Украинскиот претседател Володимир Зеленски денес го покани својот американски колега Доналд Трамп да го покрене прашањето за прекинување на руската инвазија на состанокот со кинескиот претседател Шји Џјинпинг.

„Во постојан контакт сме со нашите американски партнери. Благодарни сме им и се надеваме дека прашањето за војната што Русија ја води против Украина ќе биде покренато и во оваа пригода кога американскиот претседател ќе биде во Кина“, рече Зеленски во говорот на самитот на земјите од Централна Европа во Романија.

Со месеци, Зеленски повикува на посилни дипломатски напори, под покровителство на Вашингтон, за да се најде излез од војната, но процесот е заглавен по избувнувањето на војната на Блискиот Исток.

Минатата недела, тридневниот прекин на огнот меѓу Русија и Украина, со посредство на САД, беше нарушен од обвинувања за прекршувања од двете страни.

Трамп пристигна во Пекинг во средата за прва посета на американски претседател на Кина по речиси десет години.

Ројтерс пишува дека се очекува Трамп да се обиде да ја притисне Кина да го убеди Иран да склучи договор со Вашингтон за прекин на конфликтот, иако рече дека не мисли оти ќе му треба кинеска помош.

На самитот во средата во Букурешт, украинскиот претседател разговараше и за прашањето на одбраната, особено во врска со беспилотните летала.

Тој најави дека Киев ќе испрати експерти во Латвија за да помогнат во заштитата на воздушниот простор на земјата, откако украински беспилотни летала наводно ја погодиле инфраструктурата на земјата откако влегле од Русија.

Украина, исто така, сака да потпише поширок договор за соработка со Латвија во областа на беспилотните летала, додаде тој.

Полска ја активираше својата воздушна одбрана околу 13 часот откако беше пријавен голем руски напад со беспилотни летала врз Украина. Полските борбени авиони и хеликоптери се во воздух, а копнените системи се исто така во состојба на готовност. Полска и претходно беше сведок на вакви превентивни активирања на воздушната одбрана. За време на нападот, Словачка, исто така, привремено ги затвори граничните премини со Украина.

Поради голем руски напад на украинска територија со употреба на голем број беспилотни летала, Полска ја активираше својата воздушна одбрана, објави Командата на полската армија околу 13 часот на мрежата Икс.

Борбени авиони и хеликоптери беа активирани, додека копнената воздушна одбрана и системите за радарски надзор беа ставени во состојба на висока готовност.

„Овие мерки се превентивни по природа и имаат за цел да го обезбедат и заштитат воздушниот простор, особено во областите што се граничат со загрозените региони. Оперативната команда на вооружените сили ја следи моменталната ситуација“, се вели во соопштението на полската воена команда.

Полскиот јавен радиодифузен сервис ТВП објави дека околу пладне, повеќе од 200 руски беспилотни летала ја нападнале Украина. Некои од нив летале од Белорусија, додека други доаѓале од правец на Црното Море. Беспилотните летала летале кон југот и западот на земјата. Според ТВП, две лица биле ранети во нападот во градот Хмелницки во централна Украина.

Во меѓувреме, Словачка ги затворила своите гранични премини со Украина околу два часа околу 15 часот од безбедносни причини, објавија властите. Деталите на почетокот не биле познати, но според странските новински агенции, одлуката е поврзана и со руските напади врз западноукраинскиот регион Закарпатска област по должината на границата.

Според словачкиот весник „Сма“, меѓу другото, беспилотните летала го погодиле подрачјето околу градот Ужгород, кој се наоѓа практично на границата меѓу двете земји.

Амбициите на претседателот Доналд Трамп за неговата средба со кинескиот лидер Шји Џјинпинг се сведени од објавување на „голем договор“ на апел за помош за повторно отворање на Ормускиот теснец и притисок за помали трговски договори. Претседателот Доналд Трамп пристигнува во Пекинг во улога на која не е навикнат – како молител кој бара услуги, пишува „Политико“.

Белата куќа соопшти дека средбата меѓу Трамп и кинескиот лидер Шји Џјинпинг во четврток и петок ќе се фокусира на трговијата, фентанилот и војната во Иран – сите области каде што администрацијата на Трамп имаше мал успех во добивањето договори или отстапки од Кина. Ова значи анализира медиумот, дека Трамп ќе биде под голем притисок да ги испорача значајните резултати што ги ветуваше со недели.

Во март, тој ја објави средбата како „монументален настан“, а минатиот месец објави на социјалната мрежа Truth Social дека не очекува ништо помалку од „голема, срдечна прегратка“ од Шји. Пекинг не објави никакви детали за агендата.

Портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи, Гуо Џиакун, во понеделникот изјави дека Трамп и Шји ќе разговараат за „важни прашања во врска со односите меѓу Кина и САД и светскиот мир и развој“.

.@POTUS proceeds down the red carpet in Beijing — briefly giving his signature fist pump to the assembled Military Honor Guard and Chinese youth flag wavers pic.twitter.com/aDBQdDjsx8

— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) May 13, 2026

Самиот Трамп даде спротивставени изјави за темите на разговорите. Во понеделникот, тој рече дека Иран и енергијата се на листата, само за во вторник да се повлече од тие изјави, велејќи: „Имаме многу за дискусија. Искрено, не би рекол дека Иран е една од темите, бидејќи го имаме Иран под многу добра контрола“. Наместо тоа, тој рече дека трговијата ќе биде главната тема.

„Ова е самит на намалени очекувања“, рече Зак Купер, поранешен заменик-помошник советник за национална безбедност во администрацијата на Џорџ В. Буш, кој редовно се состанува со администрацијата и кинеските претставници. „Прилично е јасно дека тимот на Трамп е во многу тешка позиција и многу е можно Трамп да дојде во Пекинг преокупиран и ослабен“.

Конфликтот во Иран и одлуката на Врховниот суд во февруари што го блокираше главниот механизам на Трамп за наметнување царини ја нарушија рамнотежата на моќ меѓу двајцата лидери. Трамп сега има помалку лостови со кои би можел да го принуди Шји да произведе опипливи резултати што би можел да ги претстави како победи по враќањето во САД. А Кина е свесна за тоа.

„Довербата што Пекинг ја покажа во последните месеци, преговарајќи со САД како рамноправен, ако не и посилен партнер, е зачудувачка“, рече Хенриета Левин, поранешна заменик-директорка за Кина во Стејт департментот за време на администрацијата на Бајден.

Шји влегува на состанокот со Трамп охрабрен од „перцепцијата за американското расеаност околу Иран и можноста, САД повторно да се заглават на Блискиот Исток“, додаде Левин, која е во контакт со кинеските претставници.

Тоа веројатно ќе ги стави во втор план горливите прашања што ги оптоваруваат односите меѓу САД и Кина – државните субвенции на Пекинг за индустријата, нејзината сè поагресивна воена позиција во Индо-Пацификот и драматичното проширување на стратешкиот нуклеарен арсенал.

Наместо тоа, се очекува двајцата лидери да се фокусираат на продолжување на трговското примирје постигнато во Јужна Кореја минатиот октомври. Тоа примирје ги запре зголемувањето на царините, ограничувањата за извоз на материјали како што се клучните минерали и обезбеди континуирана кинеска набавка на американски земјоделски производи како што е сојата.

„Имавме одредено ниво на царини за Кина. Бараме континуитет во тој поглед“, рече американскиот трговски претставник Џејмисон Грир во едно интервју. „Сакаме стабилност“.

Трамп веројатно ќе се соочи со слични пречки во врска со Иран. Тој сака Шји да го искористи своето влијание врз Техеран – Кина го снабдува Техеран со воена опрема и е главен купувач на иранска нафта – за да го принуди режимот да се откаже од контролата врз Ормускиот теснец.

„Очекувам претседателот да изврши притисок“ врз Шји за Иран за време на нивниот состанок, изјави висок функционер на администрацијата за новинарите под услов да остане анонимен во неделата. Одделно, висок функционер на Белата куќа изјави дека Кина веќе „вршила притисок врз Иран да склучи договор“.

Но, геостратешките придобивки што Пекинг ги добива од конфликтот – префрлање на американското внимание од Индо-Пацификот и префрлање на ресурсите на Пентагон од Азија кон Блискиот Исток – му даваат на Шји мал поттик да го забрза неговото завршување.

Кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји минатата недела го пропрати својот нејасен повик за „сеопфатен прекин на огнот“ со потсетник дека Пекинг останува „доверлив стратешки партнер“ на Техеран.

„Кина само ќе продолжи да повикува на смиреност и поширока деескалација“, рече Крег Синглтон, виш кинески соработник во Фондацијата за одбрана на демократиите. „Не мислам дека Пекинг ќе ризикува да реши војна што не ја започнал и не ја контролира“