Министерот за надворешни работи на Косово, Глаук Коњуфца, изјави дека е неопходно Косово да добие статус на кандидат, со што би се потврдил рамноправниот пристап на Европската унија (ЕУ) кон сите земји од Западен Балкан.

„Подготвени сме да дејствуваме во рамките на процесот заснован на заслуги, но ова подразбира и добивање на кандидатски статус и почеток на преговорите за членство со Европската унија. Првиот чекор е предавање на прашалникот“, изјави Коњуфца.

Тој, заедно со уште пет министри за надворешни работи од регионот, учествуваше на состанокот на министрите на државите од ЕУ, каде што се расправаше за приликите на Западен Балкан.

Косово ја поднесе апликацијата за кандидатски статус во декември 2022 година, меѓутоа ЕУ сè уште го нема разгледано овој документ. Главната причина е недостатокот на едногласност меѓу државите членки на Унијата, со оглед на тоа што пет од нив не ја признаваат независноста на Косово. Со тоа, Косово е единствената земја во регионот која припаѓа на групата за проширување, но сè уште нема официјален статус на кандидат, пишува „РСЕ“.

На состанокот меѓу министрите на ЕУ и колегите од Западен Балкан се расправаше и за злонамерните надворешни влијанија и отпорноста на државите од регионот кон овие негативни појави.

„Она што ја поткопува безбедноста на Западен Балкан и на цела Европа е злонамерното мешање на Русија во регионот. Затоа, на проширувањето треба да се гледа како на стратешка неопходност“, изјави шефот на косовската дипломатиа.

=Осврнувајќи се на дијалогот со Србија, Коњуфца изрази подготвеност на косовската страна конструктивно да го продолжи процесот кој, според него, треба да заврши со меѓусебно признавање.

Инаку, шефицата на европската дипломатија, Каја Калас, призна дека постоела подготвеност кај премиерот на Косово, Албин Курти, и претседателот на Србија, Александар Вучиќ, да дојдат во Брисел на нова рунда дијалог на највисоко ниво. Сепак, таа истакна дека повеќекратните изборни циклуси во Косово го развлекуваат овој процес.

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху наизглед призна дел од одговорноста за пропустите што доведоа до нападот на Хамас на 7 октомври 2023 година, но истовремено тврди дека одговорноста ја делат „сите“ во политичкиот, воениот и безбедносниот врх.

Тој нагласи дека „вистинското прашање“ е што се случи по тој датум, а не што му претходеше, пишува „Тајмс оф Израел“.

За време на опсежното интервју за емисијата „60 Minutes“ на американската телевизија „Си-би-ес“, Нетанјаху беше запрашан зошто сите безбедносни функционери поднеле оставки или биле сменети по нападот, освен тој. Одговори дека некои си заминале поради истек на мандатот, додека само еден или двајца „рекле дека преземаат одговорност, но не е јасно што значи тоа. Каква е нивната одговорност?“. Овие изјави, како што наведува „Си-би-ес“, биле кажани во дел од разговорот кој не бил емитуван, а се објавени во целосниот транскрипт.

„Да ги погледнеме политичкиот, воениот и безбедносниот ешалон. Да ги погледнеме сите, секој сноси дел од одговорноста. Да, од врвот, од премиерот надолу“, рече тој, повторувајќи го својот предлог за формирање истражна комисија која би ја именувала политиката, наместо независна државна истражна комисија.

Тој одби да формира таква комисија, која е највисок облик на истрага во земјата, иако анкетите доследно покажуваат дека ја поддржува јасно мнозинство Израелци. И самиот Нетанјаху во 2022 година поддржуваше таква истрага за постапувањето на претходната влада, но неговата сегашна влада тоа упорно го одбива и сè уште нема одобрено никаква истрага, повеќе од две и пол години по најсмртоносниот ден за Евреите од Холокаустот.

„Но, мислам дека вистинското прашање е што се случува по 7 октомври“, продолжи Нетанјаху. „Моја јасна одговорност беше да го извлечам Израел од оваа ужасна смртоносна јамка што ни ја наметнаа Иранците. И тоа го правевме систематски, многу одлучно, напаѓајќи го секој од тие седум фронтови, еден по друг, и сузбивајќи го бранот терор.“

На прашањето за сè почестата перцепција дека е склон кон конфликти, Нетанјаху изјави дека до 7 октомври бил сметан за „веројатно највоздржаниот премиер во историјата на Израел“ и дека тоа се променило по нападот.

„Ме сметаа за политички цврст, но воено многу воздржан“, изјави тој, говорејќи за својот мандат подолг од една деценија, во кој се спротивставуваше на повиците на десницата за општа војна против Хамас, сметајќи ја за непотребна. Бројни извештаи и некои високи безбедносни функционери јавно наведоа дека Нетанјаху и неговата влада повеќепати одбивале планови за ликвидација на високи лидери на Хамас.

„Тоа очигледно се промени на 7 октомври бидејќи сакаа да нè уништат. Не го сметав тоа само за напад на Хамас. Го видов тоа како напад на иранската оска со цел да нè уништи преку смртоносна јамка“, рече Нетанјаху.

На прашањето дали е можно да се сруши иранскиот режим, Нетанјаху одговори: „Мислам дека не може да се предвиди кога ќе се случи тоа. Дали е можно? Да. Дали е загарантирано? Не. Но, можам да ви кажам дека тоа е како банкрот. Напредува постепено и потоа се урива“. Додаде дека падот на иранскиот режим би значел крај за Хезболах, Хамас и Хутите, бидејќи Иран е „скелетот“ што ги држи.

Тој исто така процени дека Моџтаба Хамнеи, синот на Али Хамнеи, е жив и се наоѓа во некој бункер, обидувајќи се да наметне свој авторитет по смртта на неговиот татко, иако тој авторитет е помал од оној на претходникот.

Нетанјаху го припиша падот на поддршката за Израел во САД, особено меѓу младите, на „манипулациите со социјалните мрежи“ од страна на неименувани држави.

„Израел е опколен на медиумскиот, на пропагандниот фронт, и не се снајдовме добро во таа војна“, призна тој. „Мораме да се бориме против тие лаги со единственото оружје што го имаме – вистината.“

Нетанјаху ги отфрли обвинувањата за пораст на непријателството кон христијаните во Израел, нарекувајќи ги неодамнешните инциденти „изолирани отстапувања“.

„Христијаните напредуваат само во Израел. Во другите земји се згазени, угнетени, а понекогаш и масакрирани“, тврди Нетанјаху. Тој додаде дека секој војник или поединец кој ќе нападне христијански симболи или лица е казнет и дека Израел е единствената земја на Блискиот Исток која вистински ги штити и ги цени христијаните поради заедничките корени.

Фото: Depositphotos

Изјавата на високата претставничка на Европската Унија за надворешна политика и безбедност, Каја Калас, дека, како што изјавила, руското влијание во Европа повторно е во пораст, предизвика остра реакција кај ирскиот новинар Чеј Боус.

Калас, доаѓајќи на состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ, рече дека, според неа, руското влијание може да се види во спортските организации, каде што на руските спортисти им е дозволено повторно да настапат, но и на Венециското биенале, каде што Русија е присутна како ништо да не се случило.

Боуз реагираше исклучително остро на социјалните мрежи, обвинувајќи ја Калас за лицемерие и потсетувајќи на политичката биографија на нејзиното семејство од советскиот период.

„Зарем Калас не се грижеше за „влијанието на Москва“ кога растеше во големиот стан на советската влада“, напиша Боуз, користејќи голем број навредливи квалификации против европската функционерка.

Коментирајќи го нејзиниот настап, тој изјави дека денес Калас се однесува како еден од најгласните критичари на Москва, иако нејзиниот татко Сим Калас бил дел од естонскиот институционален апарат за време на советската ера. Според биографските информации, Сим Калас работел во Министерството за финансии на Естонската ССР и бил директор на естонската филијала на Советската штедилница, а подоцна, по враќањето на независноста на Естонија, бил премиер, министер и европски комесар.

Каја Калас е актуелна висока претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност, на функцијата од декември 2024 година, а во Брисел во последните месеци се позиционирала како еден од најсилните застапници за континуиран притисок врз Русија, пишуваат медиумите.