Свет
Институт за војна: Лавров и Путин подготвуваат терен за инвазија на земјите на НАТО
Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров и други високи функционери во Москва се обидуваат да го искористат руското колонијално минато за да ја оправдаат евентуалната идна агресија врз членките на НАТО, се вели во новата анализа на Институтот за проучување на војната (ИСВ). Земјите на НАТО, особено оние кои се граничат со Русија, се’ повеќе предупредуваат дека Москва би можела да ја нападне територијата на Алијансата во наредните години.
Долго време се шпекулира дека Кремљ можеби нема да почне отворена воена инвазија, туку наместо тоа користи тактики за хибридно војување – како што се сајбер напади, ширење на дезинформации и напади врз клучната инфраструктура, како што се подморските кабли. Но, можностите се многубројни. Русија би можела да ја „тестира силата на НАТО“ преку ограничени територијални упади, рече генерал-полковник Јирген-Јоаким фон Сандрарт, поранешен командант на мултинационалниот корпус на НАТО североисточниот дел во Полска, во интервју за „Њусвик“ непосредно пред да ја напушти функцијата во ноември.
НАТО се заснова на принципот на колективна одбрана од член 5 од основачкиот договор, според кој напад врз една членка е напад врз сите.
Сергеј Лавров за рускиот „Комерсант“ изјави дека опасно е кога фашистите владеат со територии кои отсекогаш им припаѓале исклучиво на Руската империја и на Советскиот Сојуз. Ваквите изјави покажуваат дека Кремљ сè уште смета дека независните земји со кои некогаш владеела Руската империја или СССР се дел од модерна Русија, предупредува „ИСВ“ во својата најнова анализа.
Институтот потсетува дека Естонија, Латвија и Литванија – трите балтички држави на источниот раб на НАТО – како и Молдавија, беа дел од поранешниот Советски Сојуз и Руската империја. Денес Молдавија е во преговори за влез во Европската унија. Финска, една од најновите членки на НАТО со која Русија дели долга копнена граница, исто така беше под руска власт во 19 век. Значаен дел од Полска исто така некогаш бил дел од Руската империја.
„Неколку високи руски функционери, вклучително и претседателот Владимир Путин и советникот за национална безбедност Николај Патрушев, ја користат историјата на рускиот колонијализам за да го подготват теренот за идна агресија против државите на НАТО“, предупредува овој институт.
Естонската разузнавачка служба на почетокот на годината предупреди дека доколку Русија успешно ја реформира војската, НАТО повторно би можел да се соочи со советскиот модел на масовна армија во следната деценија.
На крајот на 2022 година, поранешниот руски министер за одбрана Сергеј Шојгу најави длабински реформи на руските вооружени сили. Иако таквата армија би била технолошки послаба од НАТО, освен во областа на електронското војување и ударите со долг дострел, естонските власти нагласуваат дека нејзиниот севкупен воен капацитет би бил „значаен“.
Данската воена разузнавачка служба, исто така, оваа година предупреди дека Русија можеби е поподготвена да употреби сила во регионалните конфликти со една или повеќе европски држави на НАТО, особено ако оцени дека НАТО е ослабен или политички поделен. Според нивните проценки, на Русија и требаат околу пет години да се подготви за голема војна на европско тло без американско воено учество.
Естонскиот министер за одбрана Хано Певкур во ноември изјави за „Њузвик“ дека доколку има прекин на огнот во Украина, а руските трупи кои моментално се распоредени на истокот бидат ослободени од тие обврски, Путин ќе има стотици илјади војници подготвени за нови операции.
„Тоа значи дека руската армија ќе има на располагање големи сили кои најверојатно ќе бидат префрлени во нашето соседство“, предупреди Певкур.
Балтикот и Полска се водечки меѓу членките на НАТО кои брзо ги зголемуваат инвестициите во одбраната. Целта е да ги зајакнат сопствените армии и на тој начин да ја одвратат Москва од можни напади.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Рубио: Израел планираше да го нападне Иран, мораше да извршиме превентивни напади
Одлуката на Израел да го нападне Иран и сигурноста дека американските сили ќе бидат цел на одмазда ја принудија администрацијата на Трамп да преземе превентивни напади, изјави државниот секретар Марко Рубио, нудејќи ново објаснување за влегувањето на Вашингтон во конфликтот.
Таа логика предизвика поделени реакции меѓу водечките членови на Конгресот кои синоќа го слушнаа првиот брифинг на администрацијата на Трамп откако ги нареди нападите за време на викендот, објави „Гардијан“.
Рубио, директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, и претседателот на Здружениот штаб на вооружените сили, Ден Кејн, им се обратија на пратениците зад затворени врати на Капитол Хил пред гласањето за резолуцијата за воени овластувања. Се очекува резолуцијата да се гласа во Претставничкиот дом подоцна оваа недела.
„Беше кристално јасно дека ако Иран биде нападнат од некого, без разлика дали станува збор за САД, Израел или трета страна, тој ќе возврати со напад и ќе возврати врз САД“, им рече Рубио на новинарите.
„Знаевме дека Израел подготвува акција. Знаевме дека тоа ќе предизвика напад врз американските сили и знаевме дека ако не нападнеме превентивно пред да ги започнат своите напади, ќе претрпиме големи загуби“, додаде тој.
Потпретседателот Џеј Ди Венс синоќа во интервју за „Фокс њуз“ изјави дека целта на САД е да се осигурат дека „Иран не може да има нуклеарно оружје“.
„Претседателот сака да им испрати јасна порака на Иранците и на целиот свет дека нема да застане сè додека не постигне исклучително важна цел – да се осигура дека Иран не може да добие нуклеарно оружје“, рече Венс, кој беше еден од најсилните противници на воената интервенција во администрацијата на Трамп и зборуваше поретко од Рубио за американските акции во Иран.
Свет
(Видео) Познатата Палата Голестан во Техеран е оштетена, објавени се фотографии
Делови од Палатата Голестан, единственото место на светското наследство на УНЕСКО во иранската престолнина, беа оштетени во воздушен напад извршен од САД и Израел во текот на ноќта во понеделник, соопшти иранската влада.
Damage to UNESCO-listed Golestan Palace has been reported following recent U.S. and Zionist regime attacks. Cultural Heritage Minister Seyed Reza Salehi Amiri visited the site, as officials assessed the impact on this historic landmark.#iran https://t.co/OdBZ0bXcHc pic.twitter.com/hFOdvSufxz
— Government of the Islamic Republic of Iran (@Iran_GOV) March 2, 2026
Делови од палатата, вклучувајќи дрвени врати, традиционални персиски прозорци познати како орси и делови со украсни огледала, беа оштетени. Штетата ја потврди министерот за културно наследство, туризам и занаетчиство Сејед Реза Салехи Амири за време на посетата во понеделник, 2 март 2026 година.
Golestan Palace, a sparkling wonder in the center of Tehran, Iran.
A UNESCO Site with some of the most beautiful mirror mosaics from floor to ceiling ✨ pic.twitter.com/ZSfosR75Iv
— Muse (@xmuse_) January 8, 2026
Тој најави дека ќе биде составен извештај за инцидентот и доставен до УНЕСКО, нагласувајќи дека нападот е кршење на меѓународното право.
📷 Damage caused to the World Heritage site of Golestan Palace by the U.S-Israeli attack (1)
Golestan Palace was among the sites that sustained serious damage and destruction following the attacks carried out by the United States and the Israeli regime on Sunday night.#Iran pic.twitter.com/8AHPASkNue
— Government of the Islamic Republic of Iran (@Iran_GOV) March 2, 2026
Музејските артефакти од Палатата Голестан не беа оштетени бидејќи претходно беа преместени на безбедна локација. Преместувањето се случи по 12-дневната војна во јануари оваа година.

Палатата Голестан е историски комплекс од згради и градини кои датираат од времето на владеењето на шахот Тахмасп I од династијата Сафавид. За време на периодот Занд, палатата кратко служела како резиденција на Карим Кан, а за време на династијата Каџар била значително проширена за да стане дом на кралското семејство во новиот главен град.

За време на ерата на Пахлави, била користена за официјални церемонии и за прием на претседатели и истакнати странски гости. Впишана е на списокот на светско наследство на УНЕСКО во јули 2013 година.

Свет
Америка ги повика своите граѓани веднаш да ги напуштат повеќе од десетина земји од Блискиот Исток
Американското министерство за надворешни работи денес ги повика Американците веднаш да ги напуштат повеќе од десетина земји на Блискиот Исток, вклучувајќи ги Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, поради нападите на САД и Израел врз Иран.
Помошникот државен секретар за конзуларни работи Мора Намдар изјави дека американските граѓани треба да заминат користејќи го достапниот комерцијален превоз „поради безбедносни ризици“.
Предупредувањето дојде откако одделот во последните денови ги ажурираше своите предупредувања за патување за неколку земји во регионот, советувајќи да не се патува. Предупредувањето издадено во понеделник ги опфаќа Бахреин, Египет, Иран, Ирак, Израел, Западниот Брег и Газа, Јордан, Кувајт, Либан, Оман, Катар, Саудиска Арабија, Сирија, Обединетите Арапски Емирати и Јемен.
Амбасадата на САД во Аман, Јордан, претходно во понеделник соопшти дека нејзиниот персонал ја евакуирал локацијата „поради заканата“.
Одделот, исто така, активираше меѓуагенциска кризна работна група за управување со ситуацијата и координирање на одговорот на САД на конфликтот, изјави американски функционер.

