Свет
Властите од Нагорно-Карабах тврдат дека половина од населението е раселено поради борбите
Властите во Нагорно-Карабах изјавија во средата дека половина од населението е раселено поради борбите со азербејџанските сили во текот на минатата недела.
„Според нашите прелиминарни проценки, околу 50 отсто од населението на Нагорно-Карабах и 90 отсто од жените и децата – околу 70.000 до 75.000 луѓе – се раселени“, рече Артак Багларијан, омбудсман за човекови права во регионот што Ерменците го нарекуваат Република Артсак.
Според извештајот на „Дојче веле“ во средата, гранатирањето од страна на Азербејџан во текот на минатата недела го претвори главниот град на Нагорно-Карабах во град на духови, со многу неексплодирани бомби на улиците.
Тој град, Степанакерт, имал околу 50.000 жители пред да започнат борбите. Ерменското Министерство за одбрана соопшти дека Степанакерт е гранатиран континуирано од викендот, а азербејџанските сили намерно целат кон станбените куќи и цивилната инфраструктура.
„Амнести интернешнел“соопшти во вторникот дека нејзините аналитичари ја потврдиле употребата на касетна муниција против станбени цели во Степанакерт. Меѓународните хуманитарни конвенции забрануваат употреба на касетни бомби против цивилни цели, но ниту Ерменија ниту Азербејџан не се потписнички на тие договори.
Една од многуте опасности што ги претставува ваквото оружје е тоа што тие имаат тенденција да расфрлаат неексплодирани гранати кои подоцна можат да се активираат и убијат повеќе цивили.
„Уништени се згради и куќи. Ние толку се плашиме од тоа. Како може некој да го издржи тоа? Колку ќе трае?“ вели еден жител на регионот Нагорно-Карабах за „Асошиејтед прес“.
Властите во Азербејџан тврдат дека нивните напади врз Степанакерт биле насочени кон ракетни фрлачи кои пукале кон азербејџанска територија од градот, или близу градот, иако признале дека е можна одредена колатерална штета. Азербејџан редовно ги обвинува ерменските и силите на Нагорно-Карабах за намерно напаѓање цивилни цели и обратно.
Во борбите досега се пријавени речиси 300 жртви, вклучително и 47 цивилни жртви. Вкупниот број е веројатно многу поголем бидејќи Азербејџан не објавува официјални податоци за воени жртви.
Ерменскиот премиер Никол Пашинјан во средата ги обвини Азербејџан и неговиот сојузник Турција за извршен меѓународен терористички напад врз регионот Нагорно-Карабах, кој се наоѓа во границите на Азербејџан, но има претежно ерменско население.
„За мене, несомнено е дека ова е политика на продолжување на ерменскиот геноцид и политика на враќање на турската империја“, рече Пашинјан.
Азербејџан во средата ја обвини Ерменија дека го нападнала нафтоводот Баку-Тбилиси-Џејхан со ракетен напад што бил одбиен од азербејџанската војска. Нафтоводот се смета за главен интерес за националната безбедност од страна на Турција, а неговата безбедност претставува значаен регионален проблем.
Ерменското Министерство за одбрана негираше какви било напади на капацитети за производство на нафта или гас.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos
Свет
Самоубиствен напад во џамија во Исламабад: 11 загинати и речиси 100 повредени
Во експлозија во џамија во главниот град на Пакистан, Исламабад, загинаа 11 лица, а речиси 100 се повредени, соопштија локалните власти.
Според информациите, експлозијата се случила по петочната молитва во шиитска џамија.
„До експлозијата дојде по петочната молитва во шиитска џамија“, изјавил за АФП висок полициски извор кој сакал да остане анонимен.
Според објавите на социјалните мрежи, експлозијата се случила во Имам Баргах во областа Тарлаи Калан во предградието на Исламабад, при што има повеќе жртви и повредени.
На социјалните мрежи се споделуваат вознемирувачки фотографии од телата на жртвите, како и видеа од повредени верници кои ја преживеале експлозијата.
Првичните информации укажуваат дека нападот го извршил бомбаш самоубиец.
🚨 🇵🇰 #FLASHINFO | Une explosion dans une mosquée d’Islamabad (#Pakistan) en pleine prière du vendredi fait plus de 15 morts et 80 blessés.
Le nombre exact de victimes varie encore car les secours sont toujours sur place et les bilans évoluent rapidement. pic.twitter.com/jaHI22BB4u
— Saudi News FR 🆇 (@SaudiNewsFR) February 6, 2026

