Свет
Групна тужба против Мета во САД: Социјалните мрежи опасни по здравјето на децата
Во Соединетите Американски Држави, 33 сојузни држави ја тужеа Мета, матичната компанија на Фејсбук и Инстаграм, поради наводната штета што овие платформи ја предизвикале на менталното и физичкото здравје на децата.
„Во обид да го зголеми профитот, Мета постојано ја заведуваше јавноста за суштинските опасности од нејзините производи. Ги прикриваше начините на кои Инстаграм и Фејсбук ги искористуваат и манипулираат најранливите потрошувачи: децата и тинејџерите“, изјави јавниот обвинител на Калифорнија, Роб Бонта, пренесува Гласот на Америка.
Адвокатот Метју Бергман од Правниот центар за жртви на социјалните мрежи поднесе претходни тужби за случаи на „сајбер малтретирање“, дигитално насилство и вознемирување на социјалните мрежи, кои сега станаа дел од голема федерална тужба.
Тој вели дека овие платформи се опасни за младите не толку поради содржината, туку поради начинот на кој се дизајнирани да промовираат зависност.
„Алгоритмите се експлицитно дизајнирани да го максимизираат ангажманот на корисниците, а не да им го дадат на децата она што сакаат да го видат, туку она од кое не можат да го оттргнат погледот. Ги изложува на материјали што не ги бараат, ги тера да мразат како изгледаат, ги мразат своите тела и ги поттикнуваат да се однесуваат ризично“, вели Бергман.
Мета вели дека им нудат на тинејџерите околу 30 алатки и ресурси за да им помогнат да ја заштитат нивната приватност и благосостојба, вклучително и заштита од несакана содржина.
„Кога возрасен ќе се обиде да му испрати порака на тинејџер кој не го следи, ќе види известување кое ќе му дава до знаење дека испраќањето пораки до тинејџерот не е опција“, рече потпретседателката за управување со производи на Мета, Емили Далтон Смит.
Критичарите велат дека оваа компанија би можела повеќе, но дека не го прави тоа и дека последиците, порано или подоцна, ќе ги стигнат сите, вклучително и оние кои работеле во Мета.
„Мојата четиринаесетгодишна ќерка се приклучи на Инстаграм. Таа и нејзините пријатели почнале да доживуваат ужасни искуства, вклучувајќи несакани сексуални достигнувања и вознемирување. Таа ги пријави овие инциденти во компанијата, но компанијата не презеде ништо“, вели поранешниот инженер за безбедност на Фејсбук, Артуро Бехар.
Директорката на организацијата „Youth, Media & Wellbeing Research Lab“, Линда Чармараман, сепак вели дека не сите истражувања ја докажуваат поврзаноста на платформите на социјалните мрежи со оштетување на менталното здравје на младите.
Спроведени се студии кои покажуваат дека има придобивки од користењето на социјалните мрежи, а има и студии кои покажуваат дека нема врска помеѓу вашата благосостојба и користењето на социјалните мрежи“, вели таа.
Чармараман истакнува дека нејзиното истражување за младите покажува дека тие сакаат повеќе избор кога станува збор за онлајн искуства.
„Тие знаеја дека има алгоритми кои се обидуваат да го привлечат нивното внимание без разлика на се, но сакаа да го обучат алгоритмот. Тие не сакаа да се ослободат од тоа, туку да се погрижат алгоритмот да им ги покаже работите што сакаат да ги видат“, изјави таа.
Во посебна тужба, Мета ја тужи Федералната трговска комисија, барајќи да го спречи повторното отворање на спогодбата за приватност во 2020 година во која Мета плати 5 милијарди долари за кршење на приватноста.
Комисијата наведува дека Мета не ја испочитувала целосно спогодбата и бара измени во договорот со кои ќе и се забрани на компанијата да профитира од податоците што ги собира од корисници помлади од 18 години.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Смртоносни поплави го погодија Мароко по години суша
Најмалку 21 лице загина, а 32 се повредени во катастрофалните поплави што го погодија мароканскиот крајбрежен град Сафи во неделата.
Силната бура предизвика хаос на улиците, поплави домови и однесе автомобили, оставајќи трага од пустош, објавува DW.
Според локалните власти, само еден час силен дожд бил доволен за да предизвика порој од каллива вода што навлезе во десетици домови и продавници. Водата однесе автомобили и блокираше многу патишта во овој град, кој се наоѓа околу 300 километри јужно од главниот град Рабат.
🚨 At least seven people dead and 20 injured after exceptional flooding left large parts of the city of Safi, Morocco, underwater today. pic.twitter.com/2331YzOhn9
— Volcaholic 🌋 (@volcaholic1) December 14, 2025
Потврдено е дека најмалку 70 станбени и комерцијални згради во стариот град се поплавени. Повеќето од 32-те повредени лица се пуштени од болница по добивањето на лекарска помош. Спасувачките екипи се на терен и бараат можни нови жртви, иако нивото на водата се намали до недела навечер.
Додека градот се опоравува од последиците од поплавите, метеоролошката служба издаде ново предупредување. Во вторник се предвидуваат уште обилни дождови низ целата северноафриканска земја. Иронично, катастрофалните поплави доаѓаат по седум последователни години тешка суша што речиси исушија некои од главните резервоари за вода во земјата.
Свет
Израелскиот премиер до Сиднеј: Признавте палестинска држава, поттикнувате омраза кон Евреите
Светските лидери го изразија својот ужас од терористичкиот напад на плажата Бонди во Сиднеј, во кој вчера загинаа најмалку 15 лица. Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху отиде чекор понатаму, директно обвинувајќи ја австралиската влада за неуспеси во борбата против антисемитизмот што, според него, довело до трагедијата, пишува The Guardian.
Сурови обвинувања од Нетанјаху
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изјави дека му пишал на својот австралиски колега Ентони Албанез во август, предупредувајќи дека одлуката на владата да признае палестинска држава „додава масло на огнот на антисемитизмот, ги охрабрува оние што им се закануваат на австралиските Евреи и ја разгорува омразата кон Евреите што сега се крие на вашите улици“. Тој тврдеше дека Албанез „ја заменил слабоста со слабост, а попуштањето со поголемо попуштање“.
„Вашата влада не направи ништо за да го спречи ширењето на антисемитизмот во Австралија. Не направивте ништо за да ги потиснете клетките на ракот што растеа во вашата земја. Не презедовте никакви мерки. Дозволивте болеста да се шири, а резултатот се ужасните напади врз Евреите што ги видовме денес“, рече Нетанјаху.
Нетанјаху, исто така, ги пофали постапките на еден очевидец кој грабна пиштол од еден од напаѓачите, велејќи дека му оддал почит на „храбриот муслиман“ кој ја спречил смртта на „невини Евреи“. „Но, во моментов сме загрижени за нашиот народ, нашата безбедност и нема да молчиме“, рече Нетанјаху. „Се бориме против оние кои се обидуваат да нè уништат“.
Осудување и пораки на сочувство од целиот свет
Израелскиот претседател Исак Херцог во видео порака рече дека „гнасните терористи намерно ги таргетирале невините еврејски семејства кои ја слават првата ноќ на Ханука“. Тој рече дека израелскиот народ стои со Австралија во ова тешко време.
Американскиот претседател Доналд Трамп рече дека тоа е „ужасен напад“ и „јасен антисемитски напад“. Државниот секретар Марко Рубио рече дека САД остро го осудуваат нападот, велејќи: „Антисемитизмот нема место на овој свет“. Поранешниот американски претседател Барак Обама рече дека тој и неговата сопруга Мишел се молат за семејствата на жртвите.
Британскиот премиер Кир Стармер ја нарече веста „длабоко вознемирувачка“. Кралот Чарлс рече дека тој и кралицата Камила се „згрозени и тажни од најстрашниот антисемитски терористички напад“.
Премиерот на Нов Зеланд, Кристофер Луксон, рече дека е шокиран од сцените од Бонди. „Австралија и Нов Зеланд се повеќе од пријатели, ние сме семејство“, додаде тој.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски рече: „Украина е во солидарност со Австралија во лицето на овој брутален терористички напад. Теророт и омразата никогаш не смеат да надвладеат“.
Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, напиша на Икс: „Згрозен сум и го осудувам денешниот гнасен смртоносен напад врз еврејските семејства собрани во Сиднеј за да ја прослават Ханука“.
Свет
(Видео) Татко и син убија 15 луѓе во Сиднеј: „Се заколнале на верност на ИСИС“
Таткото и синот кои убија 15 лица на еврејски фестивал на плажата Бонди во Сиднеј во неделата можеби имале врски со ИСИС, а полицијата го опиша нападот како антисемитски, терористички чин, објави австралиската телевизија ABC.
Високи службеници во истрагата изјавија за ABC дека во автомобилот на напаѓачот се пронајдени две знамиња на ИСИС, иако полицијата на Нов Јужен Велс сè уште официјално не ја потврдила оваа информација.
Во меѓувреме, се појавуваат детали за двојката – 50-годишен татко и неговиот 24-годишен син. Облечени во црно, тие биле видени како стојат еден до друг на мал мост и пукаат со пушки кон луѓе на плажата.
Таткото имал дозволи за шест оружја
Таткото, именуван од локалните медиуми како Саџид Акрам, бил убиен во престрелка со полицијата. Тој имал дозволи за шест оружја, а полицијата верува дека сите биле користени за убивање и повредување луѓе кои уживале во сончев ден на најпознатата плажа во Австралија.
Неговиот син, австралиски државјанин по раѓање, е во критична состојба и е во болница во Сиднеј под полициска заштита.
Под истрага за врски со ИСИС од 2019 година
Премиерот Ентони Албанез во понеделник потврди дека синот – именуван од локалните медиуми како Навид Акрам – го привлекол вниманието на австралиските безбедносни служби од 2019 година.
Drone footage of terrorist attack occurred at Sydney's Bondi Beach during a Hanukkah celebration organized by the local Jewish community. pic.twitter.com/RNFS9zHmBk
— NextMinute News (@nextminutenews7) December 14, 2025
„Тој беше испрашуван за неговите врски со други и беше оценето дека нема индикации за каква било тековна закана или закана за вклучување во насилство“, рече Албанезе.
ABC: Напаѓачите се заколнаа на верност на ИСИС
ABC објави дека се верува дека Навид Акрам имал блиски врски со член на ИСИС кој беше уапсен во јули 2019 година и осуден за подготовка на терористички чин во Австралија. Исто така, се вели дека истражителите за борба против тероризмот веруваат дека двајцата напаѓачи на плажата Бонди се заколнале на верност на ИСИС.
Sky News has obtained footage of the gunmen around Bondi Beach during the terror attack.
One of the gunmen has been named as 24-year-old Naveed Akram. pic.twitter.com/XDU83ZuAhx
— Sky News (@SkyNews) December 14, 2025
Министерот за внатрешни работи Тони Бурк им откри на новинарите во понеделник дека таткото првпат дошол во Австралија во 1998 година со студентска виза, а во 2001 година му била доделена партнерска виза на австралиски државјани. Оттогаш, вели владата, тој патувал во странство три пати.

