Култура
Концерт со маестро Шаровски и хорнистот Боштјан Липовшек

В петок, 5 мај, со почеток во 20 часот, оркестарот на Македонска филхармонија ќе го изведе концертот со наслов „Вилает“, на кој како солист ќе настапи хорнистот Боштјан Липовшек од Словенија, а диригент е маестро Јерухам Шаровски од Израел. На програмата се „Унгарски танц“ бр. 1 и Четвртата симфонија од Јоханес Брамс и Концертот за хорна и оркестар од Реинхолд Глиер.
Германскиот композитор и виртуоз на пијано Јоханес Брамс (1833 – 1897), кому Роберт Шуман ќе му помогне да се афирмира како автор, се смета за еден од претставниците на романтизмот иако структурата на неговите дела во најголем дел е класична.
Унгарски танци се сет од 21 композиција, кои главно се базираат на унгарски теми. Брамс ги завршил во 1879 година. Тие се најпопуларните дела на овој композитор, а оригинално се напишани за четирирачно пијано, а подоцна првите десет биле аранжирани и за соло изведба. Дел од танците се аранжирани и за други инструменти и оркестарски формации. Последно симфониско дело на Јоханес Брамс е Четвртата симфонија (1885), во која настојува да ги негува достигнувањата на своите претходници. Се карактеризира со широк епски и меланхоличен карактер. Првиот став почнува со унисоно на целиот оркестар во една прекрасна везена мелодија, која потсетува на убавите песни на Брамс. Вториот став e балада и е опишан како некакво ехо од ритерските времиња бидејќи се слуша рог со една традиционална мелодија, која потоа наизменично ја преземаат другите инструменти. Третиот став, единственото вистинско скерцо што се среќава во симфониите на Брамс, но дејствува и како некаква унгарска игра, а финалниот четврти став го карактеризира барокната форма што и Бах ја негувал често – чаконата.
Реинхолд Глиер го завршил Концертот за хорна и оркестар во Бе-дур, опус 91, во 1951 година. Премиерно бил изведен на 10 мај 1951 година од рускиот хорнист Валери Полех во Ленинград (Санкт Петербург) со Ленинградскиот радиосимфониски оркестар. Уникатниот тон и тонскиот распон на инструментот се покажал како потентно поле за инвенција и креативност. Концертот е напишан во неокласичен стил со силни влијанија од романтизмот, а во него Глиер успешно ги презентирал изведувачките перформанси на хорната, инструмент што до тогаш најчесто имал функција само како дел од оркестарскиот звук. Со овој концерт Глиер докажал дека хорната може одлично да функционира и како соло инструмент.
Боштјан Липовшек е прва хорна во Симфонискиот оркестар на „РТВ Словенија“. Први учители му биле неговите татко и брат. Студирал кај проф. Јоже Фалоут на Музичката академија во Љубљана, каде што дипломирал и магистрирал. Студирал и кај Радован Влатковиќ на академијата „Моцартеум“ во Салцбург. Како солист настапувал со оркестарот на Радио Љубљана, со Словенечката филхармонија и со водечките оркестри во бивша Југославија. Како гостин прв хорнист настапувал во Берлинскиот симфониски оркестар, со оркестарот на Операта во Брисел, со Симфонискиот оркестар на Мелбурн, со камерниот оркестар „Малер“, со Израелската филхармонија, Шкотскиот камерен оркестар, Австралискиот камерен оркестар и др.
Честопати настапува и на турнеите со Фестивал оркестарот на Будимпешта, кој го води Иван Фишер. Како солист настапувал под диригентската палка на Антон Нанут, Урош Лајовиц, Ен Шао, Јаков Крајцберг, Сиан Едвардс…
Добитник е на награда на интернационалниот натпревар во Порчија, Италија, и е награден со највисоката награда „Франце Прешерн“, што ја доделува Министерството за култура на Словенија (2008). Предава на Музичката академија во Љубљана од 1998 година и на Академијата во Загреб од 1995 година.
Роден во Буенос Аирес, Аргентина, маестро Јерухам Шаровски рано почнува да изучува музика, а потоа студира флејта, контрабас, композиција и диригирање на Националниот конзерваториум за музика во неговиот град. Во раните ’70-ти имигрира во Израел, каде што дипломира на Академијата за музика „Рубин“ во Ерусалим, под палката на проф. Менди Родан. Во 1990 година Шаровски ќе биде избран од славниот маестро Зубин Мехта да ја прими наградата „Млад артист на годината“ кога ќе ја добие и привилегијата да диригира со Израелската филхармонија, како и со другите поголеми оркестри во Израел.
По турнејата во поранешна СССР, која за него ќе биде значајна во кариерата, во 1991 година станува уметнички директор и шеф-диригент на Симфонискиот оркестар „Раанана“ во Израел. Под палката на Шаровски овој оркестар ќе стане еден од најпопуларните симфониски ансамбли изведувајќи стотици дела и надвор од земјата. Од 1998 до 2004 година маестро Шаровски ќе раководи и со Бразилскиот симфониски оркестар на Рио де Женеиро, со кој ќе патува на турнеи во Бразил и во Европа и ќе сними четири цедеа. Тогаш Шаровски ќе го формира Младиот симфониски оркестар на Бразил, кој ќе стане еден од најпознатите ансамбли во земјата. Со БСО ќе замине на турнеја и во САД, кога во Централ парк во Њујорк, како и во центарот „Линколн“, ќе одржи концерти пред 50-илјадна публика, концерти што ќе бидат високо оценети од публиката и критиката.
За време на својата кариера, маестро Шаровски диригирал со над 50 оркестри во повеќе од 20 земји. Во серијата концерти со маестро Лорин Мазел диригира со Минхенската филхармонија во Германија и со Симфонискиот оркестар на Ерусалим заедно со Баварскиот радиооркестар, на концерти посветени на градот Ерусалим. Маестро Мазел ќе го предложи маестро Шаровски да биде и дел од жирито на „Мазел интернационалниот натпревар за диригенти“ (2002). Широк е неговиот репертоар и во однос на оперските изведби, а во последните години тој гради навистина успешна кариера на полето на едукацијата одржувајќи мастер-часови на значајни универзитети во светот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Култура
МНТ, 80 години – приказни поголеми од времето

Театарот е место каде што се случува нешто исклучително.
Тука се преплетуваат режисерските идеи; најсилно чука актерското срце; се слуша зборот на драматургот; шепотот на суфлерот; сценографите, костимографите и композиторите ја оплеменуваат сцената со својот креативен израз; светлото, дизајнот и тонот создаваат магија; големиот број луѓе зад сцената се секогаш посветено тука; а менаџерскиот тим е тука да ја поддржи секоја идеја.
Се создава магија, а публиката го восприема секој атом на театарската уметност.
Македонскиот народен театар е сила што опстојува 80 години!
Култура
Теодор Јаневски ја доби наградата за најдобар млад џез-музичар „Гоце Димитровски“

Годинешното 8. по ред издание на Џез фактори фестивалот, ќе се одржи од 17-ти до 19-ти април со настапот на повеќе реномирани џез музичари од Македонија и странство во Народниот театар и Центарот за култура Битола.
Наградата за најдобар млад џез-музичар во 2024 година, која го носи името на легендарниот „Гоце Димитровски“, годинава ја добива Теодор Јаневски – дипломиран џез-тапанар на Џез Одделот на Музичката академија при Универзитетот Гоце Делчев – Штип. Наградата традиционално се доделува во соработка со Општина Битола и ќе биде врачена на 19.04.2025 година, во 20 часот, на сцената на Народниот театар од Битола.
„Ја користиме оваа прилика да му ја честитаме наградата на младиот Теодор и да му посакаме многу успеси во професионалната кариера“, истакнува директорот на Џез фактори фестивалот, професорот Сашо Поповски. Досегашни добитници на наградата се: 2020 Александар Ванчовски – тапани 2021 Филип Динев – гитара 2022 Александар Бошков – гитара 2023 Јован Цветковиќ – пијано 2024 Давид Скерлевски – пијано 2025 Теодор Јаневски – тапани.
Годишно фестивалот реализира 9 концерти и 5 пратечки настани на сцената на Народен Театар Битола, Центарот за култура, како и локалните клубови и културни сцени со посетеност од над 2000 посетители.
Култура
Краткометражниот анимиран филм „Неми филмови“ на Крсте Господиновски во официјална селекција на најстариот фестивал за анимирани филмови „Анеси“ во Франција

Новиот краткометражен анимиран филм на македонскиот автор Крсте Господиновски, „Неми филмови“, во продукција на Фокус Покус Филмс и Флип Бук Продакшнс и поддржан од Агенцијата за филм, премиерно ќе биде прикажан во официјалната селекција на овогодинешното издание на најпрестижниот и најстар фестивал за анимирани филмови Анеси во Франција.
Од 3900 филмови пријавени од сите континенти, „Неми филмови“ ќе се натпреварува со уште 70 филмови за една од најзначајните награди во светот на анимацијата. Успехот на екипата предводена од Господиновски претставува значаен исчекор за македонската авторска анимација, бидејки ова е првиот македонски филм по „Адам“ на Петар Глигоровски од 1977 г. кој успева да биде вклучен во официјалната селекција на фестивалот.
Филмот е работен по сценарио на Крсте Господиновски, Жарко Иванов и Димитар Димоски, кое е инспирирано од истоимениот расказ на Димитар Димоски, награден на книжевниот конкурс на „Нова Македонија“. Како продуценти се јавуваат Димитар Димоски и Дарко Попов, а копродуценти се Жарко Иванов (Флип Бук Продакшнс) Раду Николае и Дорин Стелеску (Опал Продакшн). Жарко Иванов исто така е Директор на анимација заедно со Гоце Господиновски. За кинематографијата се потпишуваат Горан Наумовски, Димо Попов, Крсте Господиновски, дизајнер на звукот е Горан Петровски, композитор на музика е Владимир Лукаш. Сценографијата е на Крсте Господиновски, Викторија Динева и Тамара Радојковиќ, која исто така е и асистент на режија.
„Неми филмови“ е приказна за едно мало кино сместена на залезот на немото доба, каде една поранешна филмска ѕвезда, маскирајки ја својата згасната слава, решава да проектира исклучиво неми филмови. Неговиот син спокојно расне во овој илузорен свет, несвесен за промените што се одвиваат вон неговите ѕидови, сè дур едно необично откритие не ги разниша неговите уверувања, нарушувајќи го веќе кревкиот однос со неговиот татко.
Филмот е изработен во техниката куклена стоп анимација и она што го прави исклучително специфичен е фактот што целиот филм е изработен во еден непрекинат кадар.
Шеесет и четвртото издание на Анеси ќе се одржи од 8-ми до 14-ти јуни во Анеси, Франција. Освен на Анеси, филмот ќе биде прикажан и на педесет и третото издание на престижниот Анимафест Загреб, уште еден од најзначајните фестивали за анимиран филм во светот.
„Неми филмови“ наскоро премиерно ќе биде прикажан и пред македонската публика.