Ден по убедливата победа на Зоран Милановиќ на изборите за претседател на Хрватска, раководството на ХДЗ донесе одлука премиерот и претседателот на Собранието да не одат на заклетвата на Милановиќ, односно на инаугурација.

„Зазедовме став, нема да честитаме, ниту ќе се изложиме, поради флагрантно кршење на Уставот, на апсурдна ситуација да ја слушаме заклетвата на Милановиќ кон Уставот откако тој ја прекрши во безброј наврати. Нема да одиме ниту јас ниту претседателот на Собранието“, изјави Андреј Пленковиќ во понеделникот по седницата на претседателството и Националниот комитет на ХДЗ.

Дали е политички мудра и рационална одлуката на премиерот Пленковиќ и претседателот на Собранието, Гордан Јандроковиќ, да не одат на инаугурацијата на реизбраниот претседател Зоран Милановиќ? Политичкиот аналитичар Жарко Пуховски вели дека во овој случај не се работи само за личниот конфликт меѓу ‘Зоки и Пленки’, туку за односот меѓу институциите.

„Какви и да се нивните меѓусебни односи и мотиви, за сите нас однадвор, тука се работи за односите на институциите. Па, така, владејачката партија, која го има парламентарното мнозинство, одлучи премиерот и претседателот на Собранието да не одат на таа инаугурација. Тоа се протоколарни работи за кои одлучува самиот претседател на Собранието. Но, се работи за тоа дека навистина е грд, непотребен и, пред сѐ, опасен потег“, рече Пуховски.

Тоа е, вели, продолжување на практиката што ја почна Милановиќ кога на првата инаугурација не му подаде рака на претседателот на Уставниот суд, а продолжи со неприсуството на конститутивната седница на Собранието по последната парламентарна избори.

„Тоа повеќе им одговара на малите момчиња од шесто и седмо одделение од основно училиште кога се караат во училишниот двор“, додава тој.

Дрско го нарече и одбивањето на собраниските служби да ја објават честитката што Арсен Баук како претседател на собраниската комисија за одбрана ја упати до Милановиќ.

Пуховски вели дека ја разбира фрустрацијата на луѓето во ХДЗ по тешкиот пораз, особено по неуставното однесување на Милановиќ со години, но тоа не го гледа како оправдување да играат слична игра. Тој смета дека овој потег ќе доведе до дополнителна ескалација.

Според Пуховски, Милановиќ со својот помирувачки говор во изборната ноќ ја префрлил топката на ХДЗ, каде што не се подготвени да го признаат изборниот пораз. И сето тоа го кочи функционирањето на институциите и државата.

„Не гледам што би можело да се направи понатаму бидејќи, се сомневам, Милановиќ ќе го искористи ова и ќе каже дека нема да разговара со нив во следната пригода. Се доведовме до симболичен колапс, а бидејќи тоа се живи институции кои функционираат секојдневно, тоа доведува до колапс на некои елементи од секојдневниот живот, кои се суштински за одржување на заедницата. Затоа сметам дека одлуката што ја донесе ХДЗ е целосно погрешна“.

Сето тоа создава ситуација, во која, според Пуховски, ќе се негува хулиганското однесување на Милановиќ.

„Немаме две еднакви сили во оваа битка бидејќи едната страна (извршната и законодавната власт) е објективно многу посилна, што во својот говор го призна и Милановиќ. Ние, всушност, имаме лош систем, кој инаугурира поделба на извршната власт во рамките на поделбата на власта. Тоа значи дека целиот систем зависи од пристојноста и добрата волја на двајцата актери. А систем што зависи од добра волја не може предолго да функционира ниту во локалното ловечко друштво“, забележува Пуховски.

Пуховски вели дека не гледа како ќе продолжат работите.

„Партијата, која во моментот е формално послаба (извршна и законодавна власт) би морала да се сврти кон фактот дека е реално многу посилна и да почне да се однесува како надмоќна партија. Парадоксално, тој аргумент токму во својот говор го изнесе самиот Милановиќ велејќи дека 75 проценти што ги добил на изборите ги имало само во неделата. Тоа беше еднократна ситуација, тоа се случи дури тогаш. Веќе денеска можно е луѓето, кои во неделата гласале за Милановиќ, да се степаат некаде во кафeана. Ги собра незадоволните од сите страни: и оние што имаат премногу ХДЗ и оние што имаат премалку ХДЗ. И се чини дека ХДЗ не е во состојба да прифати дека сè уште е водечка сила во државата, дека треба да го диктира темпото и да го прифати повикот на Милановиќ за соработка и да види до каде може да оди“, тврди Пуховски.