Свет
„Се слушаат сирени, артилерија, дронови“ – први снимки од воената акција во Нагорно-Карабах

Сирени и звуци на борби се слушаат на видеата објавени на социјалните мрежи откако Азербејџан почна со воена акција во Нагорно-Карабах.
BREAKING:
Large scale fighting has just started in Nagorno-Karabakh.
Artillery and suicide drones are in action by both sides.
It’s possible that another war between Azerbaijan and Armenia is starting in front of our eyes. pic.twitter.com/xXC0Er8fCj
— Visegrád 24 (@visegrad24) September 19, 2023
На видеото од Степанакерт се слушаат звуци од артилериски оган. Друго видео од регионот покажува дека Азербејџан користи беспилотни летала за да ги напаѓа позициите на ерменската воздушна одбрана.
Артилериски оган можеше да се слушне и на периферијата на градот Аскеран.
An air alert has been declared in #Stepanakert/Khankendi (Nagorno-Karabakh)
Localised anti-terrorist measures have been launched in the Karabakh region, the #Azerbaijani Defence Ministry reports. It that Azerbaijani military were shelled by the Armenian Armed Forces and used… pic.twitter.com/1wqz8fvfUP
— NEXTA (@nexta_tv) September 19, 2023
Рубен Вардањан, банкар и милијардер, кој до февруари беше највисок функционер во администрацијата на етничките Ерменци во Карабах, напиша на Х („Твитер“) дека Азербејџан врши голем артилериски напад врз Нагорно-Карабах гаѓајќи ги градовите и цивилите.
Бомбардирањето на блокираниот регион, наречен Арцах од локалните Ерменци, може повторно да ја разгори крвавата војна во 2020 година во која Азербејџан ја врати земјата од локалното ерменско население поради широко распространетите обвинувања за воени злосторства, пишува „Гардијан“.
#Aproximidad pic.twitter.com/758ncSQ7r2 🇦🇿🇦🇲 | URGENTE: Azerbaiyán lanzó un ataque contra grupos separatistas en Nagorno-Karabaj, la zona en disputa con Armenia.
Estamos posiblemente ante el inicio de una nueva guerra. https://t.co/758ncSQ7r2 Fuente: AlertaMundial2
— A-Proximidad (@AProximidad) September 19, 2023
Министерството на Азербејџан соопшти дека оружјето не било употребено против цивилни позиции, но дека нападите очигледно биле извршени во непосредна близина на поголемите градови и населени центри. Азербејџан објави дека ги почнал нападите за да ги истера борците поддржани од Ерменија од регионот.
🇦🇿🇦🇲 رتل للقوات المسلحة الأذربيجانية
باتجاه #شوشي#أذربيجان #Azerbaycan pic.twitter.com/JAgLao9hps
— ريان المصري (@Rian_almasri) September 19, 2023
Претходната војна, која заврши со пораз на де факто државата Арцах, поддржана од ерменската влада, траеше 44 дена и во неа азербејџанските сили го зазедоа историски значајниот град Шуша.
„Вишеград 24“ на 12 септември објави дека Азербејџан ја обвинува Ерменија дека претходниот ден во два наврата употребила артилерија против нивните сили.
„Азербејџанците придвижуваат повеќе системи за тешко вооружување кон границата. Тие ги означија возилата со превртена буква А“, се вели во соопштението.
⚡️BREAKING: The Azerbaijani Defence Ministry announced the beginning of anti-terrorist measures in #Karabakh “to restore constitutional order.” pic.twitter.com/XCpziUiXnn
— KyivPost (@KyivPost) September 19, 2023
BREAKING:
Azerbaijan accuses Armenia of having used artillery against Azeri forces at 2 occasions yesterday.
The Azeris are moving more heavy weapons systems toward the border.
They have marked the vehicles with an upside-down A.pic.twitter.com/ohuB5qozCg
— Visegrád 24 (@visegrad24) September 12, 2023
Нападите следуваа по кризата поради ефективната блокада на коридорот Лахин од страна на азербејџанската влада и активистите, што доведе до акутен недостиг на храна, лекови и други стоки во регионот. Големи делови од Степанакерт, главниот град на ерменската енклава, останаа без вода и струја.
Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, ги повика Ерменија и Азербејџан да го запрат крвопролевањето во Нагорно-Карабах и рече дека московските мировни сили во регионот ќе ја продолжат својата мисија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Трамп не воведе царини за Русија и за Северна Кореја

Во пакетoт нови царински мерки што ги воведе американскиот претседател Доналд Трамп неколку земји не се на списокот, а меѓу нив Русија и Северна Кореја.
За разлика од Кина, Европската Унија или Индија, кои се соочени со драстично зголемување на царините, Москва и Пјонгјанг останаа надвор од опсегот на овој тарифен бран. Причината не е политичка попустливост, туку комбинација од постојни санкции, минимална трговија и геополитички калкулации. Така барем тврди Белата куќа.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави за „Аксиос“ дека Русија не е покриена со царините бидејќи американските санкции веќе спречуваат каква било значајна трговија.
„Сепак, САД сè уште тргуваат повеќе со Русија отколку со земји како Маврициус или Брунеи, кои беа на списокот на Трамп за царини, дури и со оддалечените островски области како Токелау (1.500 жители) во Тихиот океан и Свалбард (2.500 жители) во Арктичкиот круг.
Левит нагласи дека Куба, Белорусија и Северна Кореја исто така се изоставени бидејќи веќе имаат екстремно високи постојни царини и санкции.
Двете земји со години се предмет на опсежни американски санкции. Поради инвазијата на Украина, Русија е под влијание на санкции што влијаат на финансискиот сектор, енергетиката и воената индустрија. Трговијата со САД опадна од 36 милијарди долари во 2021 година на 3,5 милијарди долари во 2024 година, што го прави воведувањето дополнителни царини економски бесмислено.
Северна Кореја е уште поизолирана – американските и меѓународните санкции речиси целосно ја забрануваат трговијата, освен во хуманитарни случаи. Како што коментира аналитичарот Саурав Гош, „нелегалните канали се доминантни, а тарифите нема да имаат никаков реален ефект“.
Во вкупната структура на американската трговска размена Русија и Северна Кореја учествуваат со помалку од 0,1 отсто. Од друга страна, Кина оствари трговски суфицит од речиси 300 милијарди долари со САД во 2024 година поради што е погодена со царинска стапка од дури 34 проценти.
Исклучувањето на Москва и Пјонгјанг може да има и дипломатска заднина. Администрацијата на Доналд Трамп можеби ќе сака да задржи простор за можни преговори – со Русија за Украина и со Северна Кореја за нуклеарната програма.
Европа
Унгарија се повлекува од Меѓународниот кривичен суд

Владата на Унгарија објави дека се повлекува од Меѓународниот кривичен суд, објави „Ројтерс“.
Гергели Гуљас, висок функционер во владата на премиерот Виктор Орбан, го објави потегот неколку часа откако израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху – по кого Меѓународниот кривичен суд издаде налог за апсење – пристигна во земјата во официјална посета.
Орбан му се јави на израелскиот лидер штом беше издадена наредбата минатиот ноември велејќи дека одлуката нема ефект во Унгарија.
Во ноември судиите на Меѓународниот кривичен суд рекоа дека има разумни основи да се верува дека Нетанјаху има кривична одговорност за наводните воени злосторства и злосторствата против човештвото за време на војната меѓу Израел и Хамас.
Нетанјаху ја осуди одлуката на Меѓународниот кривичен суд како антисемитска.
Унгарија е еден од основачите на Меѓународниот кривичен суд, кој има 125 земји членки. САД, Русија, Кина и Израел не ја признаваат неговата јурисдикција, како и некои други држави.
Меѓународниот кривичен суд има овластување да гони поединци обвинети за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства на територијата на државите потписнички на Римскиот статут, неговиот основачки договор.
Свет
Во израелски воздушен напад врз Газа загинаа 15 лица

Цивилната одбрана во Газа соопшти дека најмалку 15 лица загинале денеска в зори во израелските воздушни напади врз северниот дел на Појасот Газа по повикот на израелската армија за евакуација.
Портпаролот на цивилната одбрана, Махмуд Басал, рече дека нападот бил насочен кон неколку куќи во населбата Шуџаија во градот Газа. „Уште неколку луѓе се заробени под урнатините“, додаде тој.
Израелската војска упати нов повик за евакуација на жителите на Шуџаија и други делови на северниот дел на Појасот Газа.
„Израелската армија оперира со голема сила во вашите области за да ја уништи терористичката инфраструктура на палестинското исламистичко движење Хамас“, рече портпаролот на армијата на арапски јазик, Авичај Адраи, во објава на „Икс“.
Морате веднаш да ги напуштите овие области и да отидете во познатите засолништа во западниот дел на градот Газа“, додаде тој.