Европските земји подготвуваат план за воена мисија што би обезбедила слободна пловидба низ Ормускиот теснец по завршувањето на војната, но САД нема да учествуваат во операцијата.

Според информациите објавени од „Волстрит журнал“, станува збор за широка коалиција на земји што би вклучувала бродови за расчистување на мини и други воени бродови.

Францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека мисијата ќе биде исклучиво одбранбена и нема да вклучува „завојувани страни“, што значи САД, Израел и Иран. Европските дипломати, исто така, истакнуваат дека европските бродови нема да бидат под американска команда.

Целта на планот е да се врати довербата на бродските компании и да се овозможи безбеден премин низ еден од најважните водни патишта во светот, низ кој минува околу една петтина од глобалната нафта.

Германија е подготвена да учествува
Во мисијата очигледно би била вклучена и Германија, која досега не сакаше воено да се вклучи.

Вклученоста на Берлин би можела значително да ја зајакне операцијата, со оглед на тоа што Германија има клучни воени капацитети, особено во областа на расчистувањето на мини.

Одлуката за учество би можела да се донесе уште оваа недела, но за тоа е потребно и парламентарно одобрение.

Планирана е голема операција за расчистување на мини
Планот вклучува три фази. Прво, на стотици бродови кои моментално се блокирани во теснецот ќе им биде дозволено да заминат.

Потоа ќе следи голема операција за расчистување на мини, бидејќи Иран минираше делови од водниот пат на почетокот на конфликтот.

Конечно, ќе се воспостави постојана воена придружба и надзор на бродовите за да се обезбеди долгорочна безбедност на пловидбата.

Одлуката за исклучување на САД од мисијата ги одразува сè позатегнатите односи меѓу Европа и Вашингтон.

„Војната“ на Трамп против НАТО и Европа
Претседателот на САД, Доналд Трамп, со недели ги повикува европските сојузници да испратат воени бродови за да помогнат во отворањето на теснецот, но европските земји одбиваат.

Европските лидери веруваат дека таков потег дополнително ќе го ескалира конфликтот и ќе ги вовлече во војна која е непопуларна кај гласачите.

Наместо тоа, Европа сака да дејствува само откако ќе заврши конфликтот, преку меѓународна мисија за обезбедување стабилност и безбедност на пловидбата.

Планот ќе биде дополнително дискутиран во петок, кога Макрон и британскиот премиер Кир Стармер ќе соберат десетици земји на состанок за иднината на Ормускиот теснец.

Иран користел кинески шпионски сателит за таргетирање на американските воени бази, објави „Фајненшл тајмс“. Иран користел кинески сателитски податоци за попрецизно таргетирање на американските воени бази на Блискиот Исток за време на тековниот конфликт, објави „Фајненшл тајмс“, повикувајќи се на разузнавачки извори. Информациите ги објави и „Ројтерс“, но нема официјална потврда од Вашингтон, Пекинг или Техеран.

Според овие наводи, Иран имал пристап до снимки од кинески шпионски сателит што му овозможило многу попрецизно да ги одреди целите. Ова не е само општ надзор, туку податоци што би можеле да помогнат во специфичниот избор на цели и планирање на напади.

САД веќе предупредија за сателитските снимки од Кина
Доколку се потврди, ова би значело значително поместување во можностите на Иран, кој досега се потпираше на комбинација од сопствено извидување, беспилотни летала и ограничени сателитски податоци. Информациите доаѓаат по серија претходни извештаи што сугерираат дека Кина, иако официјално неутрална, индиректно му помага на Иран веќе некое време преку технолошки и разузнавачки способности.

Американското разузнавање претходно предупреди дека кинеските компании објавуваат многу детални сателитски снимки од американските воени инсталации на Блискиот Исток. Овие слики често се дополнително обработуваат со помош на вештачка интелигенција, што ги прави многу покорисни за анализа и воено планирање.

Резервниот план за одбрана на Европа со користење на постојните воени структури на НАТО во случај на повлекување на САД добива на интензитет, особено откако беше поддржан од Германија, која долго време се спротивставуваше на таков самостоен пристап, објавува „Волстрит журнал“.

Службениците вклучени во планот, кој некои го нарекуваат „европско НАТО“, се стремат да ја зајакнат улогата на Европа во командните структури на алијансата и да ги надополнат американските воени капацитети со европските. Целта не е да се создаде конкуренција за постојниот сојуз, туку да се обезбеди континуирано руско одвраќање, оперативен континуитет и нуклеарен кредибилитет дури и ако Вашингтон ги повлече своите сили од Европа или одбие да ја брани, како што претседателот Доналд Трамп постојано се закануваше.

Клучен пресврт во Берлин

Плановите, првично замислени минатата година, ги одразуваат длабоките европски загрижености за сигурноста на Соединетите Држави како сојузник. Нивниот развој беше забрзан откако Трамп ѝ се закани на Данска, членка на НАТО, со конфискација на Гренланд, а тие добија дополнително значење поради застојот во односите предизвикан од одбивањето на Европа да ја поддржи американската војна во Иран.

Политичкиот пресврт во Берлин му даде на планот одлучувачки поттик. Со децении, Германија се спротивставуваше на француските повици за поголем европски одбранбен суверенитет, фаворизирајќи ја Америка како врвен гарант на безбедноста. Но, под канцеларот Фридрих Мерц, тоа се менува поради загриженоста за сигурноста на САД за време и по мандатот на Трамп, според извори запознаени со неговите ставови.

На крајот од минатата година, Мерц почна да ја преиспитува својата долгогодишна позиција, заклучувајќи дека Трамп е подготвен да ја напушти Украина. Според изворите, Мерц бил загрижен дека Трамп ги меша жртвата и агресорот во војната и дека американската политика во рамките на НАТО повеќе не е водена од јасни вредности.

Сепак, германскиот лидер не сакал јавно да го доведува во прашање алијансата, туку се залагал Европа да преземе поголема улога. Во идеално сценарио, САД би останале во алијансата, но голем дел од одбраната би им бил оставен на Европејците.

Европска иницијатива наместо американско поттикнување
Европејците сега се стремат да преземат повеќе од одговорностите што Трамп долго време ги бара, но клучната разлика е што тие го прават тоа по сопствена иницијатива, поттикнати од сè поотвореното непријателство на Трамп, а не од американско поттикнување. Во последните денови, Трамп ги нарече европските сојузници „кукавици“, а НАТО „хартиен тигар“, додавајќи, осврнувајќи се на рускиот претседател Владимир Путин, „и Путин го знае тоа“.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, неодамна изјави дека алијансата ќе биде „повеќе предводена од Европа“.

Финскиот претседател Александар Стаб, еден од лидерите вклучени во планирањето, вели дека промените веќе се случуваат. „Префрлањето на товарот од САД кон Европа е во тек и ќе продолжи како дел од американската стратегија за одбрана и национална безбедност“, рече Стаб. „Најважно е да се разбере дека ова се случува и да се спроведе на многу контролиран и управлив начин, наместо САД само нагло да се повлечат“, додаде тој во разговорот.