Меѓународната поетска манифестација „Анџело Ла Векија“ („Il Parnaso – Concorso di Poesia – Premio Angelo La Vecchiao“), во соработка со Здружението за развој на култура и заштита на културно наследство „Контекст – Струмица“ (Kontext) годинава по деветти пат го распишува конкурсот за најдобра необјавена поетска творба „Антево слово“, специјална награда на фестивалот, востановена во чест на великанот на македонската поезија Анте Поповски.

На конкурсот можат да учествуваат поети од Македонија кои ќе испратат една своја необјавена песна на e-mail адресата: [email protected] на македонски и италијански или англиски јазик. Со учеството на овој конкурс истите автоматски учествуваат и за носечката награда на манифестацијата „Парнас – награда на Анџело Ла Векија“. Поезијата може да се испраќа до 30 јуни 2026 година.

Претставниците на манифестацијата велат дека конкурсот за поезија е создаден со цел да се прослави и овековечи, преку „возвишена поезија“, духот, душата, суштината и есенцијата на животот. Најмногу пријавени поети има од Италија, но меѓу учесниците има поети од цела Европа, Балканот и пошироко.

Специјалната награда „Антево слово “ ќе ја координира интернационална жири-комисија со која ќе претседава поетот од Македонија Митко Гогов, поет и претствник на Здружение за развој на културата и заштита на културното наследство „Контекст – Струмица“. Специјалната награда „Антево слово“ официјално ќе се додели летото, 2026 година во Каникати, Сицилија, како дел од програмата на меѓународната поетска манифестација „Парнас – награда на Анџело Ла Векија“.

Сите пријавени учесници ќе имаат можност да влезат во конкуренција за двете награди, носечката награда „Анџело Ла Векија“, награда која е именувана по проф. Анџело Ла Векија, познат во Сицилија и на територијата на Италија со неговата работа како поет, драмски писател, историчар и професор и специјалната награда „Антево слово“ која ќе се доделува во чест на Анте Поповски, познатиот македонски поет, есеист, препејувач и публицист.

Од следната учебна година, изданието „Бајки од Македонија“ официјално влегува во наставната програма за основно образование и станува дел од редовните лектири за четврто одделение. Проектот, кој повеќе од една деценија се реализира во чест на големиот креативец Иво Лауренчиќ, преку Движењето за поддршка на креативноста – „Браво сине!“, во партнерство со издавачката куќа „Арс Ламина“, добива институционална потврда за значењето и улогата во создавањето на едукативни дела со високи културни вредности. Покрај тоа, преку оваа соработка, „Браво сине!“ и „Арс Ламина“ придонесоа за градење на читачки навики кај младите, што е исклучително значајно во дигиталната ера.

Движењето за поддршка на креативноста – „Браво сине!“ низ годините изгради силна креативна платформа која обедини стотици автори и уметници околу една заедничка цел: создавање на уникатни креативни дела и поддршка на креативниот потенцијал во земјата.

„Нашиот мотив беше јасен, да ја поддржиме креативноста, да го доближиме народното творештво до децата, да оставиме трајна вредност што ќе живее и после нас, како што делата на Иво Лауренчиќ живеат и денес. Во негова чест и го покренавме овој проект, со цел да креираме уникатен бренд. Среќни сме што „Бајки од Македонија“ добија и институционална потврда, со што на најдобар начин се оствари основната мисија на Движењето, а истовремено се потврди вредноста на изворното народно творештво, овој пат доживеана и презентирана преку современиот визир на младите креативни автори“, посочуваат од Движењето „Браво сине!“.

Од „Арс Ламина“ истакнуваат дека ова е резултат на јасна уредувачка и издавачка визија насочена кон создавање квалитетна литература за најмладите.

„Нашата цел беше да создадеме дела што ќе бидат истовремено современи и вредни, но и доволно блиски за децата да ги препознаат како свои. Денес, со нивното вклучување во образованието, таа цел добива своја најсилна потврда,“ велат од издавачката куќа.

Едицијата „Бајки од Македонија“ започна како конкурс за млади дизајнери и илустратори. Преку отворен повик „Браво сине!“ ги повика младите креативци да дадат свој визуелен и авторски придонес во оживувањето на традиционалните приказни, адаптирани на современ јазик, со цел македонското народно творештво да се приближи до најмладите и истовремено да ги афирмира националните вредности во современ контекст, истовремено од тоа да се создаде препознатлив уникатен бренд. Со одлуката „Бајките од Македонија“ да станат дел од образовниот процес, оваа едиција, од креативна иницијатива прераснува во редок пример кога една идеја започната како конкурс за млади таленти успева да стане национална вредност.

Во рамките на досегашната соработка помеѓу Движењето за поддршка на креативноста „Иво Лауренчиќ“ – „Браво сине!“ и издавачката куќа „Арс Ламина“ издадени се 80 бајки и четири басни од Македонија. На досегашните јавни конкурси за креирање на овие дела се пријавиле над 100 илустратори и повеќе од 300 автори кои доставиле повеќе од 440 текста. Дел од изданијата на бајките и басните од Македонија се преведени на седум светски јазици, како и на Брајовата азбука, а добитници се бројни домашни и меѓународни награди и признанија.

Движењето за поддршка на креативноста – „Браво сине!“ го носи името на еден од основоположниците на современата македонска креативна и маркетинг-индустрија – Иво Лауренчиќ, кој во текот на целиот свој работен век им даваше несебична поддршка на младите и ги поттикнуваше да го изразат својот креативен потенцијал.

Во петок, 15-ти мај, во 20:00 часот, ќе биде отворена изложбата „Резолуција на остатоците“ на Зорица Зафировска во галеријата „Империјал 1“ во Културно Информативниот центар во Скопје.

Изложбата ги преплетува фрагментите и трагите од градот оставени од неговите жители: пораки, почва, траги од гуми, градежен, дрвен и билен отпад – во тактилна архива што го мапира времето, трудот и еколошките сеќавања. Изложбата содржи пронајдени материјали на различни локации во градот, преточени во инсталации, кои стојат како сведоштво на негрижата. Слоевитите тули, цементните и градежните блокови, искосената трева, исечените дрвја, обојувањето на ткаенини, се траги што сведочат за гентрификацијата, екстракцијата и резултатите на урбаниот живот.

Ткаенините се читаат како палимпсести на градење и распаѓање, обоени од елементите во градот, прегазени од автомобилските гуми или потопени во водите на Вардар, се своевидни записи на нашето живеење. Како да го поправиме и да учиме од она што го оставаме зад себе? Работејќи со пронајдени материјали од различни локации во градот, Зафировска го практикува невидливиот труд на грижата, еколошките предизвици и начините на кои заедниците го чествуваат значењето на фрагментите. Интервенциите не само што ги зачувуваат остатоците, тие ги преведуваат во практики на сведочење и колективна имагинација за можна иднина.

„Резолуција на остатоците“ предлага модел на културна екологија, во која уметноста е помалку изолиран гест, туку платформа за граѓанска грижа. Секоја преплетена ветка, зашиена линија или фрагмент станува покана да се забави темпото на експлоатација, да се почитува средината и градот, и да се придонесе кон заедничките дејствија кои би резонирале долго по затворањето на изложбата.

Изложбата „Резолуција на остатоците“ на Зорица Зафировска е дел од „Како се ткаат градови“ овогодинешната тема на Европскиот месец на креативноста која се реализира во месец мај. Во соработка со Културно-информативниот центар, а поддржана од град Скопје, уметницата ја иницираше програмата „Негување на грижливи екосистеми“ која вклучи едукативна и изложбена програма, составена од работилници и изложби, во кои земаа учество ученици и наставници од основното училиште „Страшо Пинџур“.

Куратор на изложбата е Кирил Пенушлиски, координатор Емил Шулајковски, техничка поддршка Миле Брцески и Владо Кутузовски.

Зорица Зафировскa е уметница и културна работничка. Работи на социо-политички теми, како трговија со луѓе, бездомништво, заедништво, конзумеризам и екологија, за кои прави специфични, временско-просторни инсталации, мали акции и активности преку соработки и волонтирање. Силно верува во заедништво и посветува време, љубов и енергија во градење платформи за различни заедници и идеи, додека поддржува и соработува со разни културни организации, институции и фестивали.

Дипломирала на Факултетот за ликовни уметности при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ и е последипломска кандидатка на истиот факултет, по неуспешните културни студии на Институтот за општествени и хуманистички истражувања „Евро Балкан“. Членка е на Ф.Р.И.К. и селекторка на дел од видео програмата на ФРИК Фестивалот. Со-основачка е на Арт И.Н.С.T.И.T.У.T. проектниот простор воден од уметници во 2009 година, и со-основачка на иницијацијата „Моми“ во 2011 година.

Од 2013 година е членка на Јадро Асоцијација. Во 2014 година е една од добитничките на отворениот повик за млад уметник/ца на галеријата „Агенцијата за сериозни интереси“. Во 2016-та е добитничка на наградата „ДЕНЕС“ на Центарот за современи уметности – Скопје и ФРУ-Факултет за работи што не се учат. Има реализирано преку 15 самостојни изложби, акции и проекти во јавни и неистутиционални простори низ Балканот, Европа и Сад.