Иако стареењето е природен процес, надворешните фактори како што се изложеноста на сонце и, најважно од сè, исхраната, играат голема улога во тоа колку брзо и агресивно ќе се појават овие знаци на нашите лица.

Колагенот често се опишува како „лепак“ што ги држи нашите тела заедно, и никаде неговата улога не е повидлива отколку на нашата кожа. Овој најзастапен протеин во телото е одговорен за цврстината, еластичноста и младешкиот сјај кон кои сите се стремиме. Сепак, неумоливото течење на времето си го зема својот данок, а природното производство на колаген почнува да опаѓа, за околу еден процент секоја година откако ќе наполниме 25 години.

Последиците ни се добро познати на сите: фини линии на почетокот, проследени со подлабоки брчки, губење на тонусот и опуштена кожа. Иако стареењето е природен процес, надворешните фактори како што се изложеноста на сонце и, најважно од сè, исхраната, играат голема улога во тоа колку брзо и агресивно ќе се појават овие знаци на нашите лица.

Долго време се веруваше дека решението лежи исклучиво во скапите креми и серуми, но дерматолозите и нутриционистите сега се согласуваат за еден клучен факт: нашата кожа е совршен барометар за тоа што се случува во нашите тела. Она што го ставаме на нашите чинии директно влијае на здравјето и изгледот на нашата кожа, понекогаш посилно од кој било надворешен третман. Според AARP, балансираната исхрана, богата со хранливи материи кои ја стимулираат синтезата на колаген и ги штитат постојните влакна, може да направи видлива разлика, да го намали воспалението и да го врати сјајот на кожата. Ова не е брзо решение, туку долгорочна стратегија на превентивна дерматологија базирана на моќта на интегралните храни.

Пред да се фокусираме на храната што помага, важно е да знаеме што штети. Најголемите непријатели на колагенот се шеќерот и рафинираните јаглехидрати. Консумирањето храна што предизвикува нагло зголемување на шеќерот во крвта предизвикува процес наречен гликација, за време на кој молекулите на шеќер се врзуваат за протеините, вклучувајќи колаген и еластин. Оваа штетна врска создава молекули познати како AGE (Advanced Glycation End Products), кои ги прават колагенските влакна крути, кршливи и неспособни за регенерација. Резултатот е губење на еластичноста, или способноста на кожата да се врати на своето место, што го забрзува појавувањето на брчки и опуштување.

Покрај шеќерот, постојат и други виновници како што се прекумерната изложеност на УВ зраци, кои директно го разградуваат колагенот, и пушењето, кое ги зголемува нивоата на слободни радикали и ја уништува структурата на кожата.

За среќа, природата нуди моќен арсенал за борба против стареењето, а некои намирници дејствуваат како директен извор на колаген. Апсолутен шампион во оваа категорија е коскената супа. Долгото и бавно готвење на говедски, свински или пилешки коски ослободува колаген, желатин и клучни аминокиселини како пролин и глицин во лесно сварлива форма. Пилешкото делува слично, особено делови богати со сврзно ткиво како вратот и ‘рскавицата.

Рибата е исто така одличен извор, а морскиот колаген се смета за еден од најлесно апсорбираните од телото. Најзастапен е во кожата, коските и перките на рибата, поради што јадењето риба со кожа, како што е лососот или помалите риби како што се сардините, е исклучително корисно. Не треба да заборавиме на белките од јајца, кои содржат големи количини на пролин, една од есенцијалните аминокиселини за градење на сопствениот колаген на телото.

Покрај директните извори, клучно е да се консумира храна што го поттикнува телото самостојно да произведува повеќе колаген. Тука влегува во игра витаминот Ц, без кој синтезата на колаген е буквално невозможна. Тој делува како кофактор што ги комбинира аминокиселините во стабилни колагенски влакна. Агрумите како што се портокалите, лимоните и грејпфрутот се вистински рудници на овој витамин, проследени од црвените пиперки, кои содржат уште повеќе од него.

Бобинките, како што се јагодите, боровинките и малините, нудат двојна корист: тие се богати со витамин Ц, но и со антиоксиданси кои го штитат постоечкиот колаген од оштетување предизвикано од слободните радикали и сончевата светлина. Кивито исто така содржи повеќе витамин Ц од портокалите, што ги прави совршена ужина за поддршка на колагенот.

Листестите зеленчуци како спанаќот, кељот и блитвата се уште еден сојузник за поцврста кожа. Тие содржат хлорофил, за кој е докажано дека ги зголемува прекурсорите на колаген во кожата, како и моќни антиоксиданси како лутеин, кои штитат од оштетување од УВ зрачење. Доматите, од друга страна, се богати со ликопен, антиоксиданс кој ја зачувува структурата на кожата, а неговата биорасположивост се зголемува со готвењето.

Минералите се исто така потребни за целосна поддршка. Цинкот и бакарот, кои се наоѓаат во јаткастите плодови, семките од тиква, индиските ореви и мешунките, дејствуваат како „лепак“ што ги активира ензимите неопходни за поправка на колагенските влакна.

Конечно, телото не може да гради колаген без основните градежни блокови – аминокиселини, кои ги добиваме од протеините. Мешунките како грав и леќа се одличен извор на протеини и есенцијални минерали од растително потекло. Сојата е особено вредна затоа што, покрај тоа што е комплетен протеин, содржи и изофлавони кои можат дополнително да го стимулираат производството на колаген.

Меѓу животинските извори, дивиот лосос е вистинска суперхрана. Освен што е богат со протеини, тој е богат и со омега-3 масни киселини, кои го намалуваат воспалението и помагаат кожата да остане хидрирана и мека, правејќи ја поотпорна и пополна. Вклучувањето на овие намирници во вашата дневна исхрана не е само инвестиција во вашето целокупно здравје, туку и најприродниот и најефикасниот начин за кожа што изгледа затегната, здрава и младешка.