Рускиот претседател Владимир Путин оди во Индија во дводневна посета, каде што се очекува да се сретне со премиерот Нарендра Моди и да учествува на годишниот самит меѓу двете земји.

Се очекува да бидат потпишани низа договори меѓу Делхи и Москва, во време кога САД го зголемија притисокот врз Индија поради нејзиното купување руска нафта и во екот на обидите на администрацијата на Доналд Трамп да посредува во мировните преговори меѓу Русија и Украина, пишува Би-Би-Си.

Зошто Индија е клучна за Кремљ?

Индија, со население од 1,4 милијарди и раст од над 8%, е најбрзо растечката голема економија и главен пазар за руски стоки, особено нафта. Пред инвазијата на Украина, 2,5% од увозот на нафта во Индија доаѓаше од Русија, но откако беа воведени западните санкции и големи попусти, таа бројка скокна на 35%.

САД не се задоволни од ова. Во октомври, администрацијата на Трамп воведе дополнителна царина од 25% на индиските стоки, тврдејќи дека купувањата на руска нафта од страна на Индија помагаат во финансирањето на Кремљ. Индиските нарачки оттогаш опаѓаат, а Путин ќе се обиде да го промени трендот.

Продажбата на оружје остана клучна оска на односите Москва-Делхи уште од советско време. Индија наводно размислува да купи модерни руски борбени авиони и системи за воздушна одбрана, додека Русија ја гледа Индија како вреден извор на квалификувана работна сила.

Геополитичка порака до светот
Посетата има силна геополитичка димензија. Кремљ сака да покаже дека Западот не успеал да го изолира поради војната во Украина. Средбата со Моди и неодамнешната посета на Кина се дел од истата стратегија за потврдување на сојузите и идејата за „мултиполарен свет“. Русија повторува дека има „неограничено партнерство“ со Кина и „специјално и привилегирано стратешко партнерство“ со Индија, за разлика од затегнатите односи со ЕУ.

Новинарот Андреј Колесников смета дека Кремљ е убеден дека Западот „не успеал“, но и дека Русија ги изгубила своите историски врски со Европа. Сепак, оваа недела фокусот ќе биде на руско-индиското пријателство, трговските договори и зајакнувањето на соработката.

Тест за стратешката автономија на Моди
Посетата на Путин доаѓа во клучен момент за Моди. Врските меѓу Индија и Русија датираат од советската ера, а Моди се спротивстави на притисокот од Западот да ја осуди Русија за војната, инсистирајќи на дијалог. Таа политика на „стратешка автономија“ функционираше сè додека Доналд Трамп не се врати во Белата куќа. Новите царини ги доведоа односите меѓу САД и Индија до најниската точка во последните месеци. За Моди, сегашната посета е тест за рамнотежата меѓу Москва и Вашингтон.

Моди сака да покаже дека не попуштил пред притисокот од САД, но се соочува и со критики од европските сојузници – амбасадорите на Германија, Франција и Велика Британија објавија заеднички колумна во индиски весник во која го критикуваат рускиот став кон Украина.

Предизвикот за Индија, според тинк-тенкот GTRI, е „зачувување на автономијата, а воедно и управување со притисокот од Вашингтон и зависноста од Москва“.

Трговија надвор од нафтата и оружјето
Вториот приоритет на Моди е да ја зголеми билатералната трговија. Иако порасна на 68,72 милијарди долари, тоа е во голема мера резултат на големиот увоз на руска нафта од Индија. Ова создаде значителен дисбаланс во корист на Русија, кој Моди сака да го исправи.

Како што индиските компании ги намалуваат купувањата на руска нафта поради санкциите на САД, ќе се бараат нови области на соработка. Одбраната е главен кандидат: Индија останува во голема мера зависна од руските системи. Конфликтот со Пакистан во мај ја истакна важноста на платформите како С-400, но и нивните недостатоци. Индија наводно сака да го купи системот С-500 и борбениот авион Су-57, но Русија има проблеми со производството поради санкциите, а испораката на С-400 е одложена до 2026 година. Моди ќе бара гаранции за роковите.

Индија, исто така, сака подобар пристап до рускиот пазар за да го исправи огромниот дисбаланс. Според GTRI, индиските производи како што се паметни телефони, ракчиња, месо и облека сè уште имаат многу слабо присуство во Русија.

„Посетата на Путин не е како старите разговори од Студената војна, туку преговори за ризик, синџири на снабдување и економска изолација. Скромниот исход ќе обезбеди нафта и одбрана; амбициозниот би можел да ја преобликува регионалната економија“, заклучува GTRI.