоа сега одвојувам 20-30 илјади денари месечно. Овие пари нема да влијаат на долговите затоа што тие се големи, а ова се малку пари“, изјави директорот Грданоски за „Макфакс“ не прецизирајќи колку изнесува долгот на претпријатието и колку време работат со блокирана сметка.

Кај ова претпријатие, според податоците што ни ги испрати сегашниот директор Грданоски, не се поклопува сумата на исплатени пари во медиумите со сумата на која се потпишани договорите за соработка. Исплатени се помалку пари од она што е предвидено во потпишаните договори. Претпријатието потпишало договори со медиумите кои предвидуваат да им бидат исплатени 2.123.695 денари, но реализираните исплати се на сума од 1,7 милион денари.

Прикажи повеќе...

Investigative story

Охридските „Градски гробишта“ се рекламирале за 1,1 милион денари народни пари

Објавено пред

Со народни пари реклами во локалните медиуми си плаќале и директорите на ЈП „Градски гробишта“ – Охрид, дознава „Макфакс“. За рекламни спотови, маркетинг-услуги, објава на соопштенија и огласи и телевизиско емитување од 2011 година, кога е формирано претпријатието, до годинава „Гробишта“ потрошило 1.115.400 денари или малку повеќе од 18 илјади евра. И тоа, по примерот на Општина Охрид, како и другите јавни претпријатија, плаќало за медиумско внимание и во екот на најголемата борба на Здружението на новинарите на Македонија против јавни пари во медиумите.

Локалните медиуми во Охрид истовремено зеле пари и од Општина Охрид и од јавните претпријатија. Најплатен медиум и во случајот на „Градски гробишта“ како и кај повеќето претпријатија и кај Општината е ТВМ. Иако соработувале само една година, 2012, на овој медиум претпријатието му префрлило 185.100 денари за телевизиско емитување, што е најголема одвоена сума за еден медиум. Зад ТВМ на листата следуваат „МХ бокс“ со 144.000 денари, „Охриднет“, кој добил 128.000 денари, „ТВ О2“ за која биле одвоени 120.000 денари, Радио Морис со 108.000 денари, за „МХ радио“ и „Охрид вест“ биле одвоени по 96.000 денари, „Охридскај“ добил 65.400 денари, на „НТВ продукција“ ѝ биле исплатени 64.900 денари, „ЛТ трејд“ за објави на порталот „Охрид 1“ добил 60.000 денари и најмалку пари биле одвоени за „ТВ Морис“, која добила 48.000 денари.

Од најплатениот медиум, ТВМ, првин ни рекоа дека немале договор за соработка со „Градски гробишта“ – Охрид спротивно на официјалните податоци што во „Макфакс“ ги испрати претпријатието, од кои се гледа дека за нив се потрошени најмногу пари, а подоцна се јавија да ја повлечат изјавата и рекоа дека од финансискиот оддел им потврдиле дека имале договори во 2012 година.

Најплатен медиум и во случајот на „Градски гробишта“ како и кај повеќето претпријатија и кај Општината е ТВМ

„Не земавме пари од ‘Градски гробишта’, немаме договори и не сме емитувале реклами. Договори имавме со ‘Комуналец’“, кусо изјави управителката на ТВМ, Ирена Арнаудова, за „Макфакс“.

Таа рече дека има неодложни обврски поради кои не може да даде подолго објаснување, но десетина минути подоцна ја смени изјавата и најави дека детаљно ќе ни одговори на сите прашања доколку ѝ ги пратиме по имејл. Арнаудова до објавувањето на текстот не одговори на прашањата.

Некои од останатите сопственици на медиумите кои добивале пари од Општината и од јавните претпријатија веќе се изјаснија дека додека траеле договорите им биле наклонети на оние што плаќале и се раководеле од изреката „кој те плаќа тој те има“.

Договорите за соработката со медиумите во име на „Гробишта“ ги случиле директорите Драган Пандевски, кој бил на функцијата до април 2013 година, и неговиот наследник Зоран Симоновски, кој бил директор до ноември 2017 година. Праксата за купување медиумско внимание во ова претпријатие ја прекинал сегашниот директор Ванчо Костоски.

„Со ниеден медиум немам договор и никој од медиумите не барал досега договор од мене“, вели директорот на „Градски гробишта“, Ванчо Костоски

„Не гледам потреба да се рекламирам и нема што да се рекламира кај нас. Ние имаме потреба од објавување огласи или соопштенија од типот да ги известиме граѓаните дека следува утужување ако не ги намират обврските за гробарина. Откако јас сум директор, не сме користеле огласи и соопштенија, туку праќаме опомени по пошта. Со ниеден медиум немам договор и никој од медиумите не барал досега договор од мене“, вели директорот Костоски за „Макфакс“.

Јавното претпријатие, според директорот Костоски, сè уште е во долгови. Сегашниот долг изнесувал околу 50.000 евра.

Измената на Законот за аудио и аудиовизуелни услуги, која е во постапка, треба да забрани влегување јавни пари во медиумите, со што се очекува поголема медиумска независност.

Прикажи повеќе...

Investigative story

Обвинителството ги комплетираше документите за случајот со ексдиректорот на МНТ

Објавено пред

Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција и надлежен обвинител активно постапуваат по предметот за наводната злоупотреба и ненаменско трошење на средства во Македонскиот народен театар. Целата документација што ја побарале е на увид пред надлежните од обвинителство кои ќе одлучуваат дали има основа за оформување обвинение. На прашање на „Макфакс“ дали ОЈО ќе оформи случај од приложените документи,  тие велат дека случајот е во процесот на предистражна постапка, дејствијата се тајна  и во моментов нема да споделуваат детали.

Во овој случај има индиции за повеќе незаконски постапки што ги вршел поранешниот директор Дејан Пројковски. Минатата недела  инспекторите ги анализираа документите за јавните набавки што ги вршел поранешниот директор на МНТ, Дејан Пројковски, во периодот од 2015 до 2017 година. Според документите,  постојат сериозни елементи на кривичното дело „злоупотреба на постапката за јавен повик, доделување договор за јавнa набавкa или јавно – приватно партнерство.

Полицијата постапи по пријавата од страна на Министерството за култура, а како што дознава „Макфакс“, уметничкиот директор само за 2016 година склучил договори за јавни набавки кои се „под лупа“ со вкупна вредност од 25.165.250.000 денари, или приближно 409.191.000 евра.

Предмет на детална анализа се договорите склучувани со надворешни фирми и физички лица од кои театарската куќа речиси и немала потреба бидејќи стручен кадар и лица за истата работа има на редовниот платен список на МНТ. Од тука е интересот да се испита кој и зошто се плаќал, и каде завршувале тие пари.

Причината да се направи детален увид во работата на Пројковски бил големиот долг што го наследи актуелната директорка, Симона Угриновска.

 

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија26 минути

(Видео) Шилегов: Од Лисиче до Центар со воз се стигнува за 4 минути, од таму продолжете со велоспиед

Европската недела на мобилност 2018 во Скопје заврши со комбинирање на железнички и превоз со велосипед. Активисти од здружението „Прв...

Свет2 часа

(Видео) Над 20 мртви при вооружен напад за време на воена парада во Иран

Дваесет и четири лица се убиени, а 53 повредени во утринскиот напад на вооружени луѓе за време на воена парада...

Македонија3 часа

(Видео) Платите на хирурзите покачени за 5.300 денари, повисоки плати и во школите и во градинките

На вработените во градинките, училиштата и болниците септемвриската плата ќе им биде зголемена за пет отсто. Зголемената плата ќе им...

Македонија4 часа

Следува период на пост-демократија во која главниот збор не е на избирачите, рече Иванов на предавање во САД

Претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, на почетокот на работната посета на САД, одржа предавање на Државниот универзитет Вејн во...

Топ5 часа

Холанѓанец пронајден мртов во вила во Трпејца

Во вила во охридското село Трпејца, во текот на вчерашниот ден починат бил пронајден 79-годишен Холанѓанец. Како што информираат од...

Македонија6 часа

(Видео) Макрон со обраќање до македонските граѓани: Ниеден договор не е совршен, но се работи за иднината на земјата

Францускиот претседател, Емануел Макрон, во пресрет на референдумот закажан за 30. септември преку видео-обраќање упати порака до македонсите граѓани, при...

Крвав четврток17 часа

Го извадив пиштолот и кажав стој полиција, сведочеше телохранителот на Оливер Спасовски за 27 април

Сашо Тасевски, директорот на БЈБ, телохранител на тогашниот министер за внатрешни работи, Оливер Спасовски, доцна вечерва сведочеше во кривичниот суд...

Крвав четврток18 часа

Ги видов пратениците Мукоски и Василевски како ги вадат гредите од вратите на Собранието, сведочеше собраниски обебзбедувач

На продолжението од судењето за настаните од 27 април сведочеше собранискиот обезбедувач Владимир Стојков. Тој потврди дека кога чул врева,...

Македонија24 часа

Претепаниот скопјанец: Ме намести пријател, тие ме чекаа во заседа

Брутално претепаниот скопјанец за „Макфакс“ вели дека бил нападнат од познат лихвар во Скопје бидејќи зел на заем 200 евра,...

Топ1 ден

(Видео) Кавадарчанец прободел жена со нож во стомакот кога му рекла дека е бремена

Полицијата вчера уапси кавадарчанец во Струмица под сомнение за обид за убиство како и за повеќе кражби во станови во...

Македонија1 ден

Обвинителството ќе проверува дали е запоставувано детето во станот со пелени во „Скопјанка“

Основното јавно обвинителство Скопје ќе утврдува дали родителите го запоставиле детето коешто живее со бабата во станот во „Скопјанка“, којшто...

Македонија1 ден

Мухиќ: Владата не им објасни на граѓаните кои уставни промени ќе се случат по референдумот

Независниот пратеник Ферид Мухиќ не сакаше за ,,Макфакс” да каже дали ќе излезе на претстојниот референдум за промена на името,...

Македонија1 ден

Фрчат казни за адвокати во кривичниот суд, тројца казнети со 1000 евра

Поради неприсуство на тројца адвокати, Судот го одложи денешното рочиште за предметот на специјалното јавно обвинителство со кодно име „Топлик“....

Македонија1 ден

Се разболе обвинетиот Митко Пецов – Фатиме побара да биде приведен

Одложено е рочиштето за предметот ,,Насилство”. Обвинетиот Митко Пецов се разболел и не присуствуваше на седницата, обвинителката на СЈО Фатиме...

Македонија1 ден

Претепаното момче во Аеродром има потрес на мозокот и скршеници

Лицето кое вчера беше брутално претепано во Аеродром добило скршеници во пределот на носот и вилицата, имало исеченици по глава...

Македонија1 ден

Јавното обвинителство формираше комисија за следење на противправности во врска со референдумот

Јавниот обвинител на Република Македонија формираше комисија за следење на евентуални противправности при организирањето и спроведувањето на референдумот на 30...

Свет1 ден

Повторно пукање во САД, петмина повредени, меѓу кои и дете

Пет лица се повредени, меѓу кои и осум годишно девојче во пукотници во Сиракуза, во државата Њујорк, соопшти полицијата. Инцидентот...

Македонија1 ден

1000 евра казна за вештак кој не дошол на судење за предмет на СЈО

1000 евра треба да плати вештакот Павлина Стојанова, а 2000 евра Друштвото за вештачење „Форензик експертс ДОО“ оти не се појавиле...

Македонија2 дена

(Видео) Заев-Пенс: Вашингтон ја споделува визијата на Македонија да стане членка на НАТО и ЕУ

Премиерот Зоран Заев денеска во Вашингтон се сретна со потпретседателот на Соединетите Американски Држави, Мајк Пенс. Како што соопштија од...

Вести2 дена

(Видео) Најмалку три лица убиени во Мериленд, за нападот е осомничена жена

Најмалку три лица се убиени во пукањето што се случи во 9 часот наутро по локално време во сојузната американска...

Досие