Регион
Прва сосетка на Коста сведочи за семејството: Го прашав татко му зошто има оружје, кога одеше на стрелање

На влезната врата од зградата во белградската населба Врачар на адресата „Краљица Наталија“, каде со семејството живее момчето Коста К. стои натписот поставен од семејство кое живее на петтиот кат, а е упатен до новинарите. Посочуваат дека немаат коментар освен да изразат сочувство до сите, пишува Винко Паиќ за Слободна Далмација. Во оваа зграда живее Коста К., 13 годишното момоче кое уби девет лица, од кои осум беа деца.
Станот во кој живее семејството на момчето-убиец се наоѓа на третиот кат. Адресата е на само 500 метри од основното училиште каде во средата наутро се случи крвавиот напад на 13-годишниот Коста, во кој животот го загубија осум деца и еден чувар.
На вратата од станот на семејството на момчето се залепени три слики од анимирани филмови и таблички со имиња на кирилица. Ништо не сугерира дека токму зад таа врата момчето го смислувало својот пеколен и дека токму од тоа место излегол со оружје и лист хартија со имињата на врсниците што ги сакаше да ликвидира.
Според соседите, во него сега престојува семејна пријателка на родителите на Коста. Мајката и 10-годишната сестра на момчето се пренесени на безбедна локација, таткото се уште е во притвор, додека Коста е на Клиника за невропсихијатрија.
Во нејзиниот стан, новинарската екипа на „Слободна Далмација“ ја пречека првата сосетка на семејството К., која со нив отиде на летување, а го сака Коста како свое дете, госпоѓата Оливера Лесковац Ројник. Таа се уште нема дадено изјави со никого, а ја пречека екипата, бидејќи како што вели таа, новинарот и снимателот пристигнале од Сплит.
– Кога слушнав што се случи вчера, не ми падна на памет, ниту во најмрачните мисли, дека ова му се случило на доброто семејство. Ми се јави сосед, на телефон викаше, плачеше, врескаше. Вели: ‘тоа што штотуку го слушнавте, го направи’. Бев во пижами, немав сила ни да облечам тренерка и да одам таму кај нив – се сеќава Оливера, чиј внук оди во истото училиште каде се случи крвавиот масакр.
– Се разболев од тага и беда. Коста го познавам од раѓање. Како и да го гледате, тој е убав, висок, убав, паметен, одличен ученик. Во секој поглед е натпросечен, победи на сите училишни натпревари. Играше и кошарка. Беше малку премолчен, но и неговите родители не беа многу зборливи.
Го прашував татко му, знаејќи дека одат на тоа стрелиште: „Владо, не ти е доста од војната, зошто го имаш тоа оружје?“.
Новинарската екипа ја праша сосетката какви се родителите на Коста.
– О, прекрасни, фини, скромни луѓе… Тато е доктор, радиолог, еден од нашите најпознати доктори, мајката е професорка, предава биологија на факултет. Нашите деца се дружеа заедно. Ништо не укажуваше на тоа дека може да се случи таква трагедија. Кој е тука виновен? Можеби татко му го однел таму на тоа стрелиште и го навлече на тоа? – прашува Оливера.
Таа се сомнева дека семејството некогаш ќе се врати на оваа адреса.
„Не сум сигурна. Но, што се однесува до нас станарите, тие можат да се вратат утре. Сите ќе бевме со нив“, додава таа.
„А со Коста?“, прашува новинарот
„И со него“, одговара сосетката, на што новинарот допрашува: „И покрај се?“, на што добива одговор:
– И покрај сето ова. Верувај ми. Како можеме да му судиме? Толку години го познавам детето. Постојано се прашувам зошто, зошто и зошто? Што стана со Коста…? Сите се прашуваме и стравуваме што ќе се случи со семејството сега. Сите ние навистина ги сакаме и тие беа толку добри со нас сите овие години. Ни помогнаа. Кога ми требаше нешто во куќата, секогаш му се јавував на Влада (таткото на Коста).
Новинарот се интересираше: „Ако Коста е на слобода и го видиш во зграда, ќе се плашиш од него?“
„Нема! Нема да се плашам. Не…“- децидно рече госпоѓа Оливера.
Успеавме да поразговараме со уште неколку соседи од семејството К, пишува „Слободна Далмација“. Никој од нив не сакал да застане пред камера. Но, сите се согласуваат во едно: никогаш не замислувале ваква невидена трагедија од страна на Коста.
„Тоа е фино семејство, незамисливо е што доживеаа. Момчето секогаш се поздравуваше, ми се нудеше да ги носи моите торби за пазарење кога ќе ме видеше во лифт, сите сме во шок, што да ви кажам“- рекол сосед и додал:
– Беше крајно мирен, како мало девојче. Подготвени да им помогнат на сите. До вчера не знаев дека татко му има пиштол. Не можев ни да замислам дека го носи на стрелиште. Видов вчера кога полицијата го извади од станот, мајка му е фина жена. Навистина бев изненаден од сето ова и сочувствувам со сите – заклучил еден од првите соседи на семејството К., пишува Винко Паиќ за Слободна Далмација.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Регион
Вучиќ: Србија мора да биде подготвена за безбедносни предизвици

Српскиот претседател Александар Вучиќ вечерва изјави дека Србија склучува договори со Унгарија и ја зајакнува својата армија, бидејќи мора да биде подготвена за безбедносни предизвици.
Во Софија, Вучиќ за РТС изјави дека нема да бара објаснување за безбедносниот договор потпишан од Албанија, Косово и Хрватска, бидејќи, како што додаде, го поставил во разговорите со генералниот секретар на Европската унија Марк Руте и лидерите.
„Покрај тоа што кревавме раменици и велиме ете се случи, не можев да очекувам или да добијам друг одговор. Реагиравме соодветно. Сојузите се важни, но важно е да ја зајакнеме нашата позиција. Србија ќе продолжи да работи на зајакнување на својата армија, сите нејзини безбедносни капацитети, за да можеме да гарантираме мир на секое дете во нашата земја, на секој човек, на секој што живее во нашата земја.
Како што додаде, тоа е една од причините поради која Србија се повеќе се движи кон договор во таа област со Унгарија.
Вучиќ посочува дека ова не е начин да се креираат политички контрамерки, туку полека, длабински и суштински да се обиде да даде одговор на безбедносните предизвици.
Како што истакна, голем предизвик за Србија е се што се случува околу Република Српска.
„Она што ме загрижува е немањето желба за компромис. Разговарав со сите насекаде, од Брисел, вчера со Англичаните, со сите. Ја гледам нивната многу, многу силна посветеност“.
Голем предизвик за Србија, како што рече Вучиќ, е приказната за Бриселскиот договор.
Вучиќ наведува дека никому не му е грижа што Приштина не го почитува Договорот за регионална полиција, Договорот за правда и обвинителството, дека не се почитуваат шест од 15-те точки од Бриселскиот договор за формирање Заедница на српски општини, пренесува Танјуг.
„Формално ќе кажат дека им е грижа, но во суштина не им е грижа. Тоа е нивното дете што ќе го штитат, а Србија во исто време ја знае својата позиција, ние знаеме дека сме мали во споредба со големите, знаеме дека сме против нив во однос на почитувањето на меѓународното јавно право, нормите на Обединетите нации. Мораме да бидеме внимателни, но доволно цврсти, доволно храбри за да ја заштитиме нашата позиција порача Вучиќ, пренесува Танјуг.
Регион
Австрија и Германија воведоа забрана за влез на Милорад Додик

Австрија и Германија воведоа забрана за влез на водачот на босанските Срби, Милорад Додик. Покрај него, забраната важи и за двајца други политичари од Република Српска, изјави австриската министерка за надворешни работи Беате Мајнл-Рајзингер (НЕОС) во Сараево, каде што се сретна со германската државна секретарка за европски прашања Ана Лирман, пренесува „Die Presse“.
Забраната се однесува и на претседателот на Народното собрание на РС, Ненад Стевандиќ и Радован Вишковиќ.
Мајнл-Рајзингер во Сараево престојува до петок. Планира да се сретне со министерот за надворешни работи на Босна и Херцеговина, Елмедин Конаковиќ и со високиот претставник за Босна и Херцеговина, Кристијан Шмит.
Мајнл-Рајзингер ќе се сретне и со претседавачот на Советот на министри на БиХ, Борјана Кришто. Планирана е и посета на силите на ЕУФОР во кампот Бутмир.
Судот на Босна и Херцеговина побара распишување меѓународна потерница за Додик и Стевандиќ откако тие ја преминаа државната граница додека по нив беше распишана внатрешна потерница, потсетуваат тамошните медиуми. Судот на Босна и Херцеговина го поднесе барањето за меѓународна потерница до канцеларијата на Интерпол во Сараево. Меѓутоа, тоа барање беше одбиено. Додик потоа отпатува за Израел, па за Москва.
Дополнително, граничната полиција на БиХ спроведува истрага за тоа како Додик ја преминал границата, со оглед на тоа што има информации дека делегацијата под ротации без задолжително застанување, го минала граничниот премин Рача, според написите.
Регион
Можно е да се ограничи доаѓањето на работници од Западен Балкан во Германија

Германскиот медиум „Тагесцајтунг“ објави дека таканареченото правило за Западен Балкан, кое дозволува работници од неколку балкански земји да доаѓаат во Германија, може значително да се ограничи под новата влада.
„На Германија и требаат работници – најмалку 400.000 годишно, велат експертите. Една од можностите овие луѓе да дојдат во Германија е таканареченото правило за Западен Балкан. Меѓутоа, под новата влада на чело со Фридрих Мерц, тоа правило би можело да биде значително ограничено“, наведуваат тие.
Медиумите дополнително објаснуваат дека оваа посебна регулатива им овозможува на луѓето од Албанија, БиХ, Црна Гора, Северна Македонија и Србија без проблем да доаѓаат во Германија на работа. Како што пишува ТАЗ, за тоа не им треба стручно образование или квалификација – доволно е да имаат понуда за работа и одобрение од Федералната агенција за труд и вработување.
Правилото беше воведено во 2015 година за да се намали бројот на често безнадежните барања за азил од овие земји, овозможувајќи им на луѓето редовен пристап до пазарот на трудот.
Оттогаш, според ТАЗ, значително е намален бројот на барања за азил од земјите од Западен Балкан. Мигрантите од овој дел на Европа често работат во медицинскиот и градежниот сектор, рестораните и хотелите. Во 2024 година, владата „Семафорск“ на Олаф Шолц (СПД, Зелените и Либералите) не само што го продолжи правилото за Западен Балкан, туку и ја зголеми квотата за давање работни визи од 25.000 на 50.000 годишно.
Новата влада речиси сигурно ќе ја предводи Христијанско-демократската унија (ЦДУ) на Фридрих Мерц, додека во моментов се водат коалициски преговори меѓу ЦДУ, баварската ЦСУ и СПД, пренесува ДВ.
„Но, на изненадување на сите, во документот на работната група за труд и социјални прашања не се најде ниту еден збор за регулативата за Западен Балкан“, пишува ТАЗ.
„Во еден претходен преговарачки документ беше наведена намерата преку ова правило повторно да се „ограничи“ имиграцијата на првичните 25.000 лица годишно. Од ЦДУ не се изјаснија за тековните преговори, а од СПД не одговорија до завршувањето на ова издание на ПАЗ.
Економскиот експерт Херберт Брикер од Институтот за истражување на пазарот на труд и занимања (ИАБ), кој ги оценуваше ефектите од доаѓањето на работната сила од Западен Балкан, смета дека укинувањето на ова правило не би било добра идеја бидејќи тие „одат многу добро на пазарот на трудот“.
Подобри резултати од која било друга имигрантска група – и многу домашни работници
Три до четири години по пристигнувањето во Германија, околу 95 отсто од нив остануваат вработени, што е поврзано со фактот дека дозволата за престој е поврзана со статусот на вработување.
„Во однос на стапката на вработеност, тие постигнуваат подобри резултати од која било друга група имигранти на пазарот на трудот. Всушност, тие се многу поуспешни од многу домашни работници“, го цитира ТАЗ, Брикер.
Мигрантите речиси и не користат социјална помош, а „нивото на квалификации е повисоко од очекуваното“. Иако правилото за Западен Балкан не бара квалификации, повеќето имигранти работат квалификувана работа.
„Тука имаме редовни работни односи, што е добро за економијата, компаниите и даночните приходи“, истакнува Брикер.
Германија губи 400.000 работници секоја година поради демографските промени.
„Ако дополнително ги намалиме каналите кои добро функционираат, ќе имаме сериозен проблем“, додава Брикер, а пренесува ДВ.
„Треба повеќе да зборуваме за способностите на тие луѓе“
Политикологот Холгер Колб од Советодавниот совет за интеграција и миграција објасни дека работната сила од Западен Балкан имала значително помалку можности да дојде во Германија кога е воведена регулативата отколку што има денес.
„Во меѓувреме, пристапот до германскиот пазар на трудот е олеснет, денес има подобри законски рамки за имиграција на трудот“, објаснува Колб и го наведува примерот на „партнерската програма за признавање на квалификациите“.
„Програмата им овозможува на луѓето да дојдат во Германија да работат во одредена професија додека се обидуваат да добијат признание на нивните сертификати и дипломи. Откако ќе се признаат квалификациите, лицето станува професионална работна сила и може да добие дозвола за постојан престој по само три наместо пет години. Обединувањето на семејството е олеснето и за квалификуваните работници“, посочува Колб.
За разлика од Брикер, Колб го поддржува намалувањето на квотите за Западен Балкан бидејќи смета дека прашањето за потеклото не треба да биде важно во миграцијата на работна сила.
„Треба повеќе да зборуваме за способностите на тие луѓе“, рече Колб. „Правилото за Западен Балкан е спротивно на оваа основна идеја“.