Свет
Америка го нападна Ирак пред 20 години: Дали ќе одговараат за нивните воени злосторства?
Америка го нападна Ирак пред точно 20 години. Таа сè уште не е повикана на одговорност за воените злосторства извршени во таа земја. Воздушната инвазија се случи на 19 март 2003 година, додека акциите на копно започнаа на 20 март и траеја нешто повеќе од еден месец. Коалициските сили (претежно британски заедно со Американците) го окупираа Багдад 22 дена по првиот ден од инвазијата, пишува Индекс.хр.
Битката за Багдад траеше шест дена и формално заврши на 1 мај 2003 година, кога американскиот претседател Џорџ Буш прогласи „крај на големите борбени операции“. По освојувањето на Багдад, следеше подолга втора фаза во која на окупацијата на Ирак се спротивставија бунтовниците.
Откако насилството почна да опаѓа во 2007 година, Соединетите Држави постепено го намалија своето воено присуство во Ирак, со што официјално го завршија своето повлекување во декември 2011 година.
Како пред сè дојде до војна? Во 2003 година, вниманието на светот беше насочено кон тоа дали Садам Хусеин ќе попушти пред американскиот и меѓународниот притисок да се откаже од оружјето за масовно уништување за кое се веруваше дека го поседува.
Накратко, претседателот Џорџ В. Буш тврдеше дека ранливоста на Соединетите Држави по 11 септември 2001 година, во комбинација со наводното континуирано поседување и производство на оружје за масовно уништување од страна на Ирак и неговата поддршка за терористичките групи, вклучително и Ал Каеда, ја оправдува војната против Ирак.
Познати се и зборовите на Буш дека „Ирак, Иран и Северна Кореја се оската на злото“. Официјален Багдад изјави дека не поседува оружје за масовно уништување. Во ноември 2002 година, Советот за безбедност на ОН ја одобри резолуцијата 1441 со која се бара од Ирак да соработува со своите обврски за разоружување, што земјата ги прифати, што ги натера инспекторите на УНМОВИК да ги започнат своите претреси.
На почетокот на 2003 година, Буш и британскиот премиер Тони Блер изјавија дека Ирак всушност продолжува да ги попречува инспекциите на ОН. Другите светски лидери, како што се францускиот претседател Жак Ширак и германскиот канцелар Герхард Шредер, сакаа да му дадат повеќе шанса на Ирак да го направи она што се бара од него.
Сметајќи ги залудни понатамошните дипломатски напори на Советот за безбедност, Буш прогласи крај на дипломатијата и му постави ултиматум на ирачкиот претседател Садам Хусеин од 48 часа да го напушти Ирак. Војната наскоро започна, пишува Индекс.хр.
Во февруари 2002 година, ЦИА го испрати амбасадорот Џозеф Вилсон да ги истражи наводите за извештаите дека Ирак се обидува да добие ураниум од Нигер. Вилсон се врати и ја извести ЦИА дека извештаите за продажба на ураниум во Ирак се „целосно лажни“.
Шефот на инспекторите на ОН Ханс Бликс отишол во Ирак и не нашол траги од забранетото оружје. Во февруари 2003 година, тој издаде прилично негативен извештај за соработката на Ирак со меѓународните инспектори, но сепак рече дека не нашол „нема докази дека Ирак поседува или поседува оружје за масовно уништување“. Во интервју од септември 2003 година, Бликс дури процени дека „Ирак го уништи своето оружје за масовно уништување пред 10 години“.
Во секој случај, по почетокот на војната, коалициските сили почнаа да постигнуваат поголем успех, ирачките војници почнаа да дезертираат: по падот на Багдад, Хусеин избега и беше заробен во декември 2003 година. Тој беше погубен во 2006 година.
Копненото присуство на САД го достигна својот врв во 2007 година со повеќе од 170.000 војници присутни во таа земја, а токму во таа година коалициските сили претрпеа најголеми загуби. Имено, загубите на коалицијата беа мали во првичните борби во 2003 година, со околу 150 загинати до 1 мај.
Сепак, смртните случаи на американски војници нагло се зголемија потоа, достигнувајќи околу 1.000 до претседателските избори во САД во ноември 2004 година и надминаа 3.000 на почетокот на 2007 година, што значи дека коалициските сили претрпеа најголеми загуби од бунтовниците во подоцнежните фази од војната. Ова беа и години кога секташкото насилство ја зафати земјата и предизвика огромен хаос.
Откако не беше пронајдено нуклеарното оружје, денес се верува дека главната причина била контролата на богатиот извор на нафта во Ирак. Набргу по апсењето на Садам, администрацијата на Буш призна дека нејзините предвоени аргументи за присуството на залихи на хемиско, биолошко и нуклеарно оружје во Ирак се неосновани.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Макрон и Штајнмаер со критики кон САД: Светот оди кон поделба на сфери на влијание
Францускиот претседател Емануел Макрон во своето годишно обраќање за надворешната политика ја критикуваше администрацијата на Доналд Трамп, обвинувајќи ги САД дека го поткопуваат глобалниот поредок заснован на правила. Тој оцени дека САД, како етаблирана сила, сè повеќе се оддалечуваат од дел од своите сојузници и се откажуваат од меѓународните правила што порано ги промовирале.
Макрон предупреди дека светот се движи кон поделба на сфери на влијание, во која големите сили настојуваат да доминираат, посочувајќи дека САД ја зајакнуваат својата улога во западната хемисфера. Иако директно не ги спомена Венецуела и Гренланд, тој ја обвини американската политика за кршење на правилата во трговијата и безбедноста, што предизвикува сериозна загриженост во Париз.
Критики упати и германскиот претседател Франк-Валтер Штајнмаер, кој оцени дека светот не смее да се претвори во дувло на разбојници во која најбескрупулозните земаат што сакаат. Тој истакна дека глобалната демократија никогаш не била толку загрозена и предупреди на, како што рече, „слом на вредностите“ кај најважниот партнер на Европа – САД.
Фото:Depositphotos
Свет
Орбан: Од Брисел пристигна декрет, крајно е застрашувачки што бараат од нас
Унгарскиот премиер Виктор Орбан изјави дека Украина бара од Европската Унија дури 800 милијарди долари во следните десет години, што, според него, би имало сериозни социјални последици за Унгарија. Орбан тврди дека оваа сума би можела да ги исплати пензиите во Унгарија во следните 40 години, а сите семејни бенефиции дури 60 години.
Во објава на социјалните мрежи, Орбан изјави дека украинскиот премиер Володимир Зеленски сака да ги добие овие пари од Брисел, додека Брисел, како што тврди, планира да го префрли товарот на земјите-членки на Европската Унија, вклучително и на Унгарија.
Орбан откри дека на вчерашната седница на унгарската влада бил слушнат извештајот на министерот за европски прашања Јанош Бока, во кој детално е објаснето како Брисел ќе ги распредели бараните 800 милијарди долари и од кои извори ќе се обезбедат средствата.
„Толку значат тие 800 милијарди долари што украинскиот премиер сака да ги извлече од Брисел. И тие го сакаат тоа од нас. На вчерашната владина седница го слушнавме извештајот на Јанош Бока за тоа како Брисел ќе ги распредели тие 800 милијарди долари и од кои извори ќе се обезбедат средствата. Резултатот е исклучително застрашувачки“, рече Орбан.
Според него, таканаречените „бриселски декрети“ за Унгарија би значеле укинување на 13-тата и 14-тата пензија, постепено укинување на семејните бенефиции и воведување прогресивен данок на доход, што дополнително би ги оптоварило унгарските даночни обврзници.
„Сето ова за да има што да се плати за украинските режиски трошоци“, додаде унгарскиот премиер.
Орбан рече дека Унгарија го отфрла таквото сценарио и најави дека извештајот на министерот Бока ќе биде објавен во целост.
„Па, тоа е она со што ние, Унгарците, не се согласуваме. Ќе го објавиме извештајот на министерот Бока затоа што унгарските семејства имаат право да знаат каков план Брисел сака да им наметне“, рече Орбан.
Тој додаде дека унгарските граѓани ќе можат да избираат „помеѓу патот на Брисел и патот на мирот“ на парламентарните избори во април.
фото/депозитфотос
Свет
Бура, снег и мраз во Германија: Училиштата се затворени, летовите се откажани, хаос на патиштата
Германија се подготвува за обилни снежни врнежи, замрзнат дожд и бури, а делови од земјата веќе се погодени од снег и замрзнат дожд.
„Обилни врнежи се очекуваат во големи делови од земјата од вечерва со 20 сантиметри нов снег во низините и замрзнат дожд“, објави Германската метеоролошка служба (DWD).
Според Германската метеоролошка служба, временската состојба се должи на циклонот „Ели“, кој се приближува од југозапад и носи врнежи во форма на снег и дожд.
Времето веќе предизвикува многу доцнења на патиштата и железницата. Поради бурното време, училиштата на северот од земјата, во Хамбург, Бремен и Долна Саксонија, денес останаа затворени.
Возач на автомобил загина утрово во Герде, Долна Саксонија, кога, според полицијата, ја изгубил контролата врз возилото поради заледени услови на патот и удрил во дрво.
Несреќи предизвикани од заледени услови се пријавени и во многу други федерални покраини. На пример, во Тирингија, автопатот А73 беше делумно затворен по судир на три автомобили во близина на Шлојзинген, соопшти полицијата.
Владејачката Христијанско-демократска унија (CDU) ја откажа својата редовна затворена конвенција, која требаше да започне утре, поради временските услови.
„Поради предупредувањата за екстремни временски услови и отежнат железнички и воздушен сообраќај, принудени сме да ја одложиме нашата конференција“, изјави портпаролката на CDU, Изабел Фишер.
Властите ги предупредуваат граѓаните да не излегуваат непотребно и да бидат особено внимателни поради ледените услови, а болниците за трауматологија се подготвуваат за прилив на пациенти.
фото/ЕПА

