Европски дипломат: Иранците не може да седнат со Американците, а ние можеме

Европските министри за надворешни работи денес ќе се сретнат со својот ирански колега, со цел да го отворат патот за дипломатија околу спорната нуклеарна програма, и покрај тоа што САД активно размислуваат да се приклучат кон израелските напади врз Иран. Министрите на Велика Британија, Франција и Германија, познати како Е3, како и шефот за надворешна политика на Европската Унија, разговараа со иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, претходно оваа недела и се координираа со американскиот државен секретар Марко Рубио.

Во редок повик до Аракчи, тие ја нагласија потребата тој да се врати на преговарачката маса и да избегне понатамошна ескалација. На предлог на Иран, двете страни се согласија да се сретнат лице в лице. Разговорите ќе се одржат во Женева, каде што во 2013 година беше постигнат почетен договор меѓу Иран и светските сили за ограничување на неговата нуклеарна програма во замена за укинување на санкциите, пред сеопфатен договор во 2015 година.

Преговорите меѓу Иран и САД пропаднаа кога Израел ја започна операцијата против нуклеарните објекти и капацитетите на Иран за балистички ракети. „Иранците не можат да седнат со Американците додека ние можеме“, рече еден европски дипломат.

„Ќе им кажеме да се вратат на маса за да разговараат за нуклеарното прашање пред најлошото сценарио, а во исто време да ја изразиме нашата загриженост за балистичките ракети на Иран, неговата поддршка за Русија и притворањето на нашите граѓани.“

Европските сили, кои не беа дел од нуклеарните преговори на Иран со САД, беа сè повеќе фрустрирани од преговарачката стратегија на САД во разговорите. Тие ги сметаа некои од барањата за нереални, плашејќи се од слаба почетна политичка рамка за преговорите.

Двајца дипломати изјавија дека има мала надеж за напредок во Женева, каде што ќе биде присутен и шефот за надворешна политика на Европската Унија. Но, тие рекоа дека е клучно да се соработува со Иран бидејќи по војната, нуклеарната програма на Иран ќе остане нерешена, со оглед на тоа дека ќе биде невозможно да се искорени стекнатото знаење, што потенцијално ќе овозможи тајно оживување на програмата.

Иранскиот функционер рече дека Техеран отсекогаш ја поздравувал дипломатијата, но ја повика Е3 да ги искористи сите расположливи средства за да изврши притисок врз Израел да престане да го напаѓа Иран. „Иран останува посветен на дипломатијата како единствен начин за решавање на споровите, но дипломатијата е нападната“, рече функционерот.

Европејците се единствените што можат да го активираат механизмот за повторно воведување на санкциите, а дипломатите рекоа дека трите земји се обиделе да постават рок до крајот на август за неговото лансирање. „Иран повеќе пати изјавуваше дека активирањето на овој механизам ќе има сериозни последици“, рече иранскиот функционер.