Вчера, во Скопје, се одржа петтиот Социо-еколошки форум во организација на Фондацијата „Фридрих Еберт“, со канцеларија во Скопје, и Институтот за социјална демократија „Прогрес“.

Форумот почна со едукативна прошетка во централното градско подрачје, каде што преку приказни, набљудување и заеднички дискусии се истражуваше јавниот простор. Преку оваа активност граѓаните го искажуваа своето размислување. Тие велат дека сакаат простор што еднакво им служи и на граѓаните и на природата. Бараат повеќе зеленило, повеќе сенка, клупи, пристапност и инклузивност. Сакаат јавен простор што го одразува достоинството и ја поттикнува благосостојбата на граѓаните.

Оваа година Форумот е фокусиран на placemaking, рамка што го поима јавниот простор како заеднички процес. Во време на растечки социјални нееднаквости и еколошки предизвици овој пристап станува клучна насока кон социо-еколошка правда: правични, зелени, инклузивни и отпорни градови. Социо-еколошката трансформација почнува токму таму каде што луѓето се движат, живеат и се среќаваат.

Странските учесници, активисти, експерти, претставници од граѓански организации и политички претставници имаа можност да ја видат проекцијата на филмот „Скопје ремикс“, во кој се зборува за девет приказни за Скопје создадени од десет реномирани македонски режисери. Секоја од овие девет приказни ја прикажува супкултурната сцена, која најактивно ги користи јавните простори, ги оживува и им дава нова енергија. Преку овој филм учесниците подобро го запознаа Скопје, како и неговата култура, различностите, предностите и слабостите.

Од ФЕС потенцираат дека јавниот простор мора да се планира и уредува според реалните потреби на граѓаните. Недостигот од зеленило во Скопје е сè поочигледен како резултат на долгорочната бетонизација, а тоа го наметнува императивот јавните простори повторно да се ослободат, озеленат и да се стават во вистинска функција на заедницата.

Во текот на вчерашниот ден се одржаа три тематски работилници, каде што се создаваше концепт за простор отпорен на климатски промени, понатаму форумот се фокусира на пристапноста и инклузивноста со целиот јавниот простор да биде навистина достапен за сите. На третата работилница експертите и учесниците се посветија на модели за подобрување на енергетската ефикасност во урбаното уредување.

На панел-дискусијата се дискутира за placemaking како алатка што овозможува креирање поправедни, позелени и поприспособливи заедници, простори во кои секој граѓанин може достојно да живее.

На петтиот Социо-еколошки форум учество зедоа проф. д-р Кирил Сотировски од Факултетот за шумарски науки, пејзажна архитектура и екоинженеринг „Ханс ем“ (Шумарски факултет); инженерот, сценарист и културен работник; проектен менаџер во Pro Peace Macedonia, Јаков Попоски; политичарот, поранешен градоначалник на Шабац и претставник на Демократска партија на Србија, Небојша Зеленовиќ, политикологот, феминистка и активистка за социјална правда, програмска координаторка во ФЕС Романија, Тудорина Михаи; авторката во независниот медиум „Машина“ и истражувачка во областа на критички урбани студии и просторна правда, Искра Крстиќ. Свое учество исто така зедоа и избраниот локален советник во Град Атина, Грција, Константинос Декавалас; архитектката, урбана истражувачка и проектна директорка, активна на пресекот меѓу просторното планирање, јавните знаења и институционалното управување; Nova planska praksa, Србија, Љубица Славковиќ, како и архитектката, истражувачка и урбан социолог, Ива Петрунова.