Свет
Турција и Унгарија продолжуваат да го блокираат влезот на Шведска и Финска во НАТО
По само три месеци, 28 од 30 земји на НАТО ги ратификуваа измените на договорите во нивните национални парламенти што ќе им овозможат на Финска и Шведска да се приклучат кон алијансата. Документацијата во Вашингтон веќе е поднесена од 24 држави.
Но, нордиските земји сè уште немаат причина за славење бидејќи Унгарија и Турција го блокираат нивното членство во НАТО-алијансата.
Финскиот министер за надворешни работи во септември изјави дека неговиот унгарски колега ветил дека ќе продолжи со ратификацијата и ги уверил Финците дека нема забелешки за приемот на Финска или Шведска, пишува „Еуроњуз“.
Политичарите на Орбан го блокираа брзото гласање за прием во НАТО на Финска и Шведска
Неколку недели претходно, на крајот на август, унгарскиот министер за регионален развој и поранешен еврокомесар Тибор Наврачич го посети Хелсинки и им кажа на финските претставници дека Унгарија ќе го ратификува нивното барање за членство во НАТО без одлагање.
„Унгарија го поддржува членството на Финска во НАТО, но процесот на ратификација во унгарскиот парламент сè уште е во тек“, се вели во соопштението на финската влада.
Меѓутоа, оваа недела политичарите на Виктор Орбан го блокираа предлогот во парламентот кој би го забрзал гласањето за процесот на пристапување во НАТО за Финска и Шведска. Опозицијата остро го критикуваше овој потег.
„Ова е неразбирлива и неоправдана одлука. Финска и Шведска се посветени партнери на НАТО, се вклучени во програмата Партнерство за мир на aлијансата од 1994 година и играат и играат активна улога во мировните операции за поддршка на мировните сили предводени од НАТО во минатото и сегашноста“, рече Берталан Тот, унгарски претставник кој се обиде да го поднесе предлогот.
Дебатата за пристапниот процес теоретски сè уште е на дневен ред на унгарскиот парламент. Сепак, датумот не е одреден, што значи дека проблемот засега е на задната страна.
Случајот на Турција со одолговлекување со давање зелено светло за членство на Финска и Шведска во НАТО е покомплексен од оној на Унгарија. Турците првично сигнализираа дека ги поддржуваат кандидатурите за НАТО. Во телефонскиот разговор меѓу турскиот претседател Ердоган и финскиот претседател Ниинисто на почетокот на април, Финците добија гаранции дека нема да има проблеми.
Само еден месец подоцна Турција отстапи и претстави список со причини зошто двете нордиски земји не можеа да се приклучат на НАТО, вклучително и наводна поддршка за групите кои Анкара ги смета за терористички организации.
Кон крајот на јуни, по интензивна дипломатија зад затворени врати, Турција постигна договор за поддршка на членството, вклучително и воспоставување трипартитни разговори за да се надминат сите грижи.
Тие дискусии започнаа во Финска во август и се очекуваше да продолжат наесен, но на почетокот на месецот Ердоган уште еднаш стави сопирачка на одобрувањето на членството на Финска и Шведска во НАТО.
На отворањето на парламентот во Анкара на 1 октомври, Ердоган им рече на пратениците дека ќе ги блокира нивните кандидатури за членство доколку Финска и Шведска не ги исполнат ветувањата што и ги дадоа на Турција за безбедност и тероризам.
Ќе ја задржиме нашата принципиелна и решителна позиција по ова прашање додека не се одржат ветувањата дадени на нашата земја“, рече Ердоган.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Франција ги повикува младите на десетмесечна доброволна воена служба
Франција почна кампања за нова десетмесечна доброволна национална воена служба, а првите учесници ќе почнат со обука во септември годинава. Програмата, која во ноември ја претстави претседателот Емануел Макрон, е отворена за сите млади француски државјани, пишува „Ројтерс“.
Службата е наменета за лица на возраст од 18 до 25 години кои сакаат да придонесат за способноста на нацијата да се спротивстави во небезбедна средина, изјави на прес-конференција началникот на Генералштабот на вооружените сили, генералот Фабиен Мандон. Овој потег е дел од поширок тренд во Европа, каде што земјите ги преиспитуваат своите одбранбени стратегии поради загриженоста околу променливите приоритети на Соединетите Американски Држави под претседателот Доналд Трамп, како и поради, како што се оценува, поагресивниот став на Русија.
Од септември, 3.000 млади лица ќе се приклучат на армијата, морнарицата или воздухопловството за извршување мисии на француска територија. Планирано е бројот да се зголеми на 4.000 во 2027 година, а потоа да достигне 10.000 учесници годишно до 2030 година.
Учесниците ќе добиваат надомест од околу 800 евра месечно, а нивните задачи ќе опфаќаат широк спектар активности – од помош при природни катастрофи и антитерористички надзор, до работни позиции како оператори на дронови, пекари, механичари, електричари и медицински персонал.
По завршувањето на програмата, учесниците ќе можат да се вратат во цивилниот живот, да станат резервисти или да останат во вооружените сили. Министерката за одбрана Катрин Вотрен изјави дека ова го одразува „долгорочниот развој на војската кон хибриден модел“.
Се очекува програмата во 2026 година да чини 150 милиони евра, а вкупните трошоци за периодот од 2026 до 2030 година се проценуваат на 2,3 милијарди евра.
Фото: pexels
Свет
Фон дер Лајен остро го критикуваше „Икс“ на Маск поради АИ-содржини со голи жени
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, остро ја критикуваше платформата „Икс“ на милијардерот Илон Маск поради ширење сексуално експлицитни deepfake содржини создадени со помош на АИ-чатботот Grok, пишува Политико.
„Згрозена сум што технолошка платформа им овозможува на корисниците дигитално да ги ‘соблекуваат’ жените и децата на интернет. Тоа е незамисливо однесување. А штетата предизвикана од овие deepfake содржини е многу реална“, изјави фон дер Лајен во интервју за повеќе европски медиуми, меѓу кои Ројтерс и Кориере дела сера.
„Нема да ја препуштиме заштитата на децата и прашањето на согласност на Силиконската долина. Ако тие не постапат, ние ќе постапиме“, предупреди таа. Од почетокот на јануари, илјадници жени и тинејџерки, меѓу кои и јавни личности, пријавиле дека нивни фотографии на социјалните мрежи биле „соблечени“ и претворени во фотографии во бикини од страна на Grok, по барање на корисници.
Алатката за креирање deepfake содржини поттикна истраги од регулаторите ширум Европа, вклучувајќи ги Брисел, Даблин, Париз и Лондон. Европската комисија минатиот четврток ѝ наложи на платформата X да ги зачува „сите внатрешни документи и податоци поврзани со Grok“, што претставува ескалација на постојната истрага за политиките за модерирање содржини на X.
Комисијата ги оцени сексуално експлицитните deepfake содржини создадени без согласност како „незаконски“, „ужасни“ и „одвратни“.
Како одговор, X ја ограничи контроверзната функција за генерирање АИ-слики само на корисници со платена претплата. Портпаролот на Европската комисија, Томас Рењер, изјави дека ограничувањето на алатката на претплатници не значи крај на истрагата на ЕУ.
Скандалот се појави како нов тест за решителноста на ЕУ да го ограничи влијанието на Маск и американските технолошки гиганти. Само еден месец претходно, Брисел ја казни платформата X со 120 милиони евра поради кршење на клучниот закон на Унијата за онлајн платформи – Актот за дигитални услуги (DSA).
Казната предизвика брза и силна реакција од Вашингтон, при што американската администрација воведе забрана за патување за поранешниот европски комесар за дигитална технологија и главен архитект на DSA, Тјери Бретон. Од платформата X не одговориле веднаш на барањето за коментар за критиките на Урсула фон дер Лајен.
Фото: Depositphotos
Свет
Трамп објави фотографија на која пишува дека е претседател на Венецуела
Американскиот претседател Доналд Трамп објави фотографија на својот профил на социјалната мрежа Truth Social, тврдејќи дека е 45-ти и 47-ми претседател на Соединетите Американски Држави, како и вршител на должноста претседател на Венецуела од јануари 2026 година.

Соединетите Американски Држави започнаа воена операција во Венецуела на 3 јануари, при што ги заробија претседателот Николас Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес за да им се суди пред суд во Њујорк по обвиненија за дрога и оружје.
Трамп изјави дека неговата администрација ќе управува со Венецуела и нејзините нафтени ресурси за време на преодниот период. Откако Мадуро беше уапсен, неговата потпретседателка Делси Родригез положи заклетва како привремена претседателка.
Трамп претходно предупреди дека Родригез би можела да „плати многу висока цена“ ако не соработува со Соединетите Американски Држави.

