Култура
Маалски фестивал 5.0: на 11, 12 и 13 јуни 2026 година во КСП Центар – Јадро и во Паркот на Франкофонија
Јубилејното петто издание на МААЛСКИ ФЕСТИВАЛ 5.0, ќе се одржи на 11, 12 и 13 јуни 2026 година во КСП Центар – Јадро и во Паркот на Франкофонија.
Оваа година топлиот бран ни го носи МААЛСКИ ФЕСТИВАЛ во летно издание, вели организаторот. Во текот на трите фестивалски дена посетителите ги очекуваат добро познати маалски програми и лица од претходните изданија, но и нови содржини што ќе го одбележат јубилејот: работилници, изложби, уметност во јавен простор, филм, музика, базар и многу простор за средби и маалска дружба.
„Како и секогаш, фестивалот останува верен на својата мисија да создава простор за колективно обликување на културата, заедничко учење, меѓугенерациска размена, грижа и забава. Ова лето повторно ве повикуваме да ги запоседнеме маалските простори и да ги исполниме со приказни, звуци, слики и нови заеднички спомени.
Програмата започнува уште на 10 и 11 јуни, од 17:00 до 19:00 часот, со работилницата за креативно пишување „Маалска архива“ во Паркот на Франкофонија. Под водство на Марија Бошковска, учесниците ќе читаат, ќе шетаат, ќе набљудуваат и ќе собираат траги од маалото, од кои ќе создадат фиктивни маалски хроничари и заедничка архива на невидливите истории, комшиските муабети, заборавените простори и сите наши големи и мали соседи.
Во петок, 12 јуни, Паркот на Франкофонија ќе стане простор за заедничко создавање. Од 15:00 часот започнува „Работилница за изработка за све и свашта во маало“ со Никола Писарев, која продолжува и во сабота, од 11:00 до 18:00 часот. Оваа година заеднички ќе изработуваме, дизајнираме и осликуваме куќички за улични кучиња. Куќичките ќе бидат наменети за маалски кучиња за кои соседите веќе се грижат и ги прифатиле како дел од заедницата. Со оваа мала, но важна акција сакаме да потсетиме дека маалото не го прават само улиците и зградите, туку и односите, солидарноста и грижата за сите живи суштества што го делат просторот со нас.
Истиот ден, од 17:00 до 19:00 часот, со Доротеј Нешовски и Ана Трајковска ќе ја откриваме „Тајната ботаничка градина на нашето маало“. На оваа работилница за родители и деца над седум години, паркот ќе се претвори во мала графичка лабораторија на отворено. Учесниците ќе ги истражуваат формите, линиите и текстурите на растенијата и ќе ги претворат во ботанички графики, кои на крајот ќе станат дел од заедничка изложба меѓу дрвјата.
Петочната вечер ја резервираме за фотографијата и уметноста во јавен простор. Во 20:00 часот, во КСП Центар – Јадро, ќе биде отворена изложбата „Пркосните 12“,изложба завршница на тримесечниот инклузивен курс за фотографија на организацијата ПРКОС, под менторство на Драги Неделчевски“. Изложбата содржи 30 портрети создадени од дванаесетте учесници, кои преку фотографијата изградија простор за комуникација, меѓусебно разбирање и креативно изразување. Изложбата ќе биде отворена до 19 јуни.
Во рамки на програмата „Маалски МУРАЛ“, публиката ќе има можност да го види и новиот мурал на Дејвид Стоилковски. Како автор на повеќе од 80 мурали во Македонија и во странство, Стоилковски создава дела што живеат со околината и секојдневно комуницираат со минувачите, отворајќи простор за нови дијалози надвор од класичните галериски ѕидови.
Главниот фестивалски ден е сабота, 13 јуни, кога Паркот на Франкофонија ќе биде исполнет со програма од пладне до доцна навечер. Од 12:00 до 18:00 часот ќе се одржи омилениот Маалски базар на артизани и мал саем на книги, каде посетителите ќе можат да откријат рачно изработени предмети, дизајни и внимателно избрани книжевни изданија.
Во паркот ќе биде поставена и инсталацијата „Впивачки тела“ на Зорица Зафировска. Изработени од ленена ткаенина што впива земја, дожд, вода од Вардар, прашина, пепел и индустриски траги, делата стануваат материјални сведоци и архивари на градот.
За актерите од 15:00 до 19:00 часот ќе се одржи практичната работилница Self Tape & Casting Process со Наталија Теодосиева и Тамара Ристоска. Преку работа на конкретни сцени за аудиција, учесниците ќе поминат низ подготовка на лик, анализа на текст, снимање self tape и запознавање со динамиката на современите кастинг процеси. Фокусот ќе биде ставен на природниот однос со камерата, ослободувањето од трема и развивањето сигурност во сопствениот актерски израз.
На МААЛСКИ никогаш не недостасуваат музика и креативност. Затоа Владимир Лукаш и Љубиша Камењаров повторно ќе ја водат Работилницата за изработка на чуднозвучни инструменти. Првиот дел ќе се одржи на 12 јуни, од 11:00 до 16:00 часот, а финалната работилница и подготовките на 13 јуни, од 16:00 до 18:00 часот. Во 18:00 часот, инструментите создадени од необични и секојдневни предмети ќе оживеат на концертот на оркестарот „Чуднозвучни инструменти“.
Во Монтажната галерија, од 13 до 17 јуни, ќе биде поставена изложбата „АРХИВ НА ТРАГИ“ на Аммар Качар. Составена од фрагменти од реупотребена камионска тенда, поставката ги спојува погледите кон скопските згради, облаците, движењата и секојдневието во нов пејзаж што се движи меѓу реалноста и имагинацијата.
Во рамки на изложбата, на 13 јуни од 17:00 до 18:00 часот, ќе се одржи и отворената работилница за колективно везење ENDLESS CIRCULATION BETWEEN DREAM AND SURVIVAL. За работилницата ме е потребно претходно искуство, сите се поканети да дојдат, да седнат и да остават еден бод.
Секако, не го заборавивме ниту филмското катче. Во соработка со Македокс, во 19:30 часот во Паркот на Франкофонија ќе биде прикажан документарниот филм „Планината не оди никаде“ на Петра Селишкар. Филмот ги следи тројцата браќа Зекир, Зариф и Зани, кои поминуваат неколку месеци во македонските планини, грижејќи се за семејното стадо и соочувајќи се со прашањата за традицијата, созревањето и сопствената иднина.
Јубилејното петто издание ќе го заокружиме со концертот на ИСКРА, во 22:00 часот во Паркот на Франкофонија. Создаден во Скопје во 2019 година, бендот гради сопствен футуристички музички универзум во кој synthwave, електронската музика, металот и впечатливите визуелни елементи се спојуваат во моќно аудио-визуелно искуство. По цел ден исполнет со програма, концертот на ИСКРА ќе биде црешата на шлагот на едно издание посветено на маалото, заедницата и заедничкото славење на културата.
МААЛСКИ ФЕСТИВАЛ 5.0 ќе се одржи на 11, 12 и 13 јуни 2026 година во КСП Центар – Јадро и во Паркот на Франкофонија. Дел од работилниците имаат ограничен број учесници и бараат претходна пријава.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Љутков-Раев: Во наредниот период треба да се пристапи кон реализација на конкретни проекти и активности кои ќе придонесат за унапредување на културната размена
Министерот за култура и туризам Зоран Љутков денеска оствари средба со Султан Раев генерален секретар на Меѓународната организација за турска култура ТУРКСОЈ (TURKSOY)
На средбата, министерот Љутков упати благодарност за укажаното гостопримство за време на неговата посета на Анкара пред неколку месеци и изрази задоволство што генералниот секретар Раев, сега има можност да ја посети нашата земја, да се запознае со нашиот главен град, како и со еден од најубавите градови на Балканот, Охрид.
Во тој контекст, а во функција на потпишаниот Меморандум за разбирање Љутков истакна дека следната фаза треба да биде насочена кон имплементација на конкретни активности и иницијативи, нагласувајќи дека овој документ не смее да остане само формална рамка на хартија, туку треба да резултира со реализација на бројни заеднички проекти.
Генералниот секретар Раев, исто така, се заблагодари за гостопримството и се осврна на работата на ТУРКСОЈ, организација во која членуваат шест земји-членки и осум држави со статус на набљудувачи. Тој го информираше министерот Љутков дека во изминатиот период се потпишани меморандуми со повеќе држави со цел уредување и унапредување на соработката во областа на културата.
Раев посебно истакна задоволство што иницијативата за потпишување на договорот со Македонија, која датира уште од 2018 година, е реализирана токму во мандатот на министерот Љутков. Притоа, тој упати искрена благодарност за личниот ангажман на министерот во процесот на усогласување и потпишување на овој значаен документ.
Двајцата соговорници се согласија дека соработката меѓу Министерството за култура и туризам и ТУРКСОЈ има голем потенцијал и дека во наредниот период треба да се пристапи кон реализација на конкретни проекти и активности кои ќе придонесат за унапредување на културната размена, промоција на културното наследство и продлабочување на меѓународната соработка.
Култура
На 12 јули започнува 66. „Охридско лето“
Со гала концертот „Љубов“ на големата оперска ѕвезда Ермонела Јахо од Албанија и американскиот тенор Чарлс Кастроново, на 12 јули на Античкиот театар во Охрид ќе биде отворено 66. издание на фестивалот „Охридско лето“. Тие ќе настапат под диригентската палка на Италијанецот Марко Боеми а во придружба на Националната опера и балет.
Според првиот човек на НУ „Охридско лето“, Ѓорѓи Цуцковски,токму во вечно инспиративниот Охрид се испреплетуваат традицијата и убавината, а уметноста добива нова димензија и нова сила преку фестивалот што веќе 66 години успешно опстојува и е високо етаблиран на меѓународната културна мапа.
-Како директор на фестивалот, чувствувам особена одговорност, но и привилегија, да бидам дел од приказната што веќе со децении ја гради духовната и културната мапа на нашата земја и пошироко. „Охридско лето“ не е само фестивал — тоа е традиција, вредност и мост што ги поврзува културите, народите и генерациите, вели Цуцковски.
На 40-дневниот фестивалски репертоар се педесеттина неповторливи доживувања од областа на класичната музика, џезот, балетот и театарот при што фестивалските сцени ќе примат над 700 докажани уметници од 24 земји во светот. Во рамки на програмата е предвидено и одбележување на два јубелеи, 100 години од раѓањето на големата оперска дива Ана Липша Тофовиќ и 60 години постоење на Факултетот за музичка уметност –Скопје.
Во соработка со претставниците на дипломатските претставништва во земјава, ќе бидат организирани Австриска вечер, Шпанска вечер, Британска, Италијанска, Француска, Холандска, Грчка, Словачка, Унгарска и Полска вечер, како и Вечер на Европската унија.
„Охридско лето“ отсекогаш внимава, вистинските културни вредности да ѝ ги наметне на младата популација, па така, пред свеченото отворање, денеска и утре во црквата „Света Софија“, во соработка со Музичката младина на Македонија, ќе биде организиран „Подиум на млади“ со новата генерација уметници на кои допрва им претстои блескава кариера.
Годинава на „Охридско лето“ новина се концертите на џез-музика што ќе се одржат од 13 до 16 август на сцената „Долни Сарај“ и во црквата „Света Софија“со врвни уметници од САД, Гана, Велика Британија, Холандија, Германија и С.Македонија.
Како што потврдува директорот на оваа Национална установа, Цуцковски, минатогодишното издание на „Охридско лето“ беше обележано со рекордна посетеност и рекордна продажба на билети во последните 10 години, што според него, претставува јасен показател за довербата во квалитетот на фестивалската програма.
-Над 10.000 посетители беа дел од гледалиштата на шеесет и петтото издание на музичко-сценската манифестација „Охридско лето“. Според евиденцијата на купени влезници имаше публика од над 30 држави од сите континенти. Овие резултати не се значајни само за фестивалот, туку имаат и пошироко влијание врз развојот на туризмот, придонесувајќи за зголемена посетеност на градот како и дополнителна промоција на Охрид како атрактивна културна и туристичка дестинација, додава Цуцковски.
Фестивалот „Охридско лето“ се одржува под покровителство на претседателката на Р.С.Македонија, Гордана Сиљановска-Давкова, а со финансиска поддршка на Владата преку Министерството за култура и туризам. Генерален спонзор е А1 Македонија, а во реализацијата на фестивалските вечери помагаат и Општина Охрид, дипломатскиот кор во земјава, како и бројни спонзори и поддржувачи.
Култура
Изложба на Роберт Цветковски и Архикс Студио во КИЦ Белград
„Генеративна Уметност: Инспирација или Имитација 2.0“ е наслов на изложбата, чиј домаќин и организатор, вечерва во 20 часот, ќе биде македонскиот КИЦ во Белград.
Овој проект поддржан од Министерството за култура и туризам, како носител го има познатиот академски сликар Роберт Цветковски, а ќе биде остварен во соработка со архитектонското студио АРХИКС, кого го претставуваат Ален Цветковски, Натали Велеска, Сара Велеска и Андреј Цветковски. Пред белградската публика, во галерискиот простор на КИЦ Белград, проектот и авторите ќе ги претстави директорот Васко Шутаров.
Каде е границата помеѓу инспирацијата и имитацијата во светот на глобално и брзо споделување идеи, проблеми со заштитата на авторските права, во светот на брза и евтина продукција и маркетинг, каде акцентот се става на естетика наместо етика? Ова е истражено од страна на архитектите од Архикс Студио, прека земање на мотив од делата на академскиот уметник Роберт Цветковски и нивна манипулација преку различни мисловни процеси и дигитални медиуми, каде резултатот е архитектонски концепт или проект директно евоциран од самото уметничко дело (архитектонски концепт, детаљ од објект, дури и урбанистички план). Дали може секаде да се примени овој принцип, дали може да создаде употреблив резултат и дали ги повредува авторските права? Ова истражување покажува дека границата е тенка и скоро секогаш субјектвна.
Заклучокот е дека овие финални производи, директно инспирирани од уметничкото дело, мора повторно да поминат низ процес на рафинирање на мислата, за да може самите да бидат креативно, оригинално и применливо дело-што ја прави разликата меѓу инспирацијата и имитацијата. Имитацијата во овој проект ќе биде доловена преку резултати од делувањето на ВИ врз делата од уметникот Цветковски.
Резултатите се прикажани преку изложување на самото уметничко дело од кое е земена инспирација, заедно со проектите кои се инспирирани од секое дело, прикажани преку повеќе скици (процесот на преработување и рафинирање на првичната инспирација) и дигитални фото-манипулации (финалниот концепт).
Роберт Цветковски е присутен на македонската уметничка сцена повеќе од 30 години и со своето современо апстрактно сликарство ја претставувал Македонија со над 40 самостојни и над 200 групни изложби во САД, Кина, Турција, Франција итн. и е дел од уметнички колекции низ целиот свет.
АРХИКС СТУДИО е македонско архитектонско и дизајнерско студио чија работа опфаќа станбени, деловни и индустриски проекти, како и ентериерен дизајн. Посебен фокус на студиото е на одржливоста и планирањето базирано на податоци, одржливата архитектура, иновациите и иницијативите насочени кон заедницата.
Изложбата ќе биде поставена во македонскиот КИЦ во Белград до 20 август.
