Свет
Путин: Западот води хибридна војна против Русија, продолжуваме со специјалната операција

Русија го надградува својот нуклеарен арсенал и ги држи стратешките сили на највисока готовност додека Западот води хибридна војна против неа, изјави денеска рускиот претседател Владимир Путин на конференција на високи претставници на одбраната.
Путин рече и дека Москва ќе продолжи со својата „специјална воена операција“ во Украина и дека сите обиди да ѝ се нанесе стратешки пораз на Русија се неуспешни.
Русија денеска го повика финскиот амбасадор да се пожали на новиот одбранбен договор што Финска го склучила со САД, со кој ќе им се овозможи пристап до областите во близина на границата со Русија, соопшти руското Министерство за надворешни работи.
На амбасадорот му било кажано дека Москва „нема да дозволи зајакнувањето на воениот потенцијал на НАТО на руската граница да остане без одговор, што ја загрозува безбедноста на Руската Федерација, и дека ќе ги преземе неопходните мерки за да одговори на агресивните одлуки на Финска и нејзините сојузници во НАТО“, рече портпаролката Марија Захарова.
Финска се приклучи на НАТО оваа година, што го побара откога Русија ја нападна Украина во февруари 2022 година. Договорот со САД дозволува брз пристап до американската војска и помош на Финска во случај на конфликт, рекоа официјални лица. Според договорот, американската војска ќе има неограничен пристап до 15 објекти и области во Финска, каде што може да ги складира својата опрема и муницијата, вклучувајќи четири воздушни бази и воено пристаниште.
САД имаат слични договори со многу земји во Источна Европа. Кремљ во петокот соопшти дека договорот ќе биде „јасна закана“ за Русија и ќе предизвика тензии во односите со Хелсинки. Данска исто така склучи одбранбен договор со САД, кој ќе дозволи американски војници и воена опрема да бидат стационирани на данска територија на десет години, изјави денеска данската премиерка, Мете Фредериксен.
САД склучија сличен договор со Шведска овој месец, а Норвешка склучи договор со САД во 2001 година, со кој се регулираат американските воени активности на нејзина територија.
„Ова значи дека американските војници и опрема може постојано да бидат стационирани на данска почва“, рече Фредериксен на прес-конференција.
Договорот ќе биде потпишан оваа недела, а ќе стапи во сила за речиси една година кога ќе се донесат потребните закони, рече таа.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Шпанските винари: Тарифите на Трамп се сериозен удар за винариите, но и за Американците

Шпанската федерација на винарите ја оцени одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини од 20 отсто за производите од Европската унија како сериозен удар за шпанските винарии, имајќи предвид дека САД се втор по големина извозен пазар за шпанските вина.
„Овие царини, барем во случајот со виното, се целосно неоправдани бидејќи разликата меѓу постојните царини во ЕУ и САД е минимална“, рече Хозе Луис Бенитез, извршен директор на ФЕВ.
Бенитез предупреди дека оваа мерка ќе им наштети не само на шпанските винари, туку и на американските потрошувачи, „кои консумираат повеќе вино отколку што произведуваат“.
Тој особено посочи дека новите царини најмногу ќе ги погодат малите и средните производители, кои сочинуваат 99 отсто од шпанските винарии, бидејќи имаат помалку можности за диверзификација на извозот и се силно зависни од главните извозни пазари.
Американскиот пазар учествува со околу 13 отсто од вкупниот извоз на шпанско вино. Во 2024 година Шпанија извезла 97 милиони литри вино во САД во вредност од околу 390 милиони евра.
Свет
Трамп не воведе царини за Русија и за Северна Кореја

Во пакетoт нови царински мерки што ги воведе американскиот претседател Доналд Трамп неколку земји не се на списокот, а меѓу нив Русија и Северна Кореја.
За разлика од Кина, Европската Унија или Индија, кои се соочени со драстично зголемување на царините, Москва и Пјонгјанг останаа надвор од опсегот на овој тарифен бран. Причината не е политичка попустливост, туку комбинација од постојни санкции, минимална трговија и геополитички калкулации. Така барем тврди Белата куќа.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави за „Аксиос“ дека Русија не е покриена со царините бидејќи американските санкции веќе спречуваат каква било значајна трговија.
„Сепак, САД сè уште тргуваат повеќе со Русија отколку со земји како Маврициус или Брунеи, кои беа на списокот на Трамп за царини, дури и со оддалечените островски области како Токелау (1.500 жители) во Тихиот океан и Свалбард (2.500 жители) во Арктичкиот круг.
Левит нагласи дека Куба, Белорусија и Северна Кореја исто така се изоставени бидејќи веќе имаат екстремно високи постојни царини и санкции.
Двете земји со години се предмет на опсежни американски санкции. Поради инвазијата на Украина, Русија е под влијание на санкции што влијаат на финансискиот сектор, енергетиката и воената индустрија. Трговијата со САД опадна од 36 милијарди долари во 2021 година на 3,5 милијарди долари во 2024 година, што го прави воведувањето дополнителни царини економски бесмислено.
Северна Кореја е уште поизолирана – американските и меѓународните санкции речиси целосно ја забрануваат трговијата, освен во хуманитарни случаи. Како што коментира аналитичарот Саурав Гош, „нелегалните канали се доминантни, а тарифите нема да имаат никаков реален ефект“.
Во вкупната структура на американската трговска размена Русија и Северна Кореја учествуваат со помалку од 0,1 отсто. Од друга страна, Кина оствари трговски суфицит од речиси 300 милијарди долари со САД во 2024 година поради што е погодена со царинска стапка од дури 34 проценти.
Исклучувањето на Москва и Пјонгјанг може да има и дипломатска заднина. Администрацијата на Доналд Трамп можеби ќе сака да задржи простор за можни преговори – со Русија за Украина и со Северна Кореја за нуклеарната програма.
Европа
Унгарија се повлекува од Меѓународниот кривичен суд

Владата на Унгарија објави дека се повлекува од Меѓународниот кривичен суд, објави „Ројтерс“.
Гергели Гуљас, висок функционер во владата на премиерот Виктор Орбан, го објави потегот неколку часа откако израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху – по кого Меѓународниот кривичен суд издаде налог за апсење – пристигна во земјата во официјална посета.
Орбан му се јави на израелскиот лидер штом беше издадена наредбата минатиот ноември велејќи дека одлуката нема ефект во Унгарија.
Во ноември судиите на Меѓународниот кривичен суд рекоа дека има разумни основи да се верува дека Нетанјаху има кривична одговорност за наводните воени злосторства и злосторствата против човештвото за време на војната меѓу Израел и Хамас.
Нетанјаху ја осуди одлуката на Меѓународниот кривичен суд како антисемитска.
Унгарија е еден од основачите на Меѓународниот кривичен суд, кој има 125 земји членки. САД, Русија, Кина и Израел не ја признаваат неговата јурисдикција, како и некои други држави.
Меѓународниот кривичен суд има овластување да гони поединци обвинети за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства на територијата на државите потписнички на Римскиот статут, неговиот основачки договор.