Познати се првите детали од нацрт-договорот меѓу САД и Иран, потпишување се очекува во Женева

Соединетите Американски Држави и Иран сигнализираа дека се блиску до постигнување договор за завршување на војната. Висок претставник на американската администрација потврди дека двете страни го усогласиле текстот и дека Вашингтон очекува потпишување на првичниот договор во претстојните денови. Најверојатна локација за потпишувањето е Женева.

Различни толкувања за исходот од конфликтот

Иако се можни финални измени во текстот, иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, изјави дека прелиминарниот договор покажува дека неговата земја излегла посилна од конфликтот.

„Иран е победник во војната со САД“, изјави Аракчи за државната телевизија.

Сепак, само неколку часа по оваа изјава, американските сили соборија неколку ирански дронови кои се движеле кон Ормутскиот теснец. Според извори од американската Централна команда, беспилотните летала претставувале директна закана за комерцијалниот сообраќај, по што беше соопштено дека пловниот пат останува отворен и безбеден.

Што предвидува нацрт-договорот?

Предложениот меморандум за разбирање се заснова на взаемни отстапки со цел деескалација на состојбите:

– Отворање на водните патишта: Договорот повикува на итно отворање на Ормутскиот теснец и укинување на американската поморска блокада врз иранските пристаништа. Иран, заедно со Оман, ќе ја задржи контролата врз сообраќајот низ овој стратешки теснец.

– Одмрзнување на средства и санкции: САД ќе започнат со ослободување на милијарди долари замрзнати ирански средства и ќе ги укинат санкциите за извоз на нафта.

– Иранската нуклеарна програма: Ова прашање, кое беше повод за почетокот на конфликтот, ќе се решава во рок од 60 дена по потпишувањето. Вашингтон инсистира на целосно демонтирање на програмата и уништување на резервите на високо збогатен ураниум, додека Техеран бара ураниумот да се задржи во разредена форма.

– Финансирање и репарации: Иранските извори наведуваат дека се разговара за воена отштета за Техеран и откажување од американските барања за ограничување на иранската ракетна програма. Од друга страна, американски официјални лица го демантираат ова, нагласувајќи дека средствата нема да бидат ослободени додека Иран не ги исполни обврските и не прекине со финансирање на милитантни групи.

Прогресот во преговорите веќе го поздравија и дипломатите од Пакистан и Швајцарија, кои одржаа консултации за поддршка на мировниот процес.

Израел се дистанцира од меморандумот

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху јасно стави до знаење дека неговата земја нема да биде потписник ниту страна во овој договор. Последните недели поминаа во знаци на несогласување меѓу Нетанјаху и американскиот претседател Доналд Трамп, поради барањата на Вашингтон за ограничување на израелските воени акции во Либан со цел да се олесни договорот со Техеран.

Додека Аракчи имплицира дека договорот ќе донесе крај на војната во Либан и повлекување на израелските сили од окупираните подрачја, израелскиот министер за одбрана соопшти дека нивната војска нема да се повлече. Високи претставници од Ерусалим порачаа дека Израел очекува да ја задржи целосната слобода за дејствување против безбедносните закани.