Црна Гора заглавена на патот кон ЕУ, Хрватска бара решение за отворените спорови

Планот на Црна Гора да стане 28-ма членка на Европската Унија до 2028 година е доведен во прашање поради нерешени спорови со Хрватска. Доколку наскоро не се постигне договор за прашањата за воени злосторства, поморски граници и имотни права, целиот процес на пристапување би можел да запре, пишува Euronews, пренесува Индекс.хр.

Во вторник, Брисел мораше да ја одложи планираната меѓувладина конференција со Подгорица. Црна Гора се смета за кандидат кој постигна најголем напредок во преговорите, но Хрватска го повтори своето противење на затворањето на неколку поглавја од преговорите поради билатерални прашања.

Црна Гора досега затвори 18 поглавја и планира да ги заврши преговорите за преостанатите 15 до крајот на месецот. После тоа, земјите-членки мора да дадат конечно одобрение за нивно затворање. Сепак, долгогодишните спорови со Хрватска го загрозуваат тој план. Дипломатите запознаени со разговорите велат дека целта на Црна Гора до крајот на годината останува остварлива, но дека притисокот поради роковите се зголемува.

Загреб ја условува својата согласност со исплата на отштета на преживеаните од логорот Морињ и соработка во потрагата по 14 лица кои сè уште се водат како исчезнати од Татковинската војна. Хрватска, исто така, бара гонење на воените злосторства и решавање на имотните барања на хрватските семејства во Црна Гора.

„Со цел подобрување на односите и решавање на отворените прашања, Хрватска повторно ја покани Црна Гора на дијалог на крајот на 2024 година. Овие прашања мора да се завршат за да не се оптовари клучната, последна фаза од процесот на пристапување“, соопшти хрватското Министерство за надворешни и европски работи во јули.

Хрватска, исто така, бара промена на името на базенот именуван по Зоран Гопчевиќ, поранешен ватерполист поврзан со кампот Морињ. Исто така, постои спор околу морската граница и враќањето на тренинг бродот Јадран.

Билатералните разговори на министерско ниво се во тек во последните недели, а учествува и Европската комисија, но сè уште не е постигнато решение. Како резултат на тоа, Хрватска ја потврди својата блокада на затворањето на Поглавјето 14 за транспортна политика на технички состанок во вторник. Загреб, исто така, моментално ги блокира поглавјата за надворешна и безбедносна политика, судство и фундаментални права, како и правда, слобода и безбедност.

Нова билатерална средба треба да се одржи во Загреб на почетокот на октомври. Доколку на состанокот се постигне доволен напредок, се очекува дека неколку поглавја би можеле да бидат затворени на меѓувладината конференција на 12 или 13 октомври.

Европската комисија е загрижена дека споровите би можеле значително да го забават напредокот на најдобро рангираниот кандидат и активно посредува во постигнувањето договор. По меѓувладината конференција во јули, комесарката за проширување Марта Кос изјави дека верува оти Црна Гора би можела да се приклучи на ЕУ до 2028 година, дури и ако не ги затвори сите поглавја од преговорите оваа година.

Во тој случај, сепак, успехот на Подгорица би зависел од брзата ратификација на договорот за пристапување. Овој процес би можел да биде забавен од претстојните избори во клучните земји-членки како што се Франција и Шпанија, каде што политичките сили кои често се скептични кон проширувањето на Унијата добиваат на сила.

„Клучно ќе биде брзината на процесот на ратификација во сите земји-членки“, заклучи Кос.