Сите знаеме дека е добро да се проветрува, но колку често и колку долго треба да се прави за да биде ефикасно и зошто е толку важно, можеби не знаеме.

Кога станува збор за проветрување на воздухот, луѓето би можеле да се поделат во две главни категории. Едната ги вклучува сите оние кои фанатично ги отвораат прозорците штом ќе се разбудат наутро, без оглед на тоа дали е сончево, дождливо или снежно надвор, и ги оставаат прозорците отворени доста долго време. Другата се оние кои ги отвораат плашливо, само за кратко време, минута или две, само понекогаш или кога ќе се сетат или кога временските услови се „соодветни“.

Знаеме дека проветрувањето е клучно во секојдневниот живот, и еве зошто е толку важно и колку долго е пожелно да се одржува.

Ја намалува густината на микроорганизмите и штетните честички
„Вистина е дека отворањето прозорци може да внесе прашина, полен и загадувачи во вашиот дом. Сепак, проветрувањето на вашиот дом е секогаш здрава навика, бидејќи го намалува акумулирањето на јаглерод диоксид произведен во текот на ноќта и други хемиски соединенија што може да бидат присутни во вашиот дом. Исто така, помага да се ограничи густината на микроорганизмите што се размножуваат во затворени простори, особено во влажни или лошо дезинфицирани средини“, вели Марија Долорес Чима Кабал, биолог и директорка на магистерските студии по управување со животната средина и енергијата на Универзитетот Интернационал де ла Риоха.

Правила за добро проветрување (без трошење на топлинска енергија)
И Чима Кабал и проф. Нистал се согласуваат дека проветрувањето треба да трае помеѓу 10 и 20 минути.

„Тоа е доволно време за обновување на воздухот без прекумерно губење на топлинска енергија што се користи за греење во текот на зимата“, вели Чима Кабал.

Проф. Нистал препорачува проветрување рано наутро, кога концентрацијата на топлина во воздухот е најниска. Така, кога повторно ќе ги затвориме прозорците, почетната температура ќе се врати во рок од неколку минути, со што ќе се спречи непотребното губење на топлина.

Како да се оптимизира размената на воздух
За да го проветрите вашиот дом што е можно побрзо и поефикасно, корисно е да се создаде вкрстена вентилација со отворање прозорци на спротивните страни од куќата за да се создаде провев што обезбедува брза размена на воздух (во овој случај, доволни се само 5 минути). Прозорците треба да се остават широко отворени, а не само навалени („под агол“), бидејќи тоа би распрснувало премногу топлина во зима и не би дозволило циркулацијата на воздухот да циркулира доволно брзо, што би го забрзало губењето на топлина и би ги изладило ѕидовите. Оваа брза постапка може да се спроведе 2-3 пати на ден (наутро, попладне и навечер пред спиење).

Што да се избегнува
Кога нивото на надворешен смог е високо, добра идеја е да се проветри куќата неколку минути, приближно 5 до 10, создавајќи провев и пред сè, избирајќи го вистинското време. Најдобро е да го правите ова рано наутро кога воздухот е почист, по стемнување или доцна навечер кога сообраќајот е помалку интензивен, отворајќи ги спротивните прозорци за побрза размена на воздух.

Помала акумулација на патогени
Иако проветрувањето не го прави домот стерилен, менувањето на воздухот ја намалува веројатноста за акумулирање на патогени во затворени простори, зголемувајќи го ризикот од инфекција за оние што живеат таму. Вирологот Нистал објаснува дека живеењето во стерилна средина не е неопходно, бидејќи нашиот имунолошки систем е трениран да комуницира со повеќето микроорганизми. Целта на проветрувањето не треба да биде создавање стерилна средина, туку одржување на чистотата на воздухот.

Дали треба да проветрувате секојдневно дури и ако живеете сами?
„Вистина е дека проветрувањето значително го намалува ризикот од пренесување на респираторни заболувања меѓу луѓето што делат дом, но тоа треба да биде фундаментална практика дури и ако живеете сами“, нагласува Цима Кабал.

„Иако не е магичен лек, сепак е одлична практика за создавање здрав простор за живеење, без оглед на бројот на луѓе што живеат во него“, вели Нистал.

Што ако не проветрувате?
Размената на воздух во зима е многу важна, бидејќи во домот се создаваат штетни и потенцијално токсични супстанции, како што се прашина, јаглерод моноксид ослободен од пламенот на шпоретот, јаглерод диоксид и водена пареа произведени од секојдневните активности како што се капење или туширање, сушење алишта или едноставно присуство на луѓе. Сите овие супстанции ја намалуваат количината на кислород достапен во домот. Без соодветна размена на воздух, овие супстанции остануваат, создавајќи заситена и неквалитетна средина. Таканаречениот „застоен воздух“ може да предизвика солзење, главоболки, отежнато дишење и тешкотии при концентрирање.

Иако веројатно едвај чекате да облечете ново парче облека штом ќе се вратите дома од продавница или кога вашиот пакет ќе пристигне на вашата врата, можеби се прашувате дали е паметно или безбедно.

Малку работи се толку пријатни како чувството на носење сосема нова облека, и сите сме имале искуство да не можеме да се воздржиме додека не го облечеме тоа ново парче, но дали треба да се воздржиме? Текстилните експерти разложуваат дали новата облека треба да се пере пред да се облече за прв пат.

Зошто е паметно да се испере новата облека
Како општо правило, добра идеја е да се испере новата облека пред да се облече, особено ако станува збор за предмети што директно се допираат со вашата кожа, објаснува Франсис Козен, доцент по хемија и виш предавач по наука за влакна на Универзитетот Корнел. „Обично ги перам пред да ги облечам за да ги отстранам хемикалиите од преработката, вишокот боја и нечистотијата од ракувањето за време на производството. Текстилот и облеката минуваат низ многу раце, честопати во повеќе земји“, вели таа.

Дури и „новата“ облека може да биде полна со работи што не ги сакате на вашата кожа. „Текстилот може да содржи хемикалии од процесот на производство, како и скроб што се користи за да и помогне на облеката да ја задржи својата форма за време на транспортот, пакувањето или додека е во продавницата“, додава Номи Дејл Клајнман, раководител на одделот за дизајн на текстил во Fashion Institute of Technology.

Ако облеката се носи до кожата и е изложена во продавница, наместо да се испрати директно од магацинот, постои и ризик од контаминација од луѓе што ја пробуваат или ја допираат. Студиите покажаа дека бактериите, габите и вирусите можат да се задржат на ткаенината со денови, па дури и недели.

Перењето нова облека, исто така, ќе помогне во омекнувањето на облеката, така што ќе биде поудобна и подобро ќе стои. „Првото перење, исто така, ќе помогне со смалувањето кај памучната облека што не е означена како претходно смалена“, вели Козен. „Ткаенината се растегнува за време на обработката и таа напнатост ќе се ослободи кога ќе се навлажни.“

Дали има исклучоци?
Иако повеќето нови алишта треба да се перат, Козен вели дека постојат исклучоци за предмети што не одат директно на кожата или не се лесни за перење.

„Не ја перам претходно облеката што се препорачува за хемиско чистење и не се грижам за џемперите што се носат преку кошули, на пример.“

Кои се ризиците од прескокнување на перењето?

Освен ако немате чувствителна кожа, носењето неперена облека веројатно нема да ви предизвика никакви проблеми, вели Клајнман. Сепак, постои можност хемикалиите или микробите на ткаенината да предизвикаат иритација или осип, особено кај луѓе кои се склони кон алергии и други кожни состојби.

Сепак, не е само вашата кожа изложена на ризик. Ако вашата облека е обоена, особено темни бои како оние што се наоѓаат на фармерките, бојата може да се пренесе на вашата кожа, друга облека, па дури и на мебелот. Никој не сака да заврши со сини стапала на крајот од денот.

Темната или светлата облека, како што се фармерките или црвените маички, треба да се пере одделно или со облека со слична боја првите неколку пати за да се намали ризикот од истекување на бојата во остатокот од алиштата за перење.

Некои луѓе влегуваат во врски со најдобри намери и искреност, но честопати завршуваат со скршени срца.

Не станува збор за намерна суровост, туку за несовпаѓање на очекувањата, непредвидливо однесување или едноставно природа што е тешко да се скроти. Астрологијата покажува дека одредени хороскопски знаци, иако харизматични и привлечни, несвесно предизвикуваат болка кај оние што се заљубуваат во нив. Ова се трите знака кои, дури и кога не сакаат, честопати оставаат емоционални лузни.

Близнаци
Близнаците зрачат со шарм и духовитост, што ги прави исклучително привлечни. Сепак, нивната потреба за слобода и промени е често неподнослива за оние кои бараат стабилност. Во еден момент тие се целосно присутни, а во следниот се дистанцирани. Нивната немирност може да го скрши срцето на секој што се обидува да ги задржи.

Шкорпија
Шкорпиите сакаат интензивно и длабоко, но нивните емоции можат да бидат меч со две острици. Тие имаат високи очекувања, тешко простуваат и брзо ја затвораат вратата ако почувствуваат предавство. Кога ќе се повлечат, тоа го прават нагло и без објаснување, оставајќи ги зад себе луѓето кои не разбираат што се случило.

Стрелец
Стрелците пленат со својата искреност, ентузијазам и позитивна енергија. Но, нивната постојана потрага по слобода и искуства честопати ги води подалеку, додека други штотуку почнале да прават планови. Тие не се злобни, но се недостижни, а ова може да биде најголемата болка за оние што ги сакаат.