Култура
Јани-Петери Паси е добитник на „Златна камера 300“ на „Браќа Манаки“
И покрај сите пречки и предизвици со кои се соочивме во изминативе неколку месеци, вечерва можам конечно да кажам и покрај сè успеавме да ја продолжиме магијата и да ја отсонуваме нашата приказна до розов хепиенд. Искрено би сакал да ви заблагодарам вам за тоа. Зошто се чини дека токму со доаѓањето во вашето и наше пристаниште Битола како да запреа сите бури коишто дотогаш жестоко ни се закануваа и му се закануваа на нашиот фестивалски брод. По 16 септември нашата пловидба одеднаш стана мирна и потоа со вас, битолската публика, со вашите и наши прекрасни лауреати и со извонредното меѓународно жири поминавме шест беспрекорни денови во Битола. Имавме извонредни натпреварувачки програми, одржавме три филмски работилници, имавме исклучителни шест прес-конференции и неколку млади девојки и момчиња имаа можност да научат како да снимаат филм за првпат во животот, една група деца имаше можност да види интересен детски филм. И за сето тоа време не се случи никаков технички проблем или прекин“, рече директорот на ИФФК „Браќа Манаки“, Мони Дамевски.
На шега во тој момент во салата се исклучи струјата и микрофоните не работеа, а директорот рече дека некој од неговиот тим му рекол дека Кан, Берлин и Венеција можат да ни позавидат, на што публиката реагираше со громогласна смеа и голем аплауз.
„Ништо не може да нè запре, и покрај сè, ние ќе продолжиме“, рече на крајот Дамевски.
Добитниците на наградите ги соопштија членовите на жирито. Претседателот на жирито, Суки Меденчевиќ, од името на комисијата се заблагодари за гостопримството и за честа што ни им била дадена да ги изберат победниците на 42. издание на ИФФК „Браќа Манаки“.
„Секогаш работата на жирито е тешка. Никој не вели дека е тоа лесна работа затоа што да се донесе таква одлука е навистина тешко, но истовремено претставуваше задоволство затоа што имавме можност да погледнеме исклучителни филмови и одлучувачки беа нијансите„, рече Меденчевиќ.
Добитникот на наградата „Мала камера 300“ за краток филм го соопшти Соња Просенц.
„Почестена сум што ќе го соопштам добитникот на оваа награда. Чест ми е што ќе ѝ ја доделам наградата на една млада кинематограферка затоа што на повеќето во медиумскиот свет ни е јасно дека многу често на жените кои се занимаваат со оваа професија повеќе шанси им се дава кога станува збор за краткометражни филмови, додека потешките задачи се резервирани често за нашите колеги мажи. Но, мило ми е дека фестивалот ‘Браќа Манаки’ веќе открил и наградил повеќе кинематограферки и чест ми е да ја најавам наградата ‘Мала камера 300’ за краткометражен филм која ѝ се доделува на кинематограферката Жоана Силва-Фернандеж за филмот ‘Низ маглата’ за смелото, интуитивно, но истовремено минималистичко користење на визуелното раскажување“, рече Просенц.
Заблагодарувајќи се за наградата со видеопорака, Жоана упати благодарност и до режисерот Диого Салгадо за можноста неговата приказна да ја раскаже таа преку слики.
-Навистина сум почестена и среќна што ми е доделена оваа награда токму на фестивалот каде што се слави работата на кинематограферите. Снимањето на филмот беше интересен процес како на некое патување. Благодарам на фестивалот „Браќа Манаки“ и се надевам дека ќе се видиме следната година, рече Силва.
Димо Попов рече дека филмовите се одраз на реалноста во која живееме, во време кое е по малку чудно, по малку вчудовидувачко исто како и оние фотографии на браќата Манаки кои ги гледаме кога влегуваме во антрето на киносалата. Чудна трансформација доживува реалноста додека поминува низ објективот, чудни бои, чудни форми и чудни приказни.
„Поради бруталниот контраст меѓу вознемирувачката дистописка приказна и нејзиниот високоестетизиран визуелен стил одлучивме ‘Бронзената камера 300’ да ја добие кинематограферот Рубен Импенс за филмот ‘Титаниум’“, соопшти Попов.
„Ви благодарам за оваа неверојатна награда. Многу сум среќен, му благодарам на жирито што ја препозна и награди мојата работа. Жалам што ме успеав да дојдам во Битола, ѝ благодарам и на Џулија која беше прекрасен партнер во правењето на филмот. Многу сум среќен што ја цените нашата работа и ви посакувам убава вечер на сите“, рече во видеопорака Импенс.
Филип Бергсон рече дека мотото на фестивалот беше „И покрај сè“ најмногу се однесува на пандемијата која ни предизвика навистина големи проблеми и заблагодари на директорот на фестивалот и на тимот на фестивалот затоа што, како што рече „и покрај се направија чудо и успеаја оваа година да се одржи ИФФК „Браќа Манаки“.
„За деликатната камера што нè приближува до ликовите кои се добро позиционирани во урбаниот пејсаз на Осло, ‘Сребрената камера 300’ се доделува на Каспер Туксен за филмот ‘Најлошата личност на светот’“, соопшти Бергсон.
Заблагодарувајќи се за признанието со видеопорака, Туксен рече дека целиот тим има заслуга за овој успех.
„Му благодарам на жирито, на Јоаким Трир, режисерот на филмот, беше задоволство да се работи на овој филм. Ова многу ми значи и од срце им се заблагодарувам поединечно на сите кои работеа на овој филм“, рече Туксен.
На ова се надоврза претседателот на жирито, кој го соопшти добитникот на наградата „Златна камера 300“.
„Многу е убаво кога може да се види како самите кинематографери признаваат дека рабитите се дел од тимски напор и дека кинематограферот е налик на диригент кој го раководи оркестарот и дава ритам. Да се биде член на жири е и доста интимна работа затоа што сите цениме различни нивоа и тоа ја прави одлуката тешка, но во овој случај одлуката ни беше лесна на сите пет члена на жирито. За деликатниот и осетлив начин на која камерата ја понесува публиката на лудото патување на хероината од Москва до смрзнатиот север, жирито ја додели наградата ‘Златна камера 300’ на кинематограферот Јани-Петери Паси за филмот ‘Купе број 6’“, соопшти Меденчевиќ.
Лауреатот Јани-Петери Паси исто така во видеопорака рече дека иако веќе ја има добиена оваа награда толку многу се возбудил кога му било соопштено што се разбудил среде ноќ и останал буден до изутрината.
„Благодарам Битола, за жал, не можев да бидам таму оваа година. Беше големо изненадување за мене, истовремено чест да се добие повторно ова големо признание. Толку многу бев возбуден што се разбудив среде ноќ и останав буден. Голема чест е да се биде награден на фестивал посветен на кинематограферите, се надевам ќе се видиме следната година“, рече Паси.
Селекторот на долгометражните филмови, Слаѓан Пенев, ја најави проекцијата на филмот „Титаниум“ во режија на Џилија Дукурно и наградениот кинематографер Рубен Импенс.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Изјавите на oбоистката Петрушевска која беше суспендирана од работа, директорот на МОБ ги оцени како невистинити и паушални
Директорот на Националната опера и балет, Оливер Арсовски, реагира на јавните изјави на првата обоистка Татијана Петрушевска, поврзани со дисциплинската постапка што се води против неа, оценувајќи ги како „невистинити и паушални“ и предупредувајќи дека со таквите тврдења ѝ се нанесува штета на институцијата и се создава искривена слика во јавноста.
„Во оваа фаза нема да изнесувам факти, бидејќи постапката е во тек, но постојат изјави од вработени и од диригентот на претставата, врз основа на кои е донесен предлогот за поведување дисциплинска постапка и решение за суспензија, согласно Законот за култура“, наведува Арсовски.
Тој додава дека не е точно оти досега против Петрушевска не биле водени постапки, бидејќи, како што тврди, во повеќе наврати членови на оркестарот побарале заштита од нејзиното однесување.
Арсовски подвлекува дека Националната опера и балет, како институција со над 500 вработени, мора да функционира врз основа на јасна хиерархија, поделба на одговорности и доследно почитување на работната етика.
„Секое отстапување директно влијае на функционирањето на целата институција. Управата не зазема страни – таа обезбедува ред, дисциплина и зачувување на уметничките стандарди“, вели директорот, посочувајќи дека нема да дозволи нарушување на работниот процес или непочитување на хиерархијата во оркестарот, каде диригентот е водечки авторитет.
Дополнително, Арсовски истакнува дека нема да дозволи лични нетрпеливости на поединци да се пренесат како непочитување кон колегите и странските соработници.
Тој нагласува дека институцијата ќе продолжи да постапува според своите правилници и законските одредби, со цел да го заштити колективот, публиката и уметничкиот интегритет на МОБ.
Во изјавата, Арсовски упати апел до Синдикатот на културата да не подлегнува на влијанија од поединци кои, како што вели, ја злоупотребуваат улогата на синдикатот, туку да продолжи да се залага за правата на колективот и достоинството на институциите.
Синдикатот вчера објави дека по 30 години работа, првата обоистка Петрушевска била незаконски суспендирана од работа и го повика министерот за култура, Зоран Љутков, да даде поддршка за вработената.
Петрушевска во својот допис до СКРМ наведува дека суспензијата ѝ била врачена по настан на проба на 16 јануари 2026 година за балетот „Мадам Бовари“, кога, според нејзиниот исказ, била таргетирана од диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан дека не свири во темпо.
„Диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан пред оркестарот ме обвини дека не свирам во темпо, во реакција како свесно да сака да влезе во конфликт конкретно со мене, а јас како да бев однапред зацртан таргет. Јас му одговорив дека тоа не е точно и дека „јас свирам онака како што вие диригирате“, по што тој изјави дека можел да биде и многу лош и многу добар, но сега ќе бил многу лош и ме повика да ја напуштам просторијата, по што јас побарав објаснување зошто тоа да го направам и дали го прекршив работниот процес“, раскажува.
По нејзината реакција и по забелешката на концерт-мајсторот Јане Бакевски, како што додава, пробата била прекината, а диригентот ја напуштил салата.
Според Петрушевска, истиот ден таа, заедно со Бакевски и првиот фаготист Марјан Милошевски, поднела пријава до дирекцијата за однесувањето на диригентот. Набргу по поднесувањето на пријавата, како што наведува, добила решение за суспензија со образложение за дисциплински престап од потежок карактер.
Култура
„Парусион“ во МКЦ – фјужн како договор за слобода, не како жанр
По 22 години континуирано присуство на домашната и регионалната сцена, ансамблот „Парусион“ повторно се враќа во Младинскиот културен центар со концерт што го надминува поимот жанр. На 28 јануари, МКЦ ќе биде простор за авторско фјужн доживување, каде што музиката не се репродуцира, туку се создава во моментот – низ ритам, колектив и продукција во живо.
Во актуелниот состав, „Парусион“ функционира како цврст, но отворен музички организам. Михаил Парушев на тапани и тапан го води ритамот како централна тема, додека околу него се испреплетуваат труба на Трајче Велков, кларинет и саксофон на Петар Колевски, гитара на Зоран Костадиновски, пијано на Јован Цветковиќ, бас на Иван Бејков, како и тарабука и перкусии на Горан Трајков. Секој од музичарите има простор за индивидуална интерпретација, но звукот секогаш се гради како заеднички чин.
За „Парусион“, фјужн не е стилска етикета, туку договор за слобода во рамки на однапред дефинирана структура. Композициите се внимателно аранжирани, но секогаш оставаат простор за импровизација, спонтаност и меѓусебен дијалог на сцена. Ритамот не е подлога, туку носител на музичката приказна – патос, завеса и продукција во исто време.
Концертот во МКЦ ќе понуди пресек од целиот творечки опус на ансамблот: од првите композиции што се свират уште од пред 22 години, преку материјалот од албумот „Агол“, кој бендот го смета за своја точка на полнолетство, до нови композиции и свежи интерпретации што публиката ќе ги слушне за првпат. Ова е музика што не е моментална, туку продукциска – создадена за да живее и да се менува во живиот контакт со публиката.
Албумот „Агол“ останува еден од клучните проекти во историјата на „Парусион“ – живо снимен материјал што ја потврди зрелоста на ансамблот и нивната доверба во колективниот звук. Токму тој пристап продолжува и денес: минимализам, јасна форма и силна енергија, без потреба од жанровски компромиси.
Настапот на „Парусион“ во МКЦ не нуди спектакл по шаблон, туку концерт како искуство – простор за заедничко слушање, движење и енергија. Ова е повик до публика што сака музика што се чувствува телесно, што се слуша внимателно и што постои само во моментот кога се изведува.
„Парусион“ настапува во МКЦ на 28 јануари. Влезниците се достапни преку: https://mktickets.mk/event/parussion/
Култура
Зорица Митровиќ и Петре Димовски добитници на наградата „Гоцева мисла“ за 2026 година
Фондацијата за културна и научна афирмација и презентација „Македонија Презент“ ги соопшти добитниците на меѓународната награда „Гоцева мисла“ за 2026 година, која традиционално се доделува во пресрет на 4 февруари, роденденот на Гоце Делчев, и на неговата знаменита мисла: „Јас го разбирам светот како поле за културен натпревар меѓу народите“.
Добитници за 2026 година се Зорица Митровиќ од Белград (Србија) и Петре Димовски од Битола (Македонија).
На Зорица Митровиќ наградата и се доделува за личниот придонес и животното дело во афирмацијата на македонската култура и идентитет во дијаспората.
Поточно, наградата „Гоцева мисла“ ѝ се доделува на Зорица Митровиќ за нејзиниот исклучителен личен придонес и животно дело во афирмацијата, зачувувањето и развојот на македонската култура, јазик и национален идентитет во Република Србија.
Како претседателка на Здружението на Македонците „Македониум“ од Белград, Зорица Митровиќ одигра клучна улога во градењето на Здружението како современа и активна културна платформа, која покрај организацијата на традиционални манифестации, реализација на литературни, музички и уметнички проекти, активно придонесува за креативниот развој и меѓукултурната соработка помеѓу културните чинители и институции во регионален и меѓународен контекст.
Надвор од институционалното раководство, нејзиниот личен ангажман и визија се одликуваат со доследност, организираност и поширок општествен одѕив, а нејзиното дејствување е пример за постојана посветеност на културното јадро на македонската заедница во дијаспората. Нејзиниот ангажман претставува редок пример на долгорочна, систематска и визионерска работа во полза на македонската заедница, но и на поширокото мултикултурно и мултијазично општество.
На Петре Димовски наградата му се доделува за исклучителното книжевно творештво и животното дело во македонската литература.
Поточно, наградата „Гоцева мисла“ му се доделува на Петре Димовски за неговиот исклучителен и долгорочен придонес во развојот на македонската книжевност, како и за богатото и жанровски разновидно творештво кое остава трајна трага во македонската културна историја.
Тој е автор на повеќе од педесет дела – меѓу кои 21 роман, 17 збирки раскази и 7 драмски и монодрамски дела. Димовски со својот книжевен стил, тематска длабочина и континуирана творечка енергија го збогатува македонскиот книжевен канон. Неговата книжевна продукција е предмет на анализи, студии и обработки, а тој е овенчан со бројни награди и признанија, меѓу кои се: „Стале Попов“, „Ванчо Николески“, „4 Ноември“, „Прозни мајстори“, „Живко Чинго“, „Тренд“, „Вермилион“, „Крсте Чачански“ и други. Воедно, значаен е неговиот културен придонес како основач, уредник и организатор на книжевни иницијативи во Битола и поширокиот регион.
Наградата „Гоцева мисла“ е високо признание што се доделува на личности кои со својот творечки, културен и интелектуален ангажман значајно придонесуваат за афирмацијата на македонската култура, литература и духовни вредности во меѓународни рамки, како и за унапредување на културниот дијалог меѓу народите.
Досега, меѓу добитниците на наградата „Гоцева мисла“ се бројни истакнати автори, преведувачи, уметници и културни работници од различни земји, меѓу кои се: Златко Крамариќ (Хрватска), Олга Панкина (Русија), Даниела Костадиновиќ (Србија), Тања Попова (Бугарија), Звонко Танески (Словачка/Македонија), Волф Ошлис (Германија), Горан Калоѓера (Хрватска), Сабахудин Хаџиалиќ (Босна и Херцеговина), Лилјана Јанаќковиќ (Србија), Ресул Шабани (Македонија), Суат Енѓулу (Турција), Елка Наголова (Бугарија), Ристо Василевски (Србија), Кирил Темков (Македонија), Жан-Патрик Конрад (Франција), Зафир Хаџиманов (Србија), Вања Ангелова (Бугарија) и други истакнати културни фигури од Европа и пошироко.

