Свет
Меѓународниот суд на правдата: Израелската окупација на палестинските територии е нелегална и мора да престане

Меѓународниот суд на правдата во необврзувачко советодавно мислење прогласи дека континуираното присуство на Израел на окупираните палестински територии е незаконско и треба да престане „што е можно поскоро“.
Одлуката на таканаречениот Светски суд не е обврзувачка, но е значајна бидејќи има авторитет на меѓународното право и може да ја ослаби поддршката за Израел. Највисокиот суд на Обединетите нации соопшти дека израелските населби, кои се изградени на окупираните палестински територии, се нелегални.
„Израелските населби на Западниот Брег и Источен Ерусалим, како и режимот поврзан со нив, беа воспоставени и одржувани со кршење на меѓународното право“, рече претседателот Наваф Салам, повикувајќи се на заклучоците на комисијата од 15 судии.
Во мислењето се наведува и дека Израел мора да ги надомести Палестинците за штетата предизвикана од окупацијата на палестинските територии и дека Советот за безбедност на ОН, Генералното собрание на ОН и сите земји-членки на ОН имаат обврска да не ја признаат окупацијата како легална и не смеат да го поддржуваат неговото продолжување.
Случајот произлегува од барањето на Генералното собрание на ОН од 2022 година, кое му претходеше на сегашниот конфликт меѓу Израел и Хамас.
Собранието на ОН побара од судот да ги оцени правните последици од израелската „продолжена окупација, процес на населување и анексија“ на палестинските територии, вклучувајќи го и источен Ерусалим, како и поврзаните политики на израелската влада.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Европската комисија најави пропорционален одговор на американските царини

Следната недела Европската Комисија ќе воведе контрамерки како одговор на американските царини за увоз на алуминиум и челик, додека одговорот за воведувањето царини за автомобили и реципрочни тарифи од 20 проценти за голем број производи ќе следи по анализа и консултација со земјите-членки.
Од 12 март на сила е одлуката за 25 отсто царини за увоз на алуминиум и челик во САД од целиот свет, а од 3 април и 25 отсто за сите автомобили и автомобилски делови што не се произведуваат во САД.
На 2 април, американскиот претседател Доналд Трамп најави реципрочни царини, минимум 10 отсто за сите, а уште повисоки царини за околу 60 земји, кои ќе стапат во сила од среда, на 9 април. Тој воведе царини од 20 отсто за Европската унија и 34 отсто за Кина, но и 33 отсто за Македонија.
Останува нејасно дали најавените тарифи ќе останат трајни или се дел од тактиката за добивање отстапки. Трамп рече дека царините ќе му дадат „голема преговарачка моќ“.
До средината на минатата недела, Комисијата ги консултираше земјите-членки за контрамерки на американските царини за челик и алуминиум, а одлуката се очекува да биде донесена во среда и да стапи на сила на 15 април.
Одлуката се носи на предлог на Комисијата во рамките на комитолошката постапка, што во пракса значи дека Комисијата може да донесе одлука доколку на неа не се спротивстави квалификувано мнозинство (55 отсто од земјите-членки кои претставуваат најмалку 65 отсто од вкупното население на ЕУ). Во случај да нема квалификувано мнозинство за или против предлогот, Комисијата може самостојно да донесе одлука.
Комисијата најави пропорционален одговор до 26 милијарди евра, што одговара на економскиот опсег на американските царини.
Во однос на контрамерките на американските царини за автомобили и автоделови и за реципрочните царини од 20 проценти, Комисијата посочува дека нема да избрзува, дека сака се детално да анализира.
Комисијата не сака да каже какви мерки би можела да преземе и нагласува дека „се е на маса“.
„Сите опции се на маса и не сакаме да шпекулираме што ќе правиме“, изјави за новинарите висок функционер на Комисијата кој сакаше да остане анонимен. Притоа ќе се води сметка евентуалните контрамерки да бидат што поболни за САД, а во исто време да и донесат што помала штета на Европа, односно да се воведат царини за американските производи за кои постои алтернатива.
„Нема да воведеме царини за производи што не ги произведуваме, додека Американците воведоа царини, на пример, за кафе или банани, кои тие воопшто не ги произведуваат“, изјави неименуван претставник на Комисијата. Тој додаде дека Европејците имаат алтернативи, на пример за мотоцикли „Харли Дејвидсон“, фармерки „Левис“ или соја.
Според првите проценки на Комисијата, реципрочните царини од 20 отсто се однесуваат на околу 290 милијарди евра европски извоз во САД, што на Американците би им донело приход од 58 милијарди евра.
На автомобили и автоделови што ЕУ ги извезува во вредност од околу 66 милијарди евра, приходот од царина од 25 отсто би изнесувал 16,5 милијарди евра, додека на извозот на алуминиум и челик во износ од 26 милијарди евра, царинскиот приход би изнесувал 6,5 милијарди евра.
Севкупно, дополнителните американски царини се однесуваат на стоки во вредност од околу 380 милијарди евра, што е околу 70 отсто од вкупниот извоз од ЕУ во САД. Со ова Соединетите Американски Држави би оствариле царински приход од 81 милијарда евра годишно, наместо досегашните 7 милијарди. Но, сумата од околу 80 милијарди можеше да се достигне само под услов обемот на трговската размена да остане ист, што не е логично да се очекува бидејќи обемот на трговијата се намалува со царинските бариери.
Комисијата има ексклузивна јурисдикција над надворешната трговија и земјите-членки не можат директно да преговараат со администрацијата на Трамп. Истовремено, мора да се внимава рамномерно да се распредели товарот на контрамерките, бидејќи не сите членки се подеднакво зависни од трговијата со американскиот пазар.
Свет
Поддржувачите на Марин Ле Пен денеска протестираат во Париз, се очекуваат и контрапротести

Радикалната десничарска партија на француската лидерка Марин Ле Пен повика денеска на протестен митинг во Париз, откако политичкиот суд и забрани да се кандидира на следните претседателски избори во Франција.
Партијата „Национален собир“ очекува меѓу 8.000 и 10.000 учесници, објавија медиумите повикувајќи се на партиски претставници. За денеска се планирани два контрапротести.
Левичарската партија Непокорена Фрација и Зелените повикаа на протест против крајната десница на централниот плоштад, Плоштадот на Републиката. Поддржувачите на ренесансната партија на претседателот Емануел Макрон, исто така, планираат да протестираат на партиски собир во предградието на градот.
Полицијата најави дека за време на протестот ќе дејствува со полна сила.
Во понеделникот судот пресуди против Ле Пен, нејзината партија и други партиски функционери за проневера на средства на ЕУ. Таа е осудена на делумно условна затворска казна и пет години забрана за учество на избори. Додека затворската казна е условна поради жалбата на Ле Пен, забраната за учество на изборите стапува во сила веднаш.
Следните претседателски избори се во 2027 година. Апелациониот суд во Париз објави дека има намера да донесе одлука до средината на 2026 година. Протестот на Национален собир е закажан за 15 часот.
Свет
Францускиот премиер: Поддршката на Трамп за Ле Пен е мешање во внатрешните работи

Поддршката што ја дава американскиот претседател Доналд Трамп на лидерката на француската екстремна десница, Марин Ле Пен, претставува мешање во внатрешните работи, изјави францускиот премиер Франсоа Бајру.
Во интервју за весникот „Паризиен“ (Le Parisien), тој рече дека „мешањето станало како закон во светот“.
„Јасно гледам дека на неколку континенти некои се обидуваат да воспостават меѓународна непристојност, нелиберална, која одлучи дека човековите права, владеењето на правото, демократското разбирање меѓу народите припаѓаат на минатото“, рече Бајру.
Трамп неодамна на социјалните мрежи со големи букви напиша „Ослободете ја Марин Ле Пен“. „Не ја познавам Марин Ле Пен, но чувствителен сум на фактот дека таа работеше напорно толку многу години“, напиша американскиот претседател.
Премиерот на Франција изјави дека не е добро што се планираат собири во Франција за поддршка на Марин Ле Пен, која неодамна беше осудена за проневера на јавни средства.
„Не е ниту здраво ниту пожелно да се демонстрира против одлуката на судот“, рече Бајру.
На 31 март, Ле Пен и осум пратеници на екстремно десничарската партија Национален собир беа прогласени за виновни за проневера на јавни средства. Со таа пресуда, Марин Ле Пен беше спречена да се кандидира на претседателските избори, закажани за 2027 година.
Националното собрание повика на митинзи за поддршка на Ле Пен.
Според судот, Марин Ле Пен е прогласена за виновна за проневера на 474.000 евра поради фиктивно вработување на четворица партиски помошници во Европскиот парламент.
Судот процени дека вкупната штета изнесува 2,9 милиони евра, бидејќи пратениците на екстремно десничарската партија „вработиле во Европскиот парламент луѓе кои реално работеле за Националниот собир“.