Израелската група за правно застапување побара од Меѓународниот кривичен суд да го гони шпанскиот премиер Педро Санчез за наводно „помагање во воени злосторства“ преку извоз во Иран.

Тужбата доаѓа во време на ескалација на дипломатскиот спор меѓу двете земји, кој започна со војната во Газа во октомври 2023 година и ескалираше кога Мадрид ја призна Палестина една година подоцна, објави „Тајмс оф Израел“.

Тужбата ја поднесе Шурат ХаДин, невладина организација позната по преземањето правни мерки низ целиот свет против она што го нарекува „непријатели на Израел“. Во тужбата се обвинува Шпанија дека обезбедува „компоненти што им се потребни на режимот во Техеран и неговите сојузници за воени цели“.

Во поднесокот, врз основа на член 15 од Римскиот статут, се наведува дека Шпанија одобрила извоз на таканаречени предмети со двојна употреба во вредност од околу 1,3 милиони евра. Се тврди дека овие предмети би можеле да се користат во детонатори и други примени поврзани со експлозиви.

„Ова не се безопасни индустриски производи, туку клучни компоненти што овозможуваат функционирање на експлозивни направи. Тие беа испорачани во околности каде што беше разумно предвидливо дека ќе бидат употребени за напад врз цивили“, се вели во соопштението на Шурат Хадин.

Односите Израел-Шпанија се влошуваат
Израелско-шпанските односи нагло се влошија откако Мадрид почна остро да го критикува Ерусалим поради војната во Газа, која следеше по нападот на Хамас врз Израел на 7 октомври 2023 година. Шпанскиот социјалистички премиер, исто така, се спротивстави на американско-израелската војна против Иран, што предизвика остра реакција од Израел.

Израел и САД започнаа напади врз Иран на 28 февруари, на што Техеран одговори со испукување балистички ракети и беспилотни летала врз земјите во регионот, сè додека не беше постигнат кревок договор за прекин на огнот минатата недела.

Минатата недела, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху му забрани на Мадрид да учествува во работата на центарот предводен од САД за повоена стабилизација на Газа, обвинувајќи ја Шпанија дека води дипломатска кампања против Израел. На крајот, двете земји ги повлекоа своите амбасадори.

Министерот за надворешни работи на Русија, Сергеј Лавров, изјави дека српскиот народ историски има многу позитивен однос кон Русија.

Како што пренесува РТС, Лавров рече дека претседателот на Србија, Александар Вучиќ, во разговорите со Владимир Путин повеќепати истакнал дека европската перспектива ја гледа првенствено преку економските интереси на Србија и нејзината интеграција во инфраструктурата на Европската унија, јавуваат српските медиуми.

Тој додаде дека српскиот народ треба сам да одлучи каква иднина сака, а дека Вучиќ тоа „одлично го разбира“.

Лавров нагласи дека интересите на Србија секогаш ќе се реализираат без да се загрозат односите со Русија, бидејќи, според анкетите, српскиот народ има позитивен однос и кон Русија и кон Кина.

Тој истакна дека Вучиќ повеќепати изјавил дека Србија нема да се приклучи кон Европската унија под услови кои се анти-руски.

„Го почитуваме тој став. Но слушаме и што зборува Европа. На Србија ѝ велат: ‘можете да продолжите со преговорите ако исполните два услови – да ја признаете независноста на т.н. Косово и да се придржувате до сите санкции на ЕУ против Русија’. Со други зборови, се обидуваат да ја претворат Србија во некаков вид тампон-зона за конфронтација со Русија“, изјави Лавров.

Според него, за разлика од Европската унија, Русија е заинтересирана на Балканот да постои инфраструктура што обединува – економска, културна и друга.

Лавров додаде дека истата цел ја има и кинеската иницијатива „Појас и пат“, која, како што рече, е популарна на Балканот.

„Затоа ние, како и Народна Република Кина, сме за српскиот народ. Ќе го почитуваме изборот на српскиот народ. Тој мора сам да одлучи каква иднина сака. А претседателот Вучиќ тоа одлично го разбира и ги чувствува расположенијата на граѓаните како искусен политичар“, заклучи Лавров.

Фото: Depositphotos

Европските земји подготвуваат план за воена мисија што би обезбедила слободна пловидба низ Ормускиот теснец по завршувањето на војната, но САД нема да учествуваат во операцијата.

Според информациите објавени од „Волстрит журнал“, станува збор за широка коалиција на земји што би вклучувала бродови за расчистување на мини и други воени бродови.

Францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека мисијата ќе биде исклучиво одбранбена и нема да вклучува „завојувани страни“, што значи САД, Израел и Иран. Европските дипломати, исто така, истакнуваат дека европските бродови нема да бидат под американска команда.

Целта на планот е да се врати довербата на бродските компании и да се овозможи безбеден премин низ еден од најважните водни патишта во светот, низ кој минува околу една петтина од глобалната нафта.

Германија е подготвена да учествува
Во мисијата очигледно би била вклучена и Германија, која досега не сакаше воено да се вклучи.

Вклученоста на Берлин би можела значително да ја зајакне операцијата, со оглед на тоа што Германија има клучни воени капацитети, особено во областа на расчистувањето на мини.

Одлуката за учество би можела да се донесе уште оваа недела, но за тоа е потребно и парламентарно одобрение.

Планирана е голема операција за расчистување на мини
Планот вклучува три фази. Прво, на стотици бродови кои моментално се блокирани во теснецот ќе им биде дозволено да заминат.

Потоа ќе следи голема операција за расчистување на мини, бидејќи Иран минираше делови од водниот пат на почетокот на конфликтот.

Конечно, ќе се воспостави постојана воена придружба и надзор на бродовите за да се обезбеди долгорочна безбедност на пловидбата.

Одлуката за исклучување на САД од мисијата ги одразува сè позатегнатите односи меѓу Европа и Вашингтон.

„Војната“ на Трамп против НАТО и Европа
Претседателот на САД, Доналд Трамп, со недели ги повикува европските сојузници да испратат воени бродови за да помогнат во отворањето на теснецот, но европските земји одбиваат.

Европските лидери веруваат дека таков потег дополнително ќе го ескалира конфликтот и ќе ги вовлече во војна која е непопуларна кај гласачите.

Наместо тоа, Европа сака да дејствува само откако ќе заврши конфликтот, преку меѓународна мисија за обезбедување стабилност и безбедност на пловидбата.

Планот ќе биде дополнително дискутиран во петок, кога Макрон и британскиот премиер Кир Стармер ќе соберат десетици земји на состанок за иднината на Ормускиот теснец.