Култура
(Видео) Љутков: Оваа година 5 милиони евра помалку за култура
„Ако мислевме дека резултатите од конкурсот за финансирање на проекти од национален интерес во културата за 2022 се најлоши до сега, сме се излажале. Има и полошо, а тоа се резултатите од оваа година 2023та година. И оваа година се потврдува континуираната владина негрижа, незнаење и целосна незаинтересираност за македонската национална култура. Па така, во историски најголемиот владин буџет досега, предвидени се најмалку финансиски средства за проекти од областа на културата односно пет милиони евра помалку од лани. Од видливо намалените програмски средства, повеќе од јасно е дека културата за 2023 година го допре дното“ рече на прес-конференција Зоран Љутков, член на ИК на ВМРО-ДПМНЕ.
Тој посочи дека „кажаното на исклучително краткиот, конфузен и сосема непотребен прес од страна на министерката за култура Бисера Костадиновска Стојчевска е спротивно на објавените резултати од сајтот на Министерството. Преку нелекторираните објавени резултати, добивме апатична, неинвентивна и неизбалансирана годишна програма во културата во која се скратени безмалку 50 % од програмските средства“.
„Видливо е намален интересот и бројот на апликанти. Ако во 2021 година, аплицирале над 6000 корисници, оваа година, поради комплетната неподготвеност на системот за електронско аплицирање, бројката на апликанти опадна за околу 3000. Но, што е она, со кое ќе се пофали Министерството за култура со ваквата осакатена годишна програма? Одговорот е едноставен, финансиски предимензионирани проекти, за нови, неетаблирани фестивали кои се поддржани со несразмерни големи износи, комерцијални и естрадни проекти, што е спротивно на дадените приоритети и депресивна понуда од националните институции. Програмата на националните институции, кои се столбот на градењето, стимулирањето, промоцијата и грижата на македонската култура, ја исфрла на површина комплетната руинираност, некадарност и неинвентивност на носителите на културните политики во државава, правејќи ги целосно невидливи и безидејни на речиси сите културни полиња“ вели Љутков.
„Република Македонија, втора година по ред, ќе ја нема на саемот за книгата во Франкфурт, но за сметка на тоа продолжува практиката една фирма во ликот на други пет ќерки фирми да добиваат по неколку проекти. Драстично е намален и буџетот за издавачка дејност за 40% во однос на ланскиот, во услови на зголемени поскапувања и трошоци. Проектите во издавачката дејност се поддржувани без мерила, без критериуми, што се гледа по смешно малите износи на поддршката. Очигледно е дека преку овој конкурс владејачката коалиција се пресметувала со неистомислениците, но е немилосрдна и кон критичарите“ порача тој и побара:
„На сите засегнати министерката Бисера Костадиновска Стојчевска ќе треба да им погледне во очи. Но за такво нешто треба верба во праведноста, јасен поглед и чист образ, а министерката тоа го нема. Затоа – Оставка веднаш!“
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

