Контакт

Бегството на Груевски

Невладините организации укажаа на сите пропусти на истражните органи за бегството на Груевски

Објавено пред

Петнаесетина невладини организации, меѓу кои и Хелсиншкиот комитет, „Цивил“, Македонското здружение на младите правници, „Евротинк“, МОФ, „Транспаренси интернешнл“ и „Транспарентност Македонија“, укажуваат на голем број пропусти направени во текот на постапката за случајот „Тенк“, во кој поранешниот премиер Никола Груевски беше осуден на 2 години затвор, но пред да влезе во истражниот затвор успеа да побегне во Унгарија.

Невладините организации ги осудуваат пропустите, неажурноста и непочитувањето на одредбите од Законот за извршување на санкциите и Правилникот за начинот на вршење на полициските работи од страна на Основниот суд Скопје 1 и МВР и во овие две институции ги лоцираат главните слабости и бараат одговорност.

Тие тврдат дека дека лицата задолжени за обезбедувањето на Никола Груевски, во согласност со Правилникот за начинот на вршење на полициските работи, не смееле да го остават лицето необезбедено, односно воопшто да немаат контакт со него од 8.11.2018, па сè до 12.11.2018.

„Бидејќи во случајот станува збор за поранешен претседател на владата на Република Македонија, тој во согласност со членот 6 од уредбата за личностите и објектите што се обезбедуваат, видовите мерки и активности и степените на обезбедување на Владата, се обезбедува со редовни мерки и активности за обезбедување. Во согласност со членот 200 од Правилникот, ‘полицискиот службеник кој врши редовно обезбедување не може да се оддалечи од личноста, односно објектот што го обезбедува’, освен во исклучителни околности, но притоа личноста што ја обезбедува не смее да остане необезбедена“, стои во соопштението.

Друг голем пропуст невладините организации наоѓаат во кривичниот суд, кој требало порано да издаде наредба до МВР за приведување на Груевски.

Според нив, Груевски требало да се јави во затворот веднаш по приемот на конечниот и правосилен упатен акт на 9 ноември, односно во петокот.

„Судскиот курир дента прави три обиди за доставување на конечниот упатен акт на домашна адреса на осуденикот, но трите обиди завршуваат неуспешно бидејќи осудениот Груевски не бил дома и не можел да го прими упатниот акт. Според член 87 од Законот за извршување на санкциите, доколку осудениот не се јави во зададениот рок со упатниот акт, установата (затворот) е должна да го извести судијата за извршување санкции, кој треба веднаш да издаде наредба до МВР за приведување на лицето. Доколку лицето не им е достапно на органите на прогон, Министерството за внатрешни работи треба да издаде потерница“, тврдат невладините.

Според информациите од медиумите, директорот на затворот „Скопје“, Ѓоко Котевски, го известил судот дека осуденикот не се јавил доброволно на издржување на затворската казна на 10 ноември, односно во саботата, еден ден по трите неуспешни обиди за доставување на упатниот акт.

„Во овој момент се јавува најголемиот пропуст на судот и прекршување на одредбите од Законот за извршување на санкциите. Апсолутно е нејасно зошто судот не постапил во согласност со законот и го игнорирал начелото на итност од став 3 на чл. 87 од Законот за извршување на санкциите, па за издавање наредба за приведување на осуденикот чекал два дена од добиеното известување од директорот на затворот и ја издал до СВР Скопје на 12.11.2018 во 16.30 часот, со барање за издавање национална потерница. Судот воопшто не ни требало да чека известување од установата за издржување казна затвор бидејќи веќе било поминато времето за доброволно пријавување во затворот на осудениот Груевски. Веднаш по неуспешниот обид за достава судот морал да издаде наредба за пронаѓање и спроведување на осуденото лице на издржување казна затвор, впрочем како што досега во сите претходни случаи се постапувало“, тврдат невладините организации.

Тие бараат да се спроведат итни и темелни истраги во кои ќе биде утврдена одговорноста за пропустите во постапувањето на Основниот суд Скопје 1 Скопје и на Министерството за внатрешни работи од аспект на тоа дали се постапувало во согласност со планот за обезбедување на Никола Груевскии и дали се постапувало во согласност со тој план со процената за ризик.

„Соодветно на резултатите од истрагата, бараме да бидат санкционирани сите раководни лица и службеници кои не ги почитувале законските и подзаконските акти, особено од Законот за извршување на санкциите, Правилникот за начинот на вршење на полициските работи и планот за обезбедување, со што помогнале осуденото лице Никола Груевски да ја напушти државата и да избегне издржување на казната затвор“, се вели во соопштението, во кое се додава дека ова е четврто лице осудено во високопрофилираните кривични постапки, кое поради неажурност и некоординираност на судските власти и органите на прогон, успеало да избега од државата и да го избегне издржувањето на казната затвор определена со правосилна и извршна пресуда, што укажува на итната потреба од преиспитување на функционалноста на органите на прогон, граничните служби и судските власти.

Во соопштението се потпишани Хелсиншки комитет за човекови права на РМ, Фондацијата „Отворено општество – Македонија“, „Цивил“ – Центар за слобода, Центар за економски анализи, „НВО инфоцентар“, Коалиција сите за правично судење, „Евротинк“, Македонското здружение на младите правници, Институтот за европска политика, Младинскиот образовен форум, Институтот за демократија „Социетас цивилис“ – Скопје, „Транспарентност Македонија“, „Транспаренси интернешнл“, ФОРУМ – Центар за стратегиски истражувања и документација и Коалиција „Маргини“.

Бегството на Груевски

Хан не верува дека Груевски ќе биде екстрадиран

Објавено пред

Еврокомесарот за проширување, Јоханес Хан, пред почетокот на Советот на министри за надворешни работи на ЕУ изјави дека не е многу веројатно дека поранешниот премиер Никола Груевски ќе биде екстрадиран од Унгарија во Македонија.

Прашан дали ги поддржува амандманите на Европскиот парламент во извештајот за Македонија во кои се бара Унгарија да го врати Груевски во земјава, Хан рече: „Се надевам дека тоа ќе се случи, но не е многу веројатно бидејќи двете земји немаат спогодба, но ја разбирам позицијата на Европскиот парламент“.

Тој додаде дека со министрите Никола Димитров и Радмила Шекеринска минатата недела разговарале за договорот од Преспа, како и за реформите што треба да се спроведат за Македонија да добие позитивен извештај од Европската комисија.

Прикажи повеќе...

Бегството на Груевски

Заев: Очекуваме Унгарија да го екстрадира Груевски

Објавено пред

Претседателот на СДСМ и премиер, Зоран Заев, денеска се сретна со претседателот на унгарските социјалисти, Беталан Тот. Тој рекол дека очекува од унгарските власти согласно со европските начела и меѓународни конвенции да го екстрадираат поранешниот премиер Никола Груевски.

„Очекуваме да продолжи конкретната поддршка за зајакнување на владеењето на правото и дека унгарските институции ќе постапат согласно со европските начела и меѓународните конвенции и дека ќе обезбедат екстрадиција на Никола Груевски“, рече Заев.

Груевски пред еден месец избега во Унгарија каде што доби политички азил. Тој е осуден на две години затвор за случајот „Тенк“ на СЈО за набавката  на луксузниот „мерцедес“ од 600 000 евра. Македонските власти побараа негова екстрадиција.

Прикажи повеќе...

Бегството на Груевски

14 граѓански организации бараат одговорност од институциите за бегството на Груевски

Објавено пред

Хелсиншкиот комитет и уште 13 граѓански организации денеска најостро ја осудија неажурноста на институциите во спроведувањето на истрагите поврзани со утврдување на пропустите и одговорноста за бегството на поранешниот премиер Никола Груевски. Тие бараат истрагите итно да завршат и тоа во рок од 10 дена и да се утврди одговорност за пропустите, евентуалното непостапување или соучество.

„Во спротивно, ќе бараме политичка одговорност на највисоките функционери. Апелираме да не се подрива ЕУ-перспективата на Македонија, која зависи од владеењето на правото. Потсетуваме дека избегнувањето на правдата ја урнисува надежта на граѓаните во демократијата за која народот се бореше со години.

Поминаа повеќе од две седмици од објавувањето на нашата прва реакција во која побаравме итно поведување истраги, како и утврдување на фактичката состојба и пропустите што доведоа до тоа Никола Груевски, најпознатиот осуденик на Балканот, да стане најпознат бегалец во регионот гладен за правда. Непреземањето никаква одговорност и покрај индициите за сериозни пропусти и непочитување на одредбите од Законот за извршување на санкциите и Правилникот за начинот на вршење на полициските работи од страна на Основниот суд Скопје 1 и Министерството за внатрешни работи, ги зголемува сомнежите дека не постои волја за утврдување на вистината. Со тоа повторно влегуваме во волшебниот круг на одржување на културата на неказнивост“, се вели во реакцијата.

Бидејќи речиси три седмици по бегството не е утврдена одговорност, 14 граѓански организации (Хелсиншкиот комитет за човекови права, Фондацијата „Отворено општество – Македонија“, Институтот за демократија „Социетас цивилис – Скопје“, „Евротинк“, Центарот за економски анализи, „Mетаморфозис“, Македонското здружение на млади правници, „Мост“, коалицијата „Сите за правично судење“, коалицијата „Маргини“, Институтот за европска политика, Институтот за човекови права, НВО Инфоцентар, Младинскиот образовен форум) бараат во наредните 10 дена, односно со истекувањето еден месец од настанот, да бидат дадени одговори за случувањата поврзани со бегството на осуденикот Никола Груевски.

Нивните конкретни барања и апели се:
1. Истрагите што недозволиво се одолжуваат предизвикувајќи зголемена недоверба на граѓаните во системот е потребно итно да завршат. Натаму, мора да се поведат постапки за утврдување одговорност и санкционирање на лицата чии пропусти, евентуално непостапување или соучество го овозможиле бегството! Доколку правната одговорност изостане, тогаш дополнително би се зајакнала културата на неказнивост, што во следната фаза би повлекло и наши барања за политичка одговорност на највисоките функционери што ги предводат институциите чии пропусти го овозможиле бегството.
2. Со пропустите, Министерството за внатрешни работи, Агенцијата за разузнавање, Јавното обвинителство и другите институции директно ги подриваат перспективите на Република Македонија за добивање датум за преговори со Европската Унија во јуни 2019 година. Заклучоците од јуни годинава недвосмислено укажуваат дека владеењето на правото и спроведувањето на правдата се услов за добивање датум за почеток на преговори. Со оваа постапка членките на ЕУ, кои се колебаат за проширувањето, добиваат нови противаргументи за случајот на Македонија.
3. Избегнувањето на правдата од страна на криминалците ја урнисува надежта на граѓаните, кои се гладни за правда и одговорност. Тоа го зголемува цинизмот и претставува најголем пораз за возобновениот демократски ентузијазам, кој доведе до демократски промени во Македонија. Нема функционална демократија без надеж за промени. Цинизмот создава плодна почва за појава на демагогија, десничарски популизам и недоверба во демократијата. Влогот во оваа работа затоа е многу поголем од судбината на еден осуден криминалец од висок ранг.

„Покрај конкретното посочување на евидентните пропусти, резултатите од истрагата што МВР ја почна и ја водеше остануваат тајна запечатена со отворањето на предистражна постапка од страна на ОЈО за организиран криминал и корупција. Меѓутоа, евентуалната кривична одговорност во никој случај не ги ослободува вмешаните во оваа атака врз правната држава од нивната морална, професионална и политичка одговорност! За време на постапките против Никола Груевски не беше определена мерка притвор, туку полесна мерка – одземање патна исправа со обврска да се јавува во судот. Во оваа смисла одговорноста за бегството на поранешниот премиер може да се лоцира во Јавното обвинителство и во судот од причина што не барале или определиле притвор (мерката се изрекува само по предлог на ЈО) и ова може да биде предмет на критика и одговорност доколку се покаже дека тие имале сериозни и поткрепени информации дека тој ќе избега. Покрај тоа што домашното и меѓународното право врз притворот гледаат само како на крајна мерка, со обврска обвинетиот да го остават на слобода во согласност со правното начело in dubio pro reo (in dubio pro libertate), улогата и значењето на Никола Груевски и целата правна и политичка состојба во државата, несомнено укажуваа на постоење на ризикот од евентуално бегство. Ова особено што бегството било добро подготвено и според сите информации со учество на странски тајни служби. Во оваа насока и навремените информации за кои се дозна во јавноста за подигањето од банка поголеми износи пари во готово и слично.

Со оглед на сето ова, УБК, т.н. Петта управа морала да го следи и да има сознанија и информации за неговото движење, планови и контакти и согласно истите да подготви соодветни планови за проценка на безбедносните ризици и да биде во постојана комуникација со Судот и Обвинителството. Дополнително полициските службеници во вршењето на работните задачи во врска со обезбедувањето на државната граница и контролата на преминување на државната граница преземаат мерки и собираат известувања и податоци заради заштита на неповредливоста на државната граница, спречување и откривање на кривични дела и прекршоци и откривање и фаќање на нивни сторители, како и незаконско преминување на државната граница. Како што е познато, граничните премини биле благовремено информирани дека за лицето Никола Груевски се водат постапки и дека се изречени мерки на претпазливост според кои тој не може да ја напушти државата.

Со оглед на тоа дека сè уште не е утврдена фактичката состојба за бегството на поранешниот премиер Никола Груевски, неопходни се итни и темелни истраги во кои ќе биде утврдена одговорноста за пропустите во постапувањето на Основниот суд Скопје 1 Скопје, на Министерството за внатрешни работи, како и на Агенцијата за разузнавање, од аспект на тоа дали се постапувало во согласност со планот за обезбедување на Никола Груевски и дали се постапувало во согласност со тој план и во согласност со процената за ризик.

Напомената од првата реакција дека ова е четврто лице осудено во високопрофилираните кривични постапки, кое поради неажурност и некоординираност на судските власти и органите на прогон, успеало да избега од државата, го потврдува постоењето сериозен системски проблем. Избегнувањето на издржувањето на казната затвор определена со правосилна и извршна пресуда од повеќе лица укажува на итната потреба од преиспитување на функционалноста на органите на прогон, граничните служби и судските власти. Сметаме дека само со ваков сериозен пристап за утврдување на вистината ќе може целосно и финално да се спроведе правдата што граѓаните долго ја очекуваат, а на која ние како граѓански организации инсистираме“, се вели во дописот.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија1 час

Активистката Моника Ристеска осудена на две години условна казна

Активистката Моника Ристеска денеска на првото судско рочиште беше осудена на две години условна казна за сторено кривично дело „неовластено...

Европа2 часа

Туск: В четврток самит на ЕУ за брегзит, нови преговори нема

Претседателот на Европскиот совет, Доналд Туск, вчера изјави дека за в четврток, на првиот ден од самитот на ЕУ во...

Свет3 часа

Руската шпионка Марија Бутина уапсена во САД призна вина

Марија Бутина, која е обвинета од американските власти дека е руски шпион и дека се обидува да влијае на политиката...

Економија4 часа

Од денеска поевтини горива на бензинските

Од ноќеска на полноќ бензините поевтинија за 1,5 денар, а дизелот за 2,5 денари. Со новата одлука на Регулаторната комисија...

Европа14 часа

(Видео) Макрон најави зголемување на минималната плата и даночни олеснувања

Претседателот на Франција, Емануел Макрон, во долгоочекуваното обраќање до јавноста вети зголемување на минималната плата и даночни олеснувања в година....

Македонија18 часа

Вработени во Министерството за локална самоуправа биле ангажирани како експерти и добиле 36.000 евра

Управата за финансиска полиција до Основното јавно обвинителство поднесе кривична пријава против четири лица, и тоа Љирим Шабани, поранешен министер...

Македонија18 часа

Кривична пријава против Тодоров и Кралев – осомничени се дека го оштетиле буџетот за 80.000 евра

Поранешните министри за образование и наука, Никола Тодовор и Панче Кралев, се осомничени за злоупотреба на службената положба и овластувањето...

Македонија20 часа

Имотот на Камчев во Русија, Бугарија и на Бахамите – пречка да излезе од притвор

Фирми во Русија, Бугарија, Холандија, Косово, Србија и Хрватска и офшор компании во даночните раеви се само дел од имотот...

Македонија21 час

Советот одлучи: Вработените на клинички ќе плаќаат двојно поскап паркинг

Советот на Град Скопје на денешната седница ја усвои Одлуката за изменување и дополнување на ценовникот на услугите што ги...

Топ21 час

Забелешки за нацрт-законот за амнестија, работната група се консултира

За помалку од еден час заврши состанокот на Работната група за помирувањето, каде во фокус на средбата беше нацрт-верзијата на...

Крвав четврток22 часа

Кацарска до Димитриевски: Каков професионалец сте кога не може да се сетите на ниту една команда од Чавков

Судијката Добрила Кацарска, која го води случајот за 27 април по сведочењето на Никола Димитриевски, поранешно обезбедување на ексдиректорот на...

Македонија23 часа

Затворениците од „Идризово“ почнаа штрајк: Бараме амнестија за сите, не само за упадите во Собранието

Затворениците кои одлежуваат казна во затворот „Идризово“ од денеска штрајкуваат со глад бидејќи не се опфатени со законот за амнестија...

Македонија1 ден

Семејствата на убиените кај Смилковско нема да ги слушаат наодите од судската медицина

Семејствата на петтемина убиени кај Смилковско Езеро нема да присуствуваат на денешното рочиште во кривичниот суд каде што ќе бидат...

Свет1 ден

„Не можам да дишам“ – Си-ен-ен објави транскрипт од последните зборови на Кашоги во конзулатот 

„Не можам да дишам”, се последните зборови што ги кажал саудискиот новинар Џемал Кашоги пред да биде убиен, објави Си-ен-ен....

Македонија1 ден

(Видео) Пулмолозите тврдат дека ќе се зголеми бројот на заболени од рак поради загадениот воздух

Алармантните податоци за загадениот воздух, кои покажуваат дека Скопје е еден од петте најзагадени градови во светот, ги вознемири пулмолозите,...

Крвав четврток1 ден

Вељаноски ќе сведочи за 27 април

Поранешниот претседател на Собранието, Трајко Вељаноски, денеска во Основниот суд Скопје 1 е повикан да сведочи за насилниот упад на...

Европа1 ден

Европскиот суд пресуди: Велика Британија може да го откаже брегзит

Европскиот суд на правдата (ЕСП) пресуди дека Велика Британија може да го откаже брегзит без дозвола на другите 27 членки...

Македонија1 ден

(Видео)Макрадули: Почист воздух, ама за две години

Владата најави двегодишен план за справување со аерозагадувањето. Заменик-министерот за животна средина, како раководител на интерресорката група за справување со...

Бегството на Груевски1 ден

Хан не верува дека Груевски ќе биде екстрадиран

Еврокомесарот за проширување, Јоханес Хан, пред почетокот на Советот на министри за надворешни работи на ЕУ изјави дека не е...

Македонија2 дена

Мицкоски побара независно тело да ги анализира прислушуваните разговори на обвинителите

Претседателот на  ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, на протестниот марш во Кочани упати барање до Владата да се формира независно тело кое...

Досие