Свет
Американско разузнавање: Иран бара помош од Русија за нуклеарната програма
Разузнавачки податоци покажуваат дека Иран побарал помош од Русија во форма на набавка на дополнителни нуклеарни материјали и производство на нуклеарно гориво. Горивото би можело да му помогне на Иран да ги напојува своите нуклеарни реактори, скратувајќи го времето што му е потребно за да направи сопствено нуклеарно оружје.
Сепак, експертите за Си-ен-ен изјавија дека ризикот од ширење на нуклеарното оружје варира во зависност од тоа за кој реактор се користи горивото. Исто така, не е јасно дали Русија се согласила да помогне – Кремљ долго време се спротивставува на Иран да добие нуклеарно оружје.
Овие барања на Иран, како што се додава, се обид за дополнително зајакнување на партнерството на овие земји, кое Иран веќе го зајакна претходно со испраќање дронови и друга воена опрема во Русија поради војната во Украина. Се смета и дека Русија му помогнала на Иран во смирувањето на големите протести кои се случуваат во таа земја.
Иран вели дека неговата нуклеарна програма ќе служи за единствена цел за одржување на мирот. Тие додадоа дека официјално ја суспендирале својата програма за нуклеарно оружје, но американските разузнавачки агенции веруваат дека активностите на Иран за збогатување ураниум одамна ги надминале параметрите на нуклеарниот договор од 2015 година. Тие веруваат дека Иран сега го делат само неколку месеци од производството на нуклеарно оружје.
„Нуклеарната програма на Иран напредува брзо, колку подолго го дозволиме тоа, толку побрзо ќе ја завршат. Мислам дека сега ги делат само неколку месеци од таа цел и ако продолжат вака, ќе го намалат тоа време на само неколку недели“, предупреди американскиот државен секретар Ентони Блинкен во јуни.
Очите на Бајден и неговата администрација сега се насочени кон односите меѓу Иран и Русија. Секоја промена во позицијата на Русија по ова прашање би била значајна, бидејќи тие до сега беа жестоки противници на иранската нуклеарна програма.
„Како што рековме, иранскиот нуклеарен договор не е на дневен ред“, рече портпаролката на Советот за национална безбедност на САД, Адриен Вотсон, додавајќи дека силно ќе се спротивстави на натамошното зајакнување на врските меѓу Русија и Иран по ова прашање.
Иранската делегација во ОН и руското Министерство за надворешни работи одбија да ги коментираат овие наводи.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски минатата недела изјави дека Иран бара помош од Русија со својата нуклеарна програма во замена за воена помош, но податоците собрани од САД не можат дефинитивно да кажат дали станува збор за quid-pro-quo однос, според извори.
Но, барањата на Иран до Русија сугерираат дека иранските власти веруваат оти новиот нуклеарен договор нема да се случи или, ако се случи, нема да трае.
Изворите сметаат дека иранската потрага по партнер настанала поради страв дека САД ќе се повлечат од нуклеарниот договор, како што тоа го направи администрацијата на Доналд Трамп во 2018 година, па решиле да бараат партнер во Русија.
Иран претходно побара од САД гаранција дека нема да се повлече од договорот во иднина, но САД рекоа дека не можат да го ветат тоа.
„Договорите што Русија ги правеше на страна и претходно ги разнишаа темелите на договорот од 2015 година и какви било понатамошни договори значително би ја намалиле можноста да се вратиме на тој договор“, рече висок американски функционер кој одби да ги коментира наводите на разузнавањето.
Џејмс Актон, кодиректор на Програмата за нуклеарна политика во Карнеги фондацијата за меѓународен мир, рече дека не верува оти на Иран му е потребна помош, но сака да произведува гориво побрзо, поевтино и на пократок временски рок.
„Во нивен интерес е да побараат помош, особено кога станува збор за гориво“, рече Актон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Коалицијата на волните договори што по мирот во Украина
Триесет и пет земји од таканаречената Коалиција на волните во вторникот ја поддржаа Париската декларација во која се детално опишани „силните безбедносни гаранции за цврст и траен мир“ во Украина, вклучително и распоредување на мултинационални сили по прекин на огнот, објави францускиот претседател Емануел Макрон.
Безбедносните гаранции што земјите од коалицијата, првенствено европските, планираат да ги обезбедат со поддршка од САД по евентуалното завршување на непријателствата „се клучни за да се обезбеди дека ниту еден мировен договор никогаш не може да значи предавање на Украина и дека ниту еден мировен договор никогаш не може да значи нова закана за Украина“ од Русија, изјави Макрон на прес-конференција.
Макрон, британскиот премиер Кир Стармер и украинскиот претседател Володимир Зеленски потпишаа политичка декларација што вклучува распоредување на мултинационални сили по прекин на огнот во Украина.
Претставници на 35-те земји-членки на Коалицијата на волните се собраа во вторникот во Париз за да разговараат за начините за одржување на мирот во Украина во случај на прекин на огнот. Зеленски зборуваше на состанокот, а учествуваа и американскиот претставник за преговори со Русија, Стив Виткоф, и Џаред Кушнер, еден од преговарачите.
Зеленски по состанокот изјави дека сојузниците од Киев го дефинирале начинот на кој европските сили за одвраќање ќе дејствуваат во Украина по прекинот на огнот, како и кои земји ќе учествуваат во него.
Тој додаде и дека Украина водела конкретни разговори со САД за следење на прекинот на огнот и дека смета на наскоро потпишување на безбедносните гаранции.
Некои земји, исто така, веднаш по состанокот изјавија дека нема да испраќаат војници, вклучувајќи ја и Италија, додека Шпанија и Европската Унија изјавија дека имаат намера да го сторат тоа.
Италијанската премиерка Џорџа Мелони изјави дека ги информирала европските сојузници на Украина и американските претставници дека ја исклучува можноста за испраќање италијански копнени сили како дел од безбедносните гаранции во Киев во случај на прекин на огнот со Русија.
„Потврдувајќи ја италијанската поддршка за безбедноста на Украина, премиерката Мелони ги повтори клучните точки од ставот на италијанската влада, особено исклучувањето на можноста за распоредување италијански копнени сили“, објави нејзиниот кабинет во соопштение по состанокот.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека германските сили би можеле да учествуваат во меѓународните сили, но надвор од Украина.
Шпанија, од друга страна, објави дека ќе предложи учество на својата армија во консолидирањето на мирот во Украина по постигнувањето прекин на огнот, изјави шпанскиот премиер Педро Санчез на прес-конференција во вторник по состанокот во Париз.
„Шпанската влада ќе предложи да ја отвориме вратата за воено учество во Украина“, рече Санчез, додавајќи дека ќе ја разговара можноста со главните политички партии во земјата.
Порака од Брисел
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, во вторник изјави дека Европската унија е подготвена да го поддржи мировниот договор во Украина со цивилни и воени мисии на терен.
„Ќе помогнеме преку цивилните и воените мисии на Европската унија на терен. Украина мора да биде во најсилната можна позиција пред, за време и по какво било прекин на огнот“, рече Коста по состанокот со Зеленски во Париз, одржан како дел од самитот на коалицијата на волните.
Свет
Зетот на Трамп: Оваа средба е многу голема пресвртница
Зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, Џаред Кушнер, ја нарече средбата во Париз „многу голема пресвртница“, но предупреди дека трајниот мир бара „вистински заштитни мерки“.
Зборувајќи на крајот од прес-конференцијата, Кушнер рече дека Володимир Зеленски и Доналд Трамп имале обемни разговори во Мар-а-Лаго минатиот месец за безбедносните гаранции и дека, според него, тие „ги решиле повеќето, ако не и сите отворени прашања“.
„Но, мислам дека денес беше многу, многу голем чекор“, рече Кушнер, додавајќи дека тоа сè уште не значи дека ќе се постигне мир во Украина. „Ако Украина треба да склучи конечен договор, треба да знае дека по него ќе биде безбедна, дека има силно одвраќање и вистински механизми за да се осигури дека ова нема да се случи повторно“, рече тој.
Свет
Човекот на Трамп: Подготвени сме да направиме сè за да постигнеме мир
Американскиот пратеник Стив Виткоф рече дека Соединетите Американски Држави се „подготвени да направат сè што е потребно“ за да постигнат мир.
Зборувајќи по германскиот канцелар Фридрих Мерц, Виткоф упати многу попомирувачки тон од американскиот претседател Доналд Трамп, нарекувајќи го францускиот претседател Емануел Макрон „неверојатен човек“.
Виткоф рече дека тој и Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател, повторно ќе се сретнат со украинската делегација подоцна вечерва и дека „скоро завршиле со безбедносните протоколи“. Тој додаде дека се блиску до она што го опиша како „договор за просперитет“ за Киев.
„Сакам да го кажам ова: ние сме тука да посредуваме и да помогнеме во мировниот процес и сме подготвени да направиме сè што е потребно за да се стигне до таму. Претседателот Трамп цврсто и длабоко верува дека ова убивање мора да престане, дека крвопролевањето мора да престане“, рече Виткоф.
По него, Кушнер зборуваше кратко, велејќи: „Немам што да додадам, тоа беше кажано совршено“.

