Култура
Крестон Дејвис и Ана Вујановиќ и активистите од Fair-Coop доаѓаат на фестивалот КРИК
На програмата на КРИК, фестивал за критичка култура, во Музејот на современа уметност ќе се одржи предавање и разговор на тема „Заедници вон капитализмот: криптовалути, задруги и хоризонтала“.
Од 19 до 20:30 часот ќе се одржи предавање „Дали криптовалутите можат да придонесат во создавање на нов модел на производство на Крестон Дејвис (САД)“. Во првиот дел од своето предавање Крестон Дејвис ги истражува историјата и основните причини за неуспехот на либералната демократија од економско, политичко и културно гледиште. Во вториот дел тој ќе ја анализира организацијата на алтернативата на неолиберално-фашистичката моќ преку транснационалниот образовно-економски („едуменски“) систем на производство заснован на: (a) крипто; и (б) кооперативниот модел на сопственост, како што се, на пример, Fair-Coop и Глобалниот центар за напредни студии (GCAS).
Крестон Дејвис е основач и директор на GCAS. Заедно со Славој Жижек, Клејтон Крокет и Џефри Робинс, во моментов ги коуредува Insurrections: Critical Studies in Religion, Politics & Culture (академска серија книги објавени од Columbia University Press). Има објавено повеќе книги, вклучувајќи го Paul’s New Moment (заедно со Славој Жижек и Џон Милбанк), The Monstrosity of Christ, Hegel & the Infinite (заедно со Жижек и Клејтон Крокет), Theology & the Political (заедно со Жижек и Милбанк), Theology after Lacan: A Passion for the Real (заедно со Маркус Паунд и Крокет), и Contradiction & America (заедно со Ален Бадиу). Неговите дела се објавени во Rethinking Marxism, Angelaki, Political Theology, Philosophy Today и други списанија. Го има напишано предговорот на Philosophical Temperaments: From Plato to Foucault and co-edited New Slant од Петер Слотерџик (академска серија книги објавени од Duke University Press). Покрај академските списи, тој пишува и за The European Magazine, Al Jazeera, Truthout, и The Huffington Post, а има напишано два романи (кои претстојат). Крестон Дејвис е, исто така, професор по филозофија на Alma Mater Europaea.
Од 20:30 до 22 часот ќе се одржи презентација – Одбегнување на исклучувањето во финансиите и економијата, алтернативни решенија: FAIRCOOP и BANK OF THE COMMONS. Целта на постоењето на Fair-Coop е да се создаде нов, иновативен, глобален, економски систем од самиот почеток, во корист на еден алтернативен и посткапиталистички модел кој би отворил пат кон колективна промена и заеднички соживот. Соработка, солидарност и транспарентност се основни средства за создавање на вистински правен систем, еднаков за сите. Клучни фактори за нивниот успех се развојот и употребата на моќни меѓусебно поврзани дигитални алатки (глобално) и регионални мрежи (локално). Тие ги користат времето и енергија конструктивно и заеднички создаваат вистински алтернативи, преку примена на теориите во реалноста. Нивната цел е создавање глобална мрежа на самоорганизирани и самуправувачки локални заедници и поединци, независни во однос на насилната централизирана моќ и ограничувањата од истата.
Акциите на Fair-Coop заедницата се засноваат на три главни гранки на веќе постоечките принципи: Integral Revolution, P2P Collaboration, Hacker Ethics.
В сабота (15 декември) на КРИК 03 гостува познатата теоретичарка Ана Вујановиќ (Србија/Германија), која во МСУ, со почеток од 19,30 часот ќе одржи предавање на тема „Неколку размисли за под-идентитетот“.
Во моментот на преиспитување на општествените категории, како што се нацијата и мноштвото, Ана Вујановиќ во своето предавање ќе отвори нови перспективи во промислувањето на идентитетите. Неодамна, идентитетските политики повторно станаа актуелни во уметноста и пошироко. Тоа може да биде корисен либерален и централно-лев инструмент во актуелниот европски контекст, кој се дефинирана со подем на десничарската политика и бегалската криза. Сепак, полемичкото прашање на Вујановиќ е дали политиката на идентитетот е најефикасниот инструмент за борба против екстремно десничарскиот национализам и популизам или можеби треба сите заедно да го смениме речникот. Со своето предавање, Вујановиќ сака да ја нагласи важноста да мисли „перформативноста на отпорот како гест на измислување нови, солидарни политички и социо-културни наративи“. Токму затоа таа предлага да се продлабочат разбирањето на индивидуата и сингуларноста како подидентитетски категории на заедничкото. Низ предавањето ќе се акцентираат некои предлози што произлегуваат од современиот танц и изведувачките уметности, како што се оние од Лигија Луис и Дорис Улих, преку тезите за пре- и транс-индивидуалност на Пол Вирно, Гилберт Симонун и раните фази на Маркс.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

