Европските лидери почнаа да ги прилагодуваат своите политики на новата реалност без американска заштита – и во исто време почнаа да се спротивставуваат на мировниот план на Доналд Трамп за Украина. Во Брисел, Берлин, Париз и Лондон се погласни се гласовите кои го предупредуваат американскиот претседател дека согласувањето со територијалните барања на рускиот лидер Владимир Путин би значело повторување на политиката на смирување од минатото.

Западните сојузници се особено загрижени поради одлуката на Трамп да ја исклучи можноста за членство на Украина во НАТО, да им забрани на американските трупи да учествуваат во мировните сили и да го отфрлат барањето на Киев да ја врати целата територија окупирана од Русија од 2014 година.

Додека официјалните лица го анализираа предлогот на Трамп, се издвои една порака: Украина и нејзините сојузници нема да прифатат никаков договор што Русија и САД би го постигнале без учество на украинскиот претседател Володимир Зеленски. Европејците исто така нагласуваат дека мора да бидат вклучени во преговорите.

„Јасно е дека ниту еден договор зад нашиот грб нема да успее. Ви требаат и Европејците и Украинците“, им рече на новинарите Каја Калас, највисокиот дипломат на ЕУ, на маргините на состанокот на министрите на НАТО. „Зошто и даваме на Русија сè што сака уште пред да започнат преговорите? Тоа е политика на попуштање. Никогаш не функционирала“.

Калас, поранешна естонска премиерка позната по нејзиниот цврст став кон Русија и скептицизмот кон Трамп, е највисокиот функционер на Европската комисија кој досега зборуваше на оваа тема. Дури и во ОК, која се гордее со својот „специјален однос“ со САД, потегот на Трамп предизвика шок и незадоволство.

„Историјата нè научи одново и одново дека политиките за смирување не даваат резултати“, изјави за Политико британскиот пратеник Дејвид Рид, поранешен член на кралските маринци. „Оваа војна мора да заврши под условите поставени од Украина. Сè помалку би било предавство на храбар сојузник кој бил нападнат без провокација и директна закана за безбедноста на Европа“, додаде тој.

Британскиот премиер Кир Стармер, кој вложи големи напори за одржување на добри односи со Трамп, одби да ги поддржи деталите од американскиот план. „Не може да се зборува за преговори за Украина без Украина на маса“, нагласи Стармер, додавајќи дека Украина мора да остане на патот кон членство во НАТО, што Путин силно го отфрла, а Трамп го исклучува од неговите предлози.

Калас го поддржа и членството на Украина во НАТО, опишувајќи го како „најсилна“ и „најисплатлива“ безбедносна гаранција. Таа предупреди дека војната, со европска поддршка, ќе продолжи доколку Зеленски биде исклучен од преговорите. „Ако договорот биде постигнат зад нашиот грб, едноставно нема да функционира“, рече таа. „Украинците ќе продолжат да се борат, а ние ќе ги поддржиме“.

Зеленскиј вчера повтори дека нема да прифати никаков мировен договор без директно учество на Украина во преговорите. На крајот од самитот на министрите за одбрана на НАТО во Брисел, американскиот секретар за одбрана Пит Хегсет се обиде да ги увери сојузниците, нагласувајќи дека „и Русија и Украина“ ќе учествуваат во преговорите.

Кремљ соопшти дека Украина ќе биде вклучена во преговорите „на еден или друг начин“, но додаде дека ќе има и „билатерален канал меѓу Русија и САД“. Сè уште не е јасно каква улога би можеле да имаат ЕУ или Велика Британија.

Сепак, не сите во Европа го делат истиот ентузијазам за поддршка на Киев. Унгарскиот премиер Виктор Орбан ја исмеа изјавата на Каја Калас за континуираната европска поддршка за Украина. „Позицијата на Брисел – да поддржува убиства онолку долго колку што е потребно – е морално и политички неприфатлива“, рече Орбан. „Додека претседателот Доналд Трамп и претседателот Путин преговараат за мир, претставниците на ЕУ даваат безвредни изјави“.

Еден европски дипломат ја сумираше загриженоста на многумина кои се сомневаат во способноста на Трамп да преговара со Путин. „Многумина стравуваат дека Трамп е несмасен преговарач и дека ќе направи неверојатни отстапки за Русија“, рече дипломатот кој сакаше да остане анонимен. „Општиот впечаток е дека Американците внесуваат хаос во целиот процес“.