Свет
Египет повторно си ја бара назад бистата на кралицата Нефертити, Берлин не ја дава

Египет бара враќање на светски познатата биста на кралицата Нефертити, која се наоѓа во Новиот музеј во Берлин повеќе од сто години. Германските власти го одбиваат ова и велат дека скулптурата ќе остане таму каде што е. Вредноста на скулптурата се проценува на 400 милиони евра и е еден од најпознатите артефакти на древниот Египет. Но, од 1922 година, бистата на кралицата Нефертити стара 3.370 години е во Берлин.
Сега, не за прв пат, има барање од Египет, Германија да ја врати.
Захи Хавас, поранешниот египетски министер за антиквитети, активно се залага за враќање на Нефертити од 2011 година. Неодамна, тој го интензивираше својот ангажман. Покрена петиција со која се повикува Германија да ја врати познатата биста, која моментално се наоѓа во берлинскиот музеј Нојес.
„Оваа биста, извонредна и единствена во историјата поради нејзината историска и естетска вредност, сега е во Германија, но време е да се врати дома во Египет“, се вели во петицијата.
Германски археолошки тим ја откри насликаната биста од варовник во 1912 година и ја испрати во Европа една година подоцна. Нефертити стана важна туристичка атракција.
Бистата, за која се верува дека е направена во 1345 година п.н.е., колоквијално се нарекува амбасадор на Египет. Но, египетскиот археолог Моника Хана на тоа гледа поинаку. „Амбасадорот подразбира дипломатска размена“, изјави таа за „Дојче Веле“.
„Ако испратите амбасадор само во една насока, тој е заложник“.
Археологот јавно повика на „деколонизација на египетската археологија“.
Петицијата на Хавас не е само за Нефертити – исто така повикува на враќање на Каменот од Розета и Зодијакот на Дендера, египетските антиквитети лоцирани во Франција и Велика Британија. Каменот од Розета, изложен во Британскиот музеј во Лондон, е древен египетски камен со натписи на неколку јазици и писма – кој служел како клуч за читање на тајните на хиероглифското писмо. Зодијакот на Дендера е огромен камен дијаграм од египетски храм кој датира од средината на 1 век п.н.е., а моментално се наоѓа во музејот Лувр во Париз.
Пруската фондација за културно наследство, која ги надгледува музејските збирки во Берлин, во минатото призна дека во нејзините збирки има украдени уметнички дела, како што се некои бронзени скулптури од Бенин. Некои потоа беа вратени во Нигерија во 2022 година.
Сепак, се вели дека бистата на Нефертити била легално добиена од Египет, откако била откриена во остатоците од градот Амарна, краткотрајната престолнина на фараонот Ахнатон, сопругот на Нефертити. По неговата смрт, градот на источниот брег на Нил бил напуштен.
„Бистата на Нефертити беше пронајдена за време на ископувањата одобрени од египетската управа за антиквитети“, вели Стефан Михлер, портпарол на пруската фондација за културно наследство
„Таа дојде во Берлин врз основа на тогашната вообичаена поделба на наоди кои вклучуваа многу други предмети. Бистата е легално изнесена од земјата и нема барање за нејзино враќање од египетската влада“, рече Михлер во писмената изјава за ДВ.
Михлер зборува за договорот со египетските власти кој предвидува поделба во однос 50:50 од околу 10.000 пронајдени артефакти во замена за финансирање обезбедено од германскиот магнат за памук и текстил Џејмс Сајмон. Германските уметнички експерти велат дека претставник на египетската влада избрал половина од предметите, додека другата половина била однесена во Германија, вклучувајќи ја и бистата која неколку години подоцна била изложена во музејот Нојс.
Некои ја оспоруваат оваа презентација на настаните. Хавас пишува дека бистата на Нефертити „била дрско украдена од Египет од страна на Германците во 1913 година, кога била скриена и прошверцувана надвор од земјата и покрај законите кои забрануваат извоз на исклучителни археолошки наоди од Египет“.
Египетски археолог тврди дека германскиот египтолог Лудвиг Борчард, водачот на ископувањата, под лажни изговори ја однел Нефертити од земјата.
Според веб-страницата Returning Heritage, која известува за дискусиите за културна реституција, „египетската држава во тоа време имаше право на вето врз сите предмети што ги сметаа за премногу важни за да ја напуштат земјата“. Но, можно е Борчард „погрешно ја претставил важноста“ на бистата, забележа авторот на извештајот Луис Мекнаут.
Отстранувањето на скулптурата на Нефертити се случи пред откривањето на гробницата на Тутанкамон во 1922 година. Историското откритие го натера Египет да ги отповика сите права „дадени на странските истражувачи да ги донесат главните наоди дома“, рече Мекнаут во својот извештај.
Експертот верува дека е „многу малку веројатно“ Хавас да успее во својата кампања за враќање на Нефертити, освен ако тој или египетските власти „не презентираат нови докази за намерна измама“.
„Како во тоа време се делел пленот од таквите ископувања е често (ако не и секогаш) обвиткан со мистерија“, изјави Луис Мек Нут за „Дојче Веле“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Американскиот секретар за одбрана: Ќе го ослободиме Панамскиот канал од кинеското влијание

САД планираат да го отстранат кинеското влијание врз Панамскиот канал, изјави американскиот секретар за одбрана Пит Хегсет за време на официјалната посета на Панама.
По состанокот со претставниците на панамската влада, Хегсет најави зајакнување на безбедносната соработка со панамските сили и рече дека Кина нема да може да го „вооружи каналот“ користејќи ги економските врски на кинеските шпионски компании.
„Кина не го изгради овој канал. Кина не управува со овој канал и нема да го милитаризира. Работејќи со Панама, која ја предводи оваа иницијатива, ќе се погрижиме каналот да остане безбеден и достапен за сите народи“, рече Хегсет за време на говорот на пристаништето во Панама Сити што беше обновен со помош на САД.
Повеќе од 40 отсто од контејнерскиот сообраќај во САД минува низ Панамскиот канал годишно, вклучувајќи стоки во вредност од околу 270 милијарди долари.
Хегсет беше пречекан од министерот за јавна безбедност на Панама, Френк Абрего, а потоа одржа состаноци зад затворени врати со претседателот Хозе Раул Мулино и други високи претставници.
Со оглед на острата реторика на Трамп, посетата на Хегсет има значителна политичка тежина.
„Генерално, ова прашање не им помогна на САД во однос на јавната дипломатија во Панама“, рече Рајан Берг, директор на Програмата за Америка во Центарот за стратешки и меѓународни студии.
Хегсет го пофали Мулино, истакнувајќи дека неговата влада ја препознава заканата што ја претставува Кина и коментира дека „Панама е во првите редови на безбедносните напори на каналот“, имајќи ја предвид чувствителноста и сомнежот на Панама.
Свет
Трамп воведува царини од 104 отсто за Кина

Во среда, претседателот на САД Доналд Трамп ќе воведе дополнителен данок од 84 отсто за сите кинески увозни производи, објави портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит. Тоа ќе значи дека сите стоки од Кина подлежат на царина од најмалку 104 проценти, пренесува CNN.
„Царините стапуваат на сила вечерва во 00:01 часот. Значи, всушност утре“, рече Левит, одговарајќи на прашањето дали ќе се изврши заканата на претседателот Доналд Трамп за Кина.
На прашањето за можен договор со кинескиот претседател Шји Џјинпинг, Левит рече:
„Претседателот верува дека Кина сака договор со САД. Кина мора да постигне договор со САД.
„Не беше во ред да возвратат. Кога Америка е погодена, таа посилно го возвраќа ударот“, рече таа.
„Земјите како Кина, кои одлучија да се одмаздат и да се обидат да го удвојат нивното малтретирање на американските работници, прават грешка“, изјави Ливит за новинарите
„Претседателот Трамп има челична кичма и таа нема да се скрши“, рече таа.
Ливит одби да каже под какви услови, доколку ги има, Трамп ќе размисли за намалување на царините за Кина.
Свет
Ал Каеда повикала на атентат на принцот Хари: тој се уште без државно обезбедување

Терористичката мрежа Ал Каеда повика на атентат на британскиот принц Хари, велејќи дека неговата смрт ќе ја задоволи муслиманската заедница, изјави денеска пред судот во Лондон правниот застапник на принцот.
Како што истакна адвокатката Фатима Шахид пред Високиот суд на правдата, Ал Каеда повика на убиство на принцот Хари откако во 2020 година беше намалено нивото на безбедност што му беше обезбедено за време на неговиот престој во Обединетото Кралство, пишува „Daily Mail“.
Принцот Хари на почетокот на 2020 година донесе одлука да се повлече од својата висока позиција во британското кралско семејство, да стане финансиски независен, да ја претставува британската монархија во намален обем и да помине половина од своето време во Северна Америка.
Потоа, Извршниот комитет за заштита на кралското семејство одлучи дека принцот уживал намалено ниво на заштита кога бил во Обединетото Кралство, по што следел судскиот случај на принцот со Министерството за внатрешни работи.
Оттогаш, принцот Хари нема заштита од телохранители финансирани од даночните обврзници.
Правниот застапник на принцот Хари, Фатима Шахид, денеска објави дека безбедносниот тим на принцот објавил документ во кој се наведува дека „смртта на принцот Хари ќе ја задоволи муслиманската заедница“.
Не е прецизиран точниот датум кога би требало да се случи убиството на принцот Хари, пишува „Дејли мејл“ и потсетува дека принцот веќе добил смртни закани откако во својата автобиографија напишал за убиство на 25 талибанци додека учествувал во борбите во Авганистан.
Правниот застапник изјавил дека намалувањето на безбедносното ниво на Хари, принцот и војводата од Сасекс, било неоправдано, пренесува Би-би-си.
Министерството за внатрешни работи, пак, соопшти дека судијата што ја донел одлуката за оправданоста за намалување на нивото на безбедност на принцот Хари постапил правилно и според законот, според светските медиуми.