За време на посетата на Даблин, високата претставничка на ЕУ, Каја Калас, истакна дека ирското претседателство со Европскиот совет, кое започнува во јули, доаѓа во „важно време за Европа“ и рече дека приоритетите на ирското претседателство се токму она што ѝ е потребно на Европа.

„Приоритетите на вашето претседателство го одразуваат точно она што ѝ е потребно на Европа – одбрана на нашите вредности, зајакнување на нашата безбедност и зголемување на нашата конкурентност. Европа мора да остане принципиелен глобален актер“, рече Каја Калас во Даблин по средбата со ирската министерка за надворешни работи, трговија и одбрана, Хелен Мекенти.

Каја Калас рече дека принципите сами по себе не се воени и дека Европа мора да има и „тврда моќ“ за да ги брани, што значи дека инвестира во својата безбедност, ги зајакнува своите одбранбени капацитети и гради капацитети за заштита на своите граѓани и своите интереси, објави европската дипломатска служба ЕЕАС.

Таа истакна дека „гордата ирска традиција на воена неутралност“ не се доведува во прашање, но дека неутралноста не обезбедува имунитет од заканите со кои се соочува Европа денес.

„Ниту една земја во Европа не е отстранета од листата на цели на Русија. Од почетокот на руската инвазија на Украина, видовме зголемување на хибридните напади и саботажи, вклучително и против нашата критична инфраструктура, како што се подводните кабли“, рече Калас.

Таа ја повтори оценката на министерот за одбрана на ЕУ од вчерашниот состанок дека руската флота од сенка претставува сериозна закана бидејќи овие бродови кријат нафта што е под санкции, ја загрозуваат екологијата на морето и од нив започнуваат хибридни напади.

Таа, исто така, истакнува дека бродовите на руската морнарица неколку пати биле фатени блиску до критични кабли за податоци и енергија и нагласи дека ЕУ не смее да дозволи ова да се случи рамнодушно.

„Поголеми инвестиции во поморски капацитети се неопходни за нашите земји да бидат безбедни“, рече Калас.

Таа рече дека Ирска се обврзала да ги зголеми своите трошоци за одбрана за 55 проценти до 2030 година и дека ова е јасен знак дека Ирска ги зголемува своите напори во оваа насока.

Калас, исто така, рече дека разговарале за ситуацијата на Блискиот Исток, истакнувајќи дека таму сега има кревка пауза и изрази надеж дека страните наскоро ќе постигнат договор. Таа, исто така, нагласи дека враќањето на војна од големи размери би донело огромна цена за целиот регион.

Таа, исто така, рече дека е неприфатливо блокадата на Ормускиот теснец да продолжува, истакнувајќи дека последиците од ова се одразуваат далеку над регионот и ја нарушуваат глобалната економија и го загрозуваат снабдувањето со храна.

Калас, исто така, истакна дека Либан, каде што има илјадници европски војници во рамките на мировните сили на ОН УНИФИЛ, е близу до работ и дека услугите и посветеноста на персоналот на УНИФИЛ заслужуваат почит и благодарност од ЕУ.

Соединетите Американски Држави извршија нова серија напади врз иранските воени позиции во близина на Ормускиот теснец, по падот на американскиот хеликоптер AH-64 „Апачи“ во близина на брегот на Оман.

Централната команда на САД објави дека нападите биле извршени по наредба на претседателот Доналд Трамп и дека биле насочени кон иранските системи за воздушна одбрана, контролните станици и радарите за надзор. Вашингтон ја претстави операцијата како „пропорционален одговор“ на она што го тврди дека се ирански напади врз американските сили и комерцијалните бродови во регионалните води.

Инцидентот започна откако американскиот „Апачи“, кој патролираше во регионалните води, се урна во близина на брегот на Оман. Двајца членови на екипажот беа спасени во рок од околу два часа и се во стабилна состојба. Американската војска соопшти дека причината за падот е сè уште под истрага, додека Трамп претходно го обвини Техеран за соборување на хеликоптерот.

Според американските претставници, истрагата покажува дека ирански дрон бил вклучен во соборувањето на авионот, но не е разјаснето дали станува збор за намерен напад или судир во зона на зголемена воена активност.

Трамп рече дека Вашингтон морал да одговори на инцидентот.

„Одговорот мора да биде многу силен, многу моќен, и токму тоа е сега“, рече американскиот претседател.

Иранските медиуми објавија дека експлозиите одекнале во јужната покраина Хормозган, во областите Кесма, Сирика и Минаб, недалеку од Ормутскиот теснец. Се вели дека иранските системи за воздушна одбрана биле активирани, но обемот на штетата сè уште не е потврден.

По американските напади, Техеран најави одговор. Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, рече дека вооружените сили на Иран нема да остават „никаков напад или закана без одговор“ и ги повика американските сили да го напуштат регионот ако сакаат безбедност.

Американскиот претседател Доналд Трамп првично не бил убеден дека САД треба воено да возвратат на Иран откако вчера беше соборен воен хеликоптер „Апачи“, пренесува „Волстрит џурнал“.

Според информациите од WSJ, Трамп го поминал поголемиот дел од денот омаловажувајќи го инцидентот, кажувајќи им на новинарите дека „не е ништо сериозно“.

Хегсет и Кејн го убедиле
Сепак, ситуацијата целосно се сменила по состанокот во Белата куќа. Трамп се предомислил дури по деталниот брифинг што му го дале министерот за одбрана Пит Хегсет и командантот на Здружениот штаб на американските вооружени сили, генерал Ден Кејн.

Агенцијата „Асошиејтед прес“, исто така, обезбеди нови детали за соборувањето на леталото. Според нивните извори, моќниот американски борбен хеликоптер „Апачи“ се урна по директен судир со ирански дрон. Иако останува нејасно дали судирот во воздух бил намерен или несреќен случај, претседателот добил уверение од врвни воени и безбедносни претставници дека инцидентот, без оглед на неговата позадина, бара итен и силен воен одговор.

Веднаш по брифингот, Трамп ги смени позициите. Тој објави на својот профил на социјалните мрежи „Вистина“ дека „Иран соборил хеликоптер“ и јавно изјави дека САД „мора да одговорат на овој напад“. Само неколку часа подоцна, американски борбени авиони и ракети ги нападнаа иранските позиции.

Русија му докажа на светот дека може да се справи со најсложените предизвици и дека може да издржи удари, изјави претседателот на партијата „Единствена Русија“ и заменик-претседател на Советот за безбедност на Русија, Дмитриј Медведев.

„Собирајќи се околу лидерите на нашата земја, заедно докажавме дека сме способни да се спротивставиме на најопасните закани и да се справиме со најсложените предизвици. Можеме да издржиме удари. Ова е апсолутно јасно за целиот свет“, рече Медведев за време на пленарната сесија на форумот за конечен извештај и програма на Обединета Русија „Резултатите се тука!“.

Руската економија се развива стабилно и одржливо во контекст на воените операции, рече тој.