Војската на улиците, градот празен; Исламабад ги чека историските преговори

Војската на улиците, прогласен државен празник и морничаво празни приоди кон Исламабад ги одбележуваат подготовките на пакистанската престолнина за историски разговори меѓу Иран и САД. Разговорите ги зголемуваат надежите за крај на војната што го опустоши Блискиот Исток и предизвика глобална криза.

Иако примирјето меѓу САД и Иран изгледа сè покревко поради континуираното израелско бомбардирање на Либан и споровите околу условите на преговорите, пакистанските власти инсистираат дека клучен мировен состанок ќе се одржи овој викенд како што е планирано, објави „Гардијан“.

Позадина на конфликтот
Конфликтот, кој започна со израелски и американски напад врз Иран кон крајот на февруари, одзеде илјадници животи и предизвика глобален економски пустош. Одмаздничката блокада на Ормускиот теснец од страна на Иран, клучен превозен пат, доведе до глобален недостиг на нафта и гас и ја предизвика најлошата енергетска криза во историјата.

Дипломатските напори на Пакистан во вторник вечерта конечно доведоа до договор помеѓу двете завојувани страни за двонеделен прекин на огнот, откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека „целата цивилизација ќе умре“ ако Иран не ги исполни неговите барања.

Како дел од договорот, беше договорен состанок во Исламабад за да се преговара за траен мир, што се смета за голема дипломатска победа за Пакистан.

Кревко примирје и спорот со Либан
Сепак, се поставуваат сериозни прашања околу преговорите и самото примирје. Додека Иран и Пакистан објавија дека примирјето го вклучува и Либан, САД и Израел инсистираат дека ова е посебно прашање. Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан изјави дека какви било мировни преговори би биле „бесмислени“ ако се одржат додека бомбите продолжуваат да паѓаат врз Либан.

Според иранскиот заменик-министер за надворешни работи Саид Хатибзаде, Пакистан продолжува да интервенира зад сцената за да го одржи мирот и да го заштити кревкото примирје. Хатибзаде тврди дека Пакистан го спречил Иран да се одмазди на нападите врз Либан.

Исламабад под засилени безбедносни мерки
Пред првата рунда разговори, закажана за сабота, во Исламабад се распоредени војници и паравоени сили, а безбедноста е подигната на највисоко ниво. Четврток и петок се прогласени за државни празници, оставајќи ги улиците застрашувачки пусти.

Пакистанските власти одбија да дадат детали за организацијата на разговорите, наведувајќи безбедносни и дипломатски причини, но потврдија дека подготовките се во полн ек.

„Наш приоритет е да обезбедиме разговорите да поминат непречено“, рече еден функционер вклучен во организацијата. „Не сакаме да се наметнуваме. Нашата улога е да посредуваме и да го олесниме постигнувањето договор. Двете страни, Иран и САД, можат да се обратат до медиумите ако и кога сакаат.“

Пристигнувањето на делегациите
Функционерот потврди дека се очекува клучните делегации да пристигнат во четврток навечер и петок наутро. Белата куќа соопшти дека американскиот преговарачки тим ќе го предводи потпретседателот Џеј Ди Венс, додека специјалните пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер исто така патуваат во Исламабад.

Од иранска страна, официјалните лица изјавија дека нивната делегација ќе ги вклучува министерот за надворешни работи Абас Арагчи и претседателот на парламентот Мохамед Багер Галибаф, кои исто така учествуваа во разговорите за прекин на огнот.

Се очекува да бидат присутни и високи офицери на Иранската револуционерна гарда. Се очекува делегации од земјите од Заливот, вклучувајќи ги Катар и Саудиска Арабија, кои исто така беа цел на жестоко иранско бомбардирање од почетокот на војната, исто така да пристигнат во Исламабад и би можеле да учествуваат во разговорите на маргините на главниот состанок.

Безбедносни мерки и локации
Поради високиот безбедносен ризик, пакистанските власти потврдија дека се подготвуваат три до четири можни локации за клучниот состанок. Се очекува најистакнатите учесници да престојуваат во ексклузивниот петзвезден хотел „Серена“, кој би можел да биде и местото на одржување на разговорите.

Хотелот е целосно испразнет од гости, а патиштата во радиус од три километри се затворени за сообраќај и се под воена контрола. Други можни локации се канцеларијата на премиерот, Конгресниот центар во Исламабад или безбедна воена локација. Официјалните лица изјавија дека нема конкретна временска рамка за разговорите, но на гостите кои беа иселеници од хотелот „Серена“ во среда им беше кажано дека хотелот ќе биде окупиран до недела навечер.

На состанокот во четврток, премиерот Шехбаз Шариф и началникот на пакистанската армија Асим Мунир, кој се смета за посредник во прекинот на огнот, „изразија задоволство од досега постигнатата деескалација“.