Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.

Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.

Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.

Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.

„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.

Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.

„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.

Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.

„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.

Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.

И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.

фото/илустрација/Depositphotos

Во експлозија во џамија во главниот град на Пакистан, Исламабад, загинаа 11 лица, а речиси 100 се повредени, соопштија локалните власти.

Според информациите, експлозијата се случила по петочната молитва во шиитска џамија.

„До експлозијата дојде по петочната молитва во шиитска џамија“, изјавил за АФП висок полициски извор кој сакал да остане анонимен.

Според објавите на социјалните мрежи, експлозијата се случила во Имам Баргах во областа Тарлаи Калан во предградието на Исламабад, при што има повеќе жртви и повредени.

На социјалните мрежи се споделуваат вознемирувачки фотографии од телата на жртвите, како и видеа од повредени верници кои ја преживеале експлозијата.

Првичните информации укажуваат дека нападот го извршил бомбаш самоубиец.

🚨 🇵🇰 #FLASHINFO | Une explosion dans une mosquée d’Islamabad (#Pakistan) en pleine prière du vendredi fait plus de 15 morts et 80 blessés.

Le nombre exact de victimes varie encore car les secours sont toujours sur place et les bilans évoluent rapidement. pic.twitter.com/jaHI22BB4u

— Saudi News FR 🆇 (@SaudiNewsFR) February 6, 2026

Унгарија е единствениот европски сојузник на Соединетите Американски Држави кога станува збор за зачувување на мирот во регионот, изјави денеска унгарскиот премиер Виктор Орбан.

Орбан во редовното неделно интервју за јавниот радио „Кошут“ рече дека за време на претходните избори американската администрација на „левичарите“ ја поддржувала опозицијата во Унгарија, но дека ситуацијата оттогаш се променила, пренесе МТИ.

„Добро соработувавме за време на првиот мандат на претседателот на САД Доналд Трамп. Нашата филозофија е дека суштината на надворешната политика е собирање пријатели. Бевме успешни во Америка бидејќи постои големо меѓународно прашање – војната во Европа, војната меѓу Украина и Русија, прашањето за мир и војна – околу кое се согласуваме и каде што на Соединетите Американски Држави им е потребна поддршка“, рече Орбан.

Унгарскиот премиер ја нагласи важноста на националната петиција на владата и изјави дека само патриотска влада може да ја гарантира безбедноста на Унгарија.

„Мораме да се држиме подалеку од војната, што значи да кажеме ‘не’ и да прифатиме судир со Брисел“, рече тој.

Орбан додаде дека не може сам да го промени ставот на повеќе од 20 други европски земји, но дека се обидува да ги охрабри европските држави да застанат зад мирот.

Унгарскиот премиер оцени дека единствениот начин Европа да избегне војна е оние што сакаат мир – и во Унгарија и низ целиот континент – да ги натераат своите влади да се залагаат за мир, а не за судир.

„Нашата единствена опција е да се држиме подалеку од она што е погрешно“, рече Орбан и додаде дека патриотска влада може да ја обезбеди сигурноста на земјата.