Централната банка минатата година ја финишираше со голема загуба во завршните биланси

Централната банка минатата година ја финишираше со голема загуба во завршните биланси

Уште поголема главоболка на нашите власти им создава прашањето како ќе се оправда пред ММФ големото црвено салдо

НИНА НИНЕСКА-ФИДАНОСКА

Народна банка на Македонија ланската година ја финиширала со огромна загуба во својот завршен биланс, тешка 1,5 милијарди денари или 24,4 милиони евра. Оваа информација вчера ја потврдија во Кабинетот на гувернерот Петар Гошев, како и во Министерството за финансии.

Според официјалните сознанија, главната причина за овој алармантен минус е фактот што Централната банка не може да си ги наплати побарувањата од Експорт-импорт банка на контроверзниот бизнисмен Методија Смиленски. Како што е познато, во времето на ексгувернерот Љубе Трпески, НБМ Ј издаде гаранции на Експорт-импорт банка вредни 21 милион евра, иако знаеше дека таа е во многу лоша финансиска состојба. Експорт-импорт ги доби гаранциите за да зема кредити од странски банки, но со оглед што нив потоа не ги врати, обврската за плаќање на овие 21 милион евра паднаа на товар на НБМ.

Сега Народна банка сака да си ги поврати овие пари преку стечајната постапка што се води за банката на Смиленски, но побарувањата не ги признава и ги оспорува стечајниот управник Владислав Тамбурковски. Иако НБМ тврди дека не се откажува од средствата и очекува судска разрешница, сега засега тие пари се изгубени и како загуба мора да се книжат во завршните биланси на НБМ. Инаку, дури и тие побарувања да Ј бидат признаени од судот, прашање е дали НБМ од стечајот ќе може да наплати дури 21 милион евра, бидејќи според информациите, имотот на Експорт-импорт не вредел толку многу и при неговата продажба немало да може да се земе толку голем износ пари.

Покрај овие 21 милион евра, другите 3,4 милиони евра загуба се должат на судски пресуди кои паднале на товар на НБМ од поранешните години, спорни побарувања, лоши пласмани, камати и други “минуси”, кои морало да се платат во текот на минатата година.

Како што неофицијално се дознава, веднаш штом дошол на гувернерската позиција, Гошев го увидел ова “црвено салдо” на НБМ кое е наталожено од претходните години, и се зафатил со работа за расчистување на билансите. Сите штедења, рестрикции и реорганизации што во изминатиов период тој ги прави во Централната банка, па дури и неодамнешното укинување на некои од дирекциите, се прават со цел да се намали големата загуба.

Она што е сега проблем, е како да се покрие огромната дубиоза на првата монетарна куќа. Според информациите, една половина од дупката е веќе надоместена од т.н. општи резерви на НБМ, кои се собирале од претходните години кога таа остварувала добивка. Имено, според Законот за НБМ, кога банката искажува добивка, помал дел оди во општите денарски резерви, а поголем дел се префрла во Буџетот на државата. Во, спротивно, пак, кога Централната банка прави загуба, неа треба да ја покрие државната каса.

Наши извори велат дека втората половина од загубата, значи околу 12,2 милиони евра, ќе мора да падне на товар на Буџетот. Со Министерството за финансии треба да се разговара со цел да се одбере варијанта на покривање која ќе биде најповолна за државната каса. Па така, една од опциите е да се направи ребаланс на Буџетот, а втората алтернатива е издавање државни обврзници, што значи државата да се задолжува кај други субјекти за да ја покрие загубата, а потоа да им ги враќа парите на “рати”.

Уште поголеми главоболки на Владата и на НБМ, како што се дознава, им создавало прашањето како сега овие загуби ќе им се објаснат и ќе се оправдаат пред строгите монетарци, кои во земјава доаѓаат на 11 мај. Работата е дотолку пострашна што претстојната рунда преговори со мисијата на ММФ е последна и од неа апсолутно зависи дали Македонија ќе добие аранжман или ќе остане без него. Како што е познато, фондовците се многу “алергични” кога државата покрива дубиози на приватни банки, па затоа е голем прашалник како тие ќе ја прифатат оваа информација.