Свет
Климатолозите објавија мрачен извештај: „Ќе дојдеме до точката од која нема враќање“
Ограничувањето на долгорочното глобално затоплување на 2 Целзиусови степена, што е алтернативна цел на Парискиот договор за климата, во меѓувреме стана невозможно, според водечките експерти за климата.
Авторите на студијата, предводени од познатиот климатолог Џејмс Хансен, заклучија дека климата на Земјата е почувствителна на зголемување на емисиите на стакленичките гасови отколку што се мислеше, е објавено во списанието Environment: Science and Policy for Sustainable Development.
Амбициозното сценарио за климатски промени на панелот на ОН за климатски промени (IPCC), кое ѝ дава 50 отсто шанси на планетата да го ограничи затоплувањето под 2 Целзиусови степена до 2100 година, веќе не е возможно, рече Хансен на брифингот со новинарите.
Хансен е поранешен истакнат научник на НАСА, познат по тоа што во 1988 година на американскиот Конгрес му кажа дека има глобалното затоплување. „Целта од 2 степена е мртва“, нагласи тој. Хансен и неговите колеги тврдат дека количината стакленички гасови што веќе се ослободуваат во атмосферата со согорувањето на фосилните горива значи дека е загарантирано поголемо затоплување.
Температурите во наредните години ќе бидат 1,5 Целзиусов степен или повеќе над прединдустриските нивоа, што ќе биде поразително за коралните гребени и ќе предизвика посилни бури, а до 2045 година тие ќе се зголемат речиси 2 Целзиусови степена.
Научниците проценуваат дека топењето на поларниот мраз и приливот на слатка вода во северен Атлантик ќе предизвика нарушување на главната океанска струја AMOC во рок од 20 до 30 години.
Струите носат топлина на различни делови на планетата, како и хранливи материи важни за животот во океанот.
Неговото нарушување „ќе предизвика големи проблеми, вклучително и покачување на нивото на морето за неколку метри, така што го опишуваме колапсот на AMOC како точка од која нема враќање“, се наведува во студијата.
Во Парискиот климатски договор од 2015 година, земјите се согласија да се стремат да го ограничат глобалното затоплување на 1,5 степени Целзиусови над прединдустриските нивоа до крајот на векот.
Научниците заклучија дека овој праг е критичен за спречување нарушување на големите океански струи, брзото топење на вечниот мраз на север и колапсот на тропските корални гребени.
Целта од 1,5 Целзиусов степен веќе е надмината во последните две години, покажуваат податоците на „Коперник“, европскиот систем за следење на климата, иако Парискиот договор зборува за долгорочен тренд со децении.
Глобалното затоплување од 2 Целзиусови степена би имало уште поголеми последици, вклучително и неповратно губење ледени плочи, планински глечери и снег, морски мраз и вечен мраз.
Авторите признаа дека резултатите од истражувањето изгледаат мрачно, но тврдат дека е потребна искреност за промена.
„Нема да им помогнеме на младите ако не сме реални во процените за климата и ако не укажеме на неефикасноста на сегашните политики за ограничување на глобалното затоплување“, предупредија тие.
„Денес, со растечките кризи, вклучително и глобалните климатски промени, дојдовме до точка каде што мораме да го решиме проблемот со сопствените интереси“, додаваат тие нагласувајќи дека сепак се оптимисти за иднината.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Евакуација и црвено предупредување поради поплави во Франција
Три департмани во Франција – Лоара-Атлантик, Мен-ет-Лоар и Шарант-Мортим остануваат под црвено предупредување поради поплавите што го погодија подрачјето.
Уште 14 департмани се под портокалово ниво на предупредување, објави порталот „BFM TV“.
Во Мен и Лоара, целиот град беше евакуиран бидејќи нивото на реката Сарт се зголемува и достигна 6,63 метри утрово.
Во Сент и Анже, градските центри се делумно под вода, а локалните жители и трговците се соочуваат со штети и закана од понатамошни поплави.
Во Сенестис (Лот и Гарон), поплавите предизвикаа штети на полиња и оранжерии.
Иако за денес се предвидува суво време, метеоролозите предупредуваат дека поплавите сè уште се шират низводно, што значи дека опасноста за локалното население продолжува.
Покрај поплавите, четири алпски департмани – Јизера, Горња Савоја, Савоја и Горњи Алпи се уште се под портокалово предупредување поради ризик од лизгање на земјиштето, додека налетите на ветерот во некои области достигнаа и до 147 километри на час.
Свет
Европските дипломати претпазливи во врска со подемот на Венс, оценуваат експертите
Европските сојузници внимателно го следат политичкиот подем на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кого некои аналитичари го сметаат за поидеолошки профилирана фигура од сегашниот претседател на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.
Според експертите интервјуирани од „Политико“, доколку Венс стане шеф на државата, тој би можел да тргне по многу поинаков курс во надворешната политика, со понагласени елементи на изолационизам.
Дел од европските дипломати, како што е наведено, не очекуваат Венс да ја продолжи улогата на САД како клучен гарант за безбедноста на сојузниците, што е една од централните детерминанти на американската глобална стратегија со децении. Ваквите проценки поттикнуваат дискусии за можното преобликување на односите меѓу Вашингтон и европските престолнини, особено во контекст на безбедносните предизвици на истокот од континентот.
Политикологот Суматра Маитра, која се смета за еден од блиските соработници на Венс, смета дека критичарите ја толкуваат неговата идеолошка ориентација како подготвеност за одлучувачки пресврт во американската надворешна политика. Како што оценува, Венс не е склон кон концептот на САД како „глобален полицаец“ и е за редефинирање на улогата на Америка во светот.
Во центарот на политичката програма на Венс, како што истакнува Маитра, е економската реконструкција на земјата. Посебен акцент се става на зајакнување на домашната индустрија и поддршка на работничката класа, што се вклопува во поширокиот наратив за враќање на производството во САД и намалување на зависноста од странските пазари.
Венс, кој има 41 година, сè повеќе се споменува како водечки републикански кандидат за претседателските избори во 2028 година. Неговото евентуално влегување во трката за Белата куќа, судејќи според сегашните проценки, би отворило нова фаза на дискусија за насоката во која ќе се движи американската внатрешна и надворешна политика во следната деценија, пренесува медиумот.
Свет
Финскиот претседател: САД не можат да ни забранат да се бориме против Русија
Финскиот претседател, Александар Стаб, изјави дека САД не можат да ѝ наредат на Финска да се откаже од својата одбрана во случај на руска агресија, нагласувајќи дека такво сценарио „нема да се случи“.
Стаб, кој е долгогодишен експерт за Русија и Владимир Путин и еден од европските лидери ценети од американскиот претседател Доналд Трамп, одговараше на прашање за зависноста на европските сојузници од американската воена поддршка. Во едно интервју, новинарот му претстави хипотетичка ситуација во која идниот американски претседател би ѝ рекол на Финска да не војува со Русија, дури и во случај на напад врз балтичките држави, туку да се согласи на преговори.
„Не. И тоа нема да се случи“, одговори Стаб. Тој додаде дека односот меѓу Хелсинки и Вашингтон е двонасочен и дека соработката се заснова на заеднички интереси.
„Тоа е исто така однос на реципроцитет“, рече тој, нагласувајќи дека постои причина зошто билатералната одбранбена соработка меѓу САД и Финска е подлабока од кога било.
Стаб потсети дека следната недела 25.000 војници ќе се обучуваат во северна Норвешка и Финска, вклучувајќи 5.000 Американци. „Постои причина зошто Америка сакаше да купи 11 мразокршачи, кои ќе се користат за нејзините поморски сили. Постои причина зошто имаме договор за одбранбена соработка. А причината е што Финска има една од најмоќните армии на границата со Русија“, рече тој.
Финска дели граница со Русија од околу 1.340 километри, најдолга меѓу членките на Европската унија. Откако Русија започна целосна инвазија на Украина во 2022 година, Хелсинки брзо стави крај на децениите воена неврзаност и стана членка на НАТО во 2023 година.
Пристапувањето на Финска во НАТО значително ја промени безбедносната архитектура во северна Европа. Тоа ѝ даде на алијансата дополнителна копнена граница со Русија, а Финска стана клучна за одбраната на балтичкиот регион и Арктикот. Според НАТО и финското Министерство за одбрана, земјата има силни резервни сили и развиен систем за општа воена регрутација, додека ги модернизираше своите воздухопловни сили преку купување американски борбени авиони Ф-35.
Во декември 2023 година, Финска и Соединетите Американски Држави потпишаа Договор за одбранбена соработка (DCA), кој им овозможува на американските сили пристап и користење на неколку фински воени локации. Договорот е дел од поширокото зајакнување на американското воено присуство во нордискиот регион, во координација со Норвешка, Шведска и Данска.
фото/Depositphotos

