Македонија
Петровска: НАТО е силна и моќна алијанса, која знае да одговори на предизвиците

Денеска, со обраќањето на министерката за одбрана, Славјанка Петровска, пред студентите на Државниот универзитет во Тетово продолжија серијата академиски дијалози, кои се организираат по повод годишнината од членството на Северна Македонија во алијансата и Денот на НАТО. На настанот учествуваше и министерот за економија, Крешник Бектеши, како и командантот на Командата за операции, бригадниот генерал Бесник Емини.
Пред студентите Петровска се осврна на повеќе теми поврзани со одбраната, местото и улогата на алијансата во зацврстувањето на безбедноста во евро-атлантската област, новите безбедносни предизвици во Европа, како и вложувањето, трансформацијата и модернизацијата на Армијата.
„НАТО е силна и моќна алијанса, која знае да одговори на предизвиците зашто знае навреме да се приспособи и да се промени. Алијансата минатата година на самитот во Мадрид го донесе новиот стратешки концепт, ги репозиционира своите политики врз база на своите вредности и на безбедносната реалност“, рече министерката Петровска. Додаде дека по 24 февруари 2022 година, ниту светот ниту алијансата не е иста, дека она што се случува во Украина е грубо кршење на меѓународното право и повреда на човековото право на живот и дека ниту една земја, без разлика дали е членка на НАТО или не, не може да остане имуна на тоа.
Во однос на позицијата на Северна Македонија, министерката Петровска истакна дека таа е принципиелна и добро позната, а тоа е дека ја поддржуваме одбраната на Украина и украинските граѓани и дека таа поддршка е и политичка и со донации од опрема.
Министерката се наврати и на значајноста од потпишувањето на преспанскиот договор.
„Ако во 2018 година не беше донесена политичката одлука да се потпише преспанскиот договор со Република Грција, верувајте дека денес, или особено минатата година кога почна руската инвазија врз Украина, јас како министерка за одбрана или кој и да беше министер за одбрана немаше да може со сигурност да им каже на граѓаните: Да, ние сме безбедни. Јас минатата година кога почна инвазијата и кога со разбирање многу новинари и граѓаните беа загрижени и се прашуваа дали сме безбедни, со смиреност и со леснотија одговорив – да, безбедни сме затоа што сме членка на НАТО. Тоа немаше да го одговорам ниту јас ниту кој и да беше на мое место ако навистина не бевме земја членка на алијансата“, истакна Петровска.
Министерката се осврна и на новите безбедносни предизвици, на кои, рече, ниту една земја денес не е имуна.
„Ако пред 20 и повеќе години заканите биле од конвенционален тип, денеска во 21 век зборуваме за поинаков тип неконвенционални хибридни закани, невидливи со голо око, но го чувствуваме нивното влијание. Северна Македонија беше и сè уште е цел на хибридни закани, кои имаат цел поткопување на институциите, создавање недоверба кај граѓаните во тие институции и обид да се претвори НАТО од успешна во неуспешна приказна кај нас. Наша задача како институции и граѓани е да бидеме гласни, да бидеме транспарентни, да отвораме дијалог со граѓанскиот сектор и со академската заедница и на тој начин да се справиме со дезинформациите“, рече министерката.
Во контекст на вложувањето во одбраната, Петровска истакна дека благодарение на мудрите политики одбранбениот буџет расте – тој денеска е 1,85 в% од БДП, а веќе в година е извесно дека буџетот ќе биде 2 % од БДП, што гарантира интензивен и непрекинат процес на модернизација на опремата и капацитетите на Армијата.
„Во распределбата на буџетот над 30 % се насочени кон модернизација сè со цел исполнување на НАТО-целите на способности. Но, најважно, ние ова не го правиме поради НАТО, туку, пред сè, за нашата национална одбрана зашто ако сме безбедни дома, тогаш може да придонесеме и кон колективната одбрана во НАТО“, рече министерката.
Министерот Бектеши нотира дека влезот во НАТО значи и отворање нов голем пазар за нашите компании и нивно вклучување во синџирот на набавки на алијансата, што придонесува за пораст на БДП, пораст на странските директни инвестиции, пад на невработеноста и развој на приватниот сектор.
„Гледано во последните 3 години од кога Северна Македонија е членка во НАТО, со исклучок на 2020 година поради ковид-состојбата, податоците покажуваат дека во 2022 година во однос на 2021 година во услови на енергетска криза имаме раст на бруто-инвестиции во БДП од 5,5в %, раст на вкупната трговија од 20,8 %, раст на странските инвестиции од 241 милион евра и истовремено пад на невработеноста од 1,2 %“, потенцира Бектеши.
Командантот на Командата за операции, генералот Емини, истакна дека од особена важност е да се приспособиме на новите безбедносни предизвици преку градење нови способности и дека современиот концепт на модернизација на Армијата е во корелација со новата безбедносна реалност.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Македонија
Од утре до петок посебен режим на сообраќај во Скопје

Во периодот од 09-11.04.2025 година (среда-петок) во официјална посета на Македонија ќе присуствува Уршка Клакочар Зупанчиќ, Претседател на државниот збор на Република Словенија.
Од тие причини Единицата за безбедност на патниот сообраќај ќе преземе мерки за посебен режим на сообраќајот на подрачјето на град Скопје.
СВР Скопје апелира до сите граѓани учесници во сообраќајот да ги почитуваат наредбите што ќе ги даваат полициските службеници.
Македонија
Зелен хуман град со најава за мирен протестен марш за труењето од рудникот Тораница

Зелен хуман град најавува мирен протестен марш во 12:30 ч. во сабота (12 април) што ќе започне пред Министерството за животна средина и просторно планирање поради, како што велат, алармантниот молк и неодговорното постапување на надлежните институции во врска со хаваријата и истекувањето на токсични материи од рудникот Тораница во Крива Река.
„По хаваријата, ЗХГ поднесе барања за слободен пристап до информации од јавен карактер до Државниот инспекторат за животна средина (ДИЖС), Министерството за животна средина и просторно планирање (МЖСПП), Центарот за јавно здравје Куманово и Општина Крива Паланка.
Наместо одговори, се соочивме со загрижувачки факти:
Дури два дена по нашето барање за информации, ДИЖС за првпат назначи овластено лице за слободен пристап до информации, што е директно кршење на Законот.
Објавеното Решение за надзорот спроведен од ДИЖС во рудникот Тораница е нецелосно, полно со недоследности и грешки и не наложува соодветни мерки или санкции пропорционални на хаваријата.
Клучни информации за инспекцискиот надзор, како на пример, земање примероци од акредитирана лабораторија (што е законска обврска), не се споменати во Решението.
ДИЖС блокира активистички групи и граѓани на социјалните мрежи (меѓу кои и ЗХГ) и оневозможи коментирање, покажувајќи отсуство на волја за дијалог со загрижената јавност“, соопштуваат од Зелен хуман град.
Истовремено додаваат дека Центарот за јавно здравје Куманово во завиена форма им одговорил дека ниту една институција не побарала од нив да извршат анализи на водата и почвата по хаваријата, но не им одговорил на барањето во целост.
„Деградирачки е, што воопшто објаснуваме зошто ова е комплетно недозволиво од некој што е платен од нас, граѓаните, да нè штити“.
Нагласуваат дека граѓаните имаат уставно загарантирано право на чиста животна средина, а институциите имаат обврска да го штитат тоа право и да обезбедат навремени и точни информации, да делуваат ажурно и професионално, особено кога постои ризик здравјето на граѓаните.
Бараат транспарентност и конкретни податоци за степенот на загадувањето, преземените мерки и одговорноста за инцидентот.
Бараат од ДИЖС, МЖСПП и Центарот за јавно здравје Куманово најдоцна до среда, 9 април 2025 година, јавно да ги објават и да им ги достават сите информации кои ги ги имаат побарано преку барањата за слободен пристап до информации од јавен карактер.
„Не бараме информации што институциите веќе не ги поседуваат. Општина Крива Паланка веќе ни одговори што значи дека можеа и останатите институции да ни одговорат до денес. Затоа, доколку информациите не бидат објавени до наведениот рок или доколку одговорите се манипулирачки и нецелосни, организираме мирен протестен марш во сабота (12 април) во 12:30 ч. што ќе започне пред Министерството за животна средина и просторно планирање“, потенцираат од Зелен хуман град.
Македонија
Камбовски: Побаравме увид во пресудата за смртта на Теодора Ристовска

Претседателот на Судскиот совет, Александар Камбовски, соопшти дека побарале увид во предметот за пресудата за возачот Менсур Пајазити кој смртно ја прегази 22-годишната Теодора Ристовска во Тетово, а кој доби 2 години затворска казна.
„Веднаш побаравме да видиме што се случува, предметот е побаран и треба да ни биде испратен. Ќе извршиме увид и доколку има пропусти ќе реагираме, доколку е сè во ред, ќе соопштиме“, рече тој.
Изрекувањето предизвика бурни реакции во јавноста, а премиерот Христијан Мицкоски го повика Судскиот совет да го разгледа работењето на судијата Елведин Ферати која ја изрече пресудата.
Теодора Ристовска беше смртно прегазена во август 2022 година. На првото судење во ноември 2023 година, по признавањето вина, Пајазити беше осуден на три години и шест месеци затвор. По жалбата, Апелацискиот суд ја намали казната на две години затвор, па Врховниот суд ги укина двете пресуди на Основниот и на Апелацискиот суд и предметот го врати на повторно судење.
Судијата Елведин Ферати претходно беше споменуван во јавноста како лице за кое се води предистрага дека си ги поправал оценките со пречкртување на тетовскиот универзитет. Државниот просветен инспекторат лани утврди дека три оценки во неговото досие биле променети со пречкртување. Предметот бил затворен откога јавниот обвинител ги добил документите, кои потврдуваат дека Ферати ги преполагал овие предмети и затоа претходните оценки биле пречкртани.