Свет
Финците избираат нов претседател – водат конзервативец и претставник на Зелените
![](https://makfax.com.mk/wp-content/uploads/2024/01/фин.jpg)
Финска денеска избира нов претседател кој ќе ја води земјата во нова улога во НАТО, откако го прекина децениското неврзување и се приклучи на западната одбранбена алијанса како одговор на руската инвазија на Украина.
Геополитичките промени во Европа ќе му зададат најголема главоболка на новиот претседател.
Двајца политичари преведуваат вкупно девет кандидати: поранешниот конзервативен премиер Александар Стуб со поддршка од 22-27 проценти и поранешниот министер за надворешни работи Пека Хаависто од Партијата на зелените, кој е независен кандидат и ужива поддршка од 20-23 проценти од Финците.
Анкетите покажуваат дека тие најверојатно ќе одат на вториот круг на 11 февруари.
Веднаш зад двајцата е кандидатот на крајно десничарската Партија на Финците, Јуси Хала-ахо, кој е поддржан од 15-18 отсто од гласачите, а зад него е поранешниот еврокомесар Оли Рен, кој е поддржан од Партијата на Центарот. со поддршка од 12 проценти.
Сите девет кандидати ветуваат цврст став кон Русија доколку бидат избрани за претседател, кој е задолжен за надворешната и безбедносната политика во тесна соработка со владата и ја претставува земјата на состаноците на НАТО, а истовремено дејствува и како врховен командант на вооружените фински силите.
Односите меѓу Москва и Хелсинки се влошија по руската инвазија на Украина во февруари 2022 година, што ја натера Финска да се откаже од својата долгогодишна воена неутралност и да се приклучи на НАТО во април 2023 година.
Приемот на оваа нордиска земја во НАТО минатата година предизвика закани за „контрамерки“ од нејзиниот огромен руски сосед, со кој Финска ја дели границата долга 1.340 километри.
Неколку месеци подоцна, во август 2023 година, Финска забележа зголемен прилив на безвизни мигранти на својата источна граница.
Во декември, Финска ја затвори целата своја граница со Русија за патнички сообраќај како одговор на зголемувањето на бројот на мигранти кои се обидуваат да преминат.
Хелсинки смета дека ова е хибриден напад на Москва за дестабилизација на земјата.
Москва ги отфрли финските обвинувања дека ги испратила таму.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
![](https://makfax.com.mk/wp-content/uploads/2022/08/makfax_logo_350px.jpg)
Регион
Легендарниот рокер Бора Чорба погребан со хитот “Погледај дом свој анџеле“
![](https://makfax.com.mk/wp-content/uploads/2024/08/bora-corba.jpg)
Легендарниот рокер, фронтмен на групата „Рибља чорба“, Бора Ѓорѓевиќ (72) денес е погребан. Семејството, колегите, но и бројни пријатели и обожаватели се собраа на Градските гробишта во Чачак за да го кажат последното збогум и да се простат од него.
Хорот на гимназијата од Чачак по црковниот обред го испеа најголемиот хит на Бора „Погледај дом свој анџеле“, а овој момент расплака многумина и тоа беше најтажната сцена од гробиштата.
Рокерот Бора Ѓорѓевиќ (72) почина во средата на 4 септември во Љубљана по тешко боледување.Легендарниот рокер ќе почива во родниот Чачак, што му беше и последна желба.
Роден е на 1 ноември 1952 година.
Свет
Вселенското летало Старлајнер на Боинг слета без екипаж
![](https://makfax.com.mk/wp-content/uploads/2024/09/NASA.jpg)
Вселенското летало Старлајнер на Боинг слета без екипаж во пустината во Ново Мексико, со што заврши тримесечната пробна мисија отежната од технички проблеми.
Вселенското летало доцна синоќа самостојно го почна своето шестчасовно патување до Земјата, а астронаутите Буч Вилмор и Сани Вилијамс, првиот екипаж што леташе со Старлајнер, останаа на Меѓународната вселенска станица (МВС).
Беше одлучено Вилмор и Вилијамс да останат на МВЦ до февруари 2025 година, бидејќи Старлајнер се врати на Земјата користејќи маневри премногу опасни за екипажот.
Леталото повторно влезе во атмосферата на Земјата околу 5 часот утрово по средноевропско време, со орбитална брзина од приближно 27.400 километри на час.
Вилмор и Вилијамс ќе продолжат да спроведуваат научни експерименти додека се во вселената, а се очекува да се вратат на Земјата во февруари 2025 година со вселенско летало на компанијата СпејкИкс.
Свет
Регистриран прв случај на детска парализа во Пакистан по 16 години
![](https://makfax.com.mk/wp-content/uploads/2020/06/pakistan.png)
Пакистан планира итна акција за вакцинација следната недела, откако беше пријавен првиот случај на детска парализа во главниот град во последните 16 години, во услови на пораст на болеста во другите делови на земјата, соопштија денеска властите.
Повеќе од 33 милиони деца на возраст под 5 години ќе бидат вакцинирани од врата до врата почнувајќи од понеделник, рече шефот за полио Ајеша Раза, затоа што вкупниот број на нови случаи годинава се искачи на 17.
Ширењето на вирусот во регионот кој претходно беше прогласен за област без детска парализа претставува нов предизвик за програмата за искоренување финансирана заеднички од ОН и Фондацијата Гејтс, пренесува ДПА.
Случаите со детска парализа во Пакистан го достигнаа врвот од 147 болни во 2019 година, но се намалија на само шест минатата година.