„Бесплатна терапија“ што може да го намали стресот и да му помогне на телото да се ресетира

Прошетката низ парк, престојот меѓу дрвјата или неколку минути покрај вода можат да имаат многу поголемо влијание врз вашето тело и ум отколку што обично мислиме.

Сè поголем број истражувања го поврзуваат времето поминато во природа со пониски нивоа на стрес, подобар сон, подобрена концентрација и позитивни промени во одредени показатели за физичкото здравје.

Со други зборови, можеби не ви е потребна уште една апликација за медитација. Можеби едноставно ви треба дрво.

И не, не мора да заминувате на викенд во планина и да го исклучувате телефонот на три дена. Дури и 20 минути свесно поминато време во природа можат да бидат корисни.

Само 20 минути во природа можат да направат разлика.
Модерниот живот има прилично проблематична навика да нè држи во состојба на постојана будност. Работа, е-пораки, известувања, социјални мрежи, обврски, вести и уште 17 отворени „јазичиња“ (tabs) што ни се вртат во главата.

Кога сме постојано под притисок, телото ја активира реакцијата „бори се или бегај“, додека природата може да му помогне на организмот да премине во помирна состојба на одмор и закрепнување.

Лекарот од Харвард, Сузан Абукајер, организира терапевтски прошетки низ шума за лекари и болнички персонал – група луѓе особено подложна на професионално прегорување. За време на овие прошетки, учесниците ги применуваат принципите на јапонската практика *shinrin-yoku*, или популарното „шумско капење“.

Идејата е едноставна: забавете и навистина обрнете внимание на околината – боите, звуците, мирисите, текстурите, движењето на лисјата, ветерот…

Значи, не мора да ги решавате сите животни проблеми додека пешачите. За почеток, само пешачете. Истражувањата покажуваат дека дури и 20 минути свесно препуштање на природата, неколку пати неделно, можат да придонесат за намалување на стресот.

Природата може да помогне во смирувањето на нервниот систем.
Кога стресот е долготраен, телото лачи хормони како што е кортизолот. Иако кортизолот е неопходен и има важна улога, проблемите настануваат кога телото предолго останува во состојба на реакција на стрес.

Престојот во природа се поврзува со активирање на парасимпатичкиот нервен систем – делот од нашиот нервен систем одговорен за одмор и закрепнување. Некои истражувања исто така покажале намалување на нивото на кортизол по престојот во природа, особено по прошетка низ шума. Не е лошо за нешто што е потполно бесплатно.

Дрвјата можеби прават повеќе за вас отколку што сфаќате.
И ова нè води до еден особено интересен дел од приказната. Дрвјата испуштаат ароматични соединенија познати како фитонциди, кои се предмет на истражување поради нивното потенцијално влијание врз имунолошкиот систем. Некои истражувања – особено оние од Јапонија – ја поврзуваат изложеноста на овие соединенија со промени во активноста на таканаречените NK-клетки (клетки „природни убијци“), кои играат клучна улога во одбраната на организмот.

Сепак, тоа не значи дека една прошетка низ шумата ќе го „зајакне вашиот имунитет“ преку ноќ. Науката е многу повнимателна од советите за благосостојба на Инстаграм. Сепак, секако постојат многу причини да се гледа на природата како на нешто повеќе од само убава позадина за фотографии.

А тука се и мирисите.
Природата влијае врз нас на начини што ги надминуваат визуелните доживувања. Растенијата произведуваат различни ароматични соединенија – вклучително и терпени – кои се проучуваат поради нивните потенцијални ефекти врз телото. Некои од нив се наоѓаат во четинарите, рузмаринот, цитрусните плодови, ориганото и други растенија. Во моментов се истражуваат нивните антиинфламаторни својства и други потенцијални придобивки.

Тоа можеби објаснува зошто мирисот на шумата по дождот ви го подобрува расположението уште пред да сфатите дека сте се опуштиле.

На вашиот мозок му е потребен одмор од екраните.
Ако сте поминале осум часа пред компјутер и уште два на телефон, чувството на ментална исцрпеност воопшто не е мистерија. Нашите мозоци секојдневно обработуваат огромна количина информации.

Природата може да го понуди она што урбаниот живот и екраните често ни го ускратуваат: помалку интензивна и поприродна форма на внимание.

Токму затоа времето поминато во природа се поврзува со подобрено внимание, креативност и концентрација. Понекогаш, најдобриот начин да се реши некој проблем е да престанете да гледате во него 20 минути.

Можеби дури и ќе спиете подобро по прошетката.
Квалитетниот сон е темел на здравјето, а престојот во природа може индиректно да придонесе за тоа – особено ако прошетката ја комбинирате со физичка активност и помалку време пред екраните. Некои студии за „шумското капење“ го поврзуваат престојот во природа со промени во расположението и параметрите поврзани со сонот.

А ја знаеме и едноставната равенка: помалку стрес + малку движење + помалку „скролање“ = потенцијално подобар сон. Тоа не е магија, но секако не е ниту лоша навика.

И на вашето срце му годи малку зеленило.
Времето поминато во природа се проучува и во контекст на кардиоваскуларното здравје. Истражувањата го поврзуваат престојот во природна средина со промени во крвниот притисок, отчукувањата на срцето и варијабилноста на срцевиот ритам.

Дури и звуците на природата – црцорењето на птиците, шумолењето на лисјата или звукот на водата – можат да придонесат за чувство на опуштеност. Тоа нè води до еден прилично убав заклучок: понекогаш не ви е потребна тишина за да најдете малку мир. Птиците, дрвјата и отсуството на групен разговор што постојано испушта звуци за известување се сосема доволни.

Не можете да отидете во шума? Природата може да си го најде патот и до вашето секојдневие.
Ако не можете веднаш да побегнете во шума, тоа не е крај на светот. Погледот кон зеленило низ прозорецот, локалниот парк, неколку собни растенија, па дури и само слики од природата, можат да бидат едноставни начини да внесете природни елементи во вашето секојдневие.

Некои истражувања покажале дека гледањето во природата е поврзано со подобар опоравок и подобрена концентрација, во споредба со гледањето во чисто урбана средина.

Затоа, следниот пат кога ќе имате 20 минути слободно време, не ги трошете автоматски на гледање уште 37 видеа на TikTok. Излезете надвор. Прошетајте до паркот. Седнете под некое дрво. Погледнете во небото. Слушајте ги птиците. Чувајте го телефонот во џеб барем тие дваесет минути. Тоа нема да ги реши сите ваши проблеми.

Но, ако ви помогне малку да забавите, да здивнете и да се вратите кон себе – тоа е навистина одличен резултат за „терапија“ што не чини ништо.