Свет
Односот меѓу Трамп и Путин се менуваше во текот на годините, сега се чека конечен резултат
Американскиот претседател Доналд Трамп неодамна му даде на Владимир Путин 50 дена да постигне мировен договор и најави драстични трговски мерки против Русија како средство за притисок врз Москва да се согласи на прекин на огнот во Украина. Путин воопшто не беше воодушевен.
Според три извори блиски до рускиот претседател кои разговараа со „Ројтерс“, Путин планира да ја продолжи војната сè додека Западот не ги прифати основните барања на Русија.
Тоа би можел да биде крајот на приказната за големиот договор на двајцата претседатели за прекин на војната во Украина. Предизборните ветувања на Трамп дека „сè ќе се поправи за 24 часа“ сега се заборавени.
Како се промени односот меѓу Трамп и Путин?
Веднаш по инаугурацијата на Трамп во јануари, Владимир Путин му испрати официјално писмо со честитки и објави дека е отворен за договор за прекин на војната.
Трамп ја повлекува својата изјава за 24 часа за прекин на војната, но тврди дека 30 дена е реален рок. Тој не го обвинува Путин дека е единствено виновен за војната.
Во февруари американскиот претставник Стивен Виткоф оди во Москва за да преговара за размена на затвореници, со што формално се воспоставува директна комуникација меѓу САД и Русија.
Еден ден подоцна, Трамп и Путин разговараат по телефон. Темите се војната во Украина, енергетската безбедност и можните средби. Двајцата лидери го оценуваат разговорот како добар, а Трамп вели дека Путин има искрени намери да ја запре војната и почнува да ја критикува Украина дека сака да ја продолжи е против нејзиното членство во НАТО и го критикува претседателот Зеленски за непопустливост.
На последниот ден од февруари познатата расправија меѓу Трамп и Зеленски се одвива пред камерите во Белата куќа.
Двајцата лидери разговараа по телефон неколкупати во март. Тие повторно разговараа за можно примирје во Украина, размена на затвореници и руско-украински преговори со посредство на трети земји (Турција, Саудиска Арабија).
Трамп и Путин: Од комплименти до несогласувања
Немаше никаков напредок во следните два месеца, со најавени телефонски повици, па дури и средба лице в лице. Во исто време Трамп сè повеќе споменува дека му се чини оти Путин не сака мир.
Во јуни Трамп првин ги опиша своите разговори со Путин како „конструктивни, но не доволно продуктивни“. Путин исто така ја отфрли трилатералната средба со Зеленски што Трамп се обидуваше да ја посредува.
На почетокот на јули Трамп остро го критикува Путин за неговите зголемени напади врз украинските градови, а рускиот претседател последователно рече дека неговата земја нема да се откаже од своите воени цели.
Американскиот претседател потоа објави рок од 50 дена и, кога беше директно прашан дали сега, конечно, е на страната на Украина, рече: „Не сум на ничија страна. Јас сум на страната на човештвото затоа што сакам убивањето да престане“.
„Путин го влече за нос“
Пријателската реторика полна со комплименти меѓу Путин и Трамп прерасна во отворени тензии и обвинувања. „Путин го влече за нос Трамп, тоа му е јасно на секој што знае малку повеќе за Русија и за Кремљ“, рече Михаил Комин, руски аналитичар, кој живее во Виена.
„Тој само купува време за да ги постигне своите цели, а внимава премногу да не го иритира Трамп за да остане неутрален, односно да не го зголеми снабдувањето со оружје за Украина“, додаде тој.
Џенифер Кавана од американскиот тинк-тенк „Приоритети за одбрана“ вели дека не очекува ништо од најавата на Трамп, а најмалку промена на ситуацијата на терен.
„Трамп го менува својот став речиси секоја недела. Веќе видовме серија негови ултиматуми, кои не ја променија ситуацијата, а санкциите со кои се заканува би можеле да нанесат поголема штета на американската економија од кој било друг“.
Се чека резултат
Водечките светски медиуми исто така пишуваат во своите анализи дека односот меѓу двајцата лидери очигледно достигнал точка на која мора да се испорача некаков резултат, но тие не веруваат дека ќе се постигне крајната цел – мировен договор.
„Гардијан“ истакнува дека Трамп му пристапил на Путин „како брокер за недвижности“, кој нуди туѓа територија за нешто сосема неодредено, без да навлегува во причините зошто воопшто се случила војната или да размислува колку долго би траел таков мир.
„Тајм“ пишува дека Трамп не ја слушал американската разузнавачка заедница од самиот почеток и мисли дека може да го убеди Путин целосно да ја промени својата политика.
„Вашингтон пост“ наведува дека стратегијата на Трамп за ескалација до деескалација е применлива за некои земји и царини, но не и за човекот што ја почна инвазијата и кој воопшто не е загрозен во сопствената земја.
Слични политички инстинкти
Како заклучок, голем број американски аналитичари наведуваат дека Трамп и Путин делат слични политички инстинкти – популизам, презир кон институциите и склоност кон авторитарен стил.
И нивната соработка, дури и во првиот мандат на Трамп, кога немаше големи несогласувања, никогаш не била сојуз, туку меѓусебна експлоатација.
Овој однос може да заврши на три начина, велат тие, во корист на Путин, во целосен пресврт или во невидлив договор што ги ослабува темелите на западниот поредок.
Рускиот политиколог Александра Филипенко, која живее и работи во Литванија од почетокот на инвазијата на Украина, за „Дојче веле“ вели дека не очекува ништо драстично по истекот на рокот од 50 дена.
Таа дури верува дека рокот ќе помине и двајцата лидери ќе се вратат на старата приказна – тивки договори и прагматичен цинизам. А војната и уништувањето на Украина ќе продолжат.
Фото: принтскрин
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Иран прогласи тридневна национална жалост во чест на загинатите во протестите
Владата на Иран соопшти дека воведува тридневна национална жалост во знак на почит кон лицата кои загинале во, како што ја нарекува, „битката на националниот отпор“ поврзана со актуелните протести, пренесе агенцијата Тасним.
Според извештајот, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан е „длабоко потресен“ од загубата на човечки животи и ги повикал граѓаните да се приклучат на Маршот на националниот отпор, кој треба да се одржи утре, повикувајќи се на соопштение емитувано на државната телевизија.
Засега не е познато каде точно ќе се одржи најавениот марш.
Претходно, државните медиуми објавија дека во понеделник се очекува одржување на „национални собири“ низ целата земја, со цел осуда на тековните протести.
Бројот на загинати во протестите во Иран се искачи на 538 лица, објави Ројтерс. Меѓу нив се 490 демонстранти и 48 припадници на иранските безбедносни сили.
Досега се извршени околу 10.000 апсења.
Иранските власти уапсиле клучни членови на протестното движење што ја потресе земјата во последните две недели, изјави шефот на националната полиција.
„Минатата ноќ беа уапсени значајни лица од главните елементи на немирите, кои, ако Бог сака, ќе бидат казнети по правните процедури“, изјави шефот на полицијата, Ахмад-Реза Радан, за државната телевизија, без да прецизира колку лица се уапсени.
Иранскиот главен обвинител претходно кажа дека оние кои се фатени како протестираат или помагаат на демонстрантите може да бидат обвинети за „непријател на Бог“, што се казнува со смртна казна.
Протестното движење во Иран е најголемото незадоволство што земјата го доживеала во последните години. Иако првично предизвикано од нагло паѓање на вредноста на валутата, демонстрантите наскоро побараа политички реформи и пад на владата.
Свет
(Видео) Иран во пламен – објавени нови снимки од протестите, додека бројот на загинати надмина 500
Бројот на загинати во протестите во Иран се искачи на 538 лица, објави Ројтерс. Меѓу нив се 490 демонстранти и 48 припадници на иранските безбедносни сили. Досега се извршени околу 10.000 апсења.
И покрај националниот прекин на интернетот, на социјалните мрежи сè уште се споделуваат снимки кои наводно ја прикажуваат состојбата на терен во Иран.
Едно видео, за кое се тврди дека е снимено во источниот град Машхад, прикажува објект зафатен од пламен, по што може да се видат демонстранти како бараат засолниште зад остатоци и импровизирани барикади на улица.
Потоа се појавуваат силуети за кои се наведува дека се припадници на иранските безбедносни сили, кои пукаат од пешачки мост.
Претходно видео, пак, прикажува демонстрант како испишува графити на билборд над голема толпа луѓе во главниот град Техеран.
THREAD: Verified videos of Iran protests – 10 January
Heavy clashes on Vakil Abad Boulevard in Mashhad. Protesters hide behind barricades as security forces fire shots from a footbridge.
Video: @Vahid
Location: https://t.co/48rK47fgrp
With Richard Irvine Brown@GeoConfirmed https://t.co/LGCLaI1XaI pic.twitter.com/pGQBnH9LKu
— Shayan Sardarizadeh (@Shayan86) January 11, 2026
Претходно, Си-Ен-Ен повикувајќи се на двајца американски функционери, објави дека Трамп разгледува низа можни воени опции за Иран.
Многу од опциите што му биле претставени на претседателот се однесуваат на таргетирање на безбедносните служби на Техеран кои се користат за гаснење на протестите, истакнале американските функционери. Претседателот сè уште не донел конечна одлука за интервенција, но сериозно ја разгледувал можноста за акција додека бројот на загинати во Иран продолжува да расте. Опциите не вклучуваат ставање американски војници на терен, соопштил висок функционер од Белата куќа за Си-Ен-Ен.
Свет
Трамп размислува за можна воена интервенција во Иран, вели Си-Ен-Ен
Претседателот на САД, Доналд Трамп, разгледува низа можни воени опции за Иран по смртоносните протести во земјата, изјавија двајца американски функционери за Си-Ен-Ен, додека тој размислува да ги спроведе своите неодамнешни закани да ја нападне иранската влада доколку таа употреби смртоносна сила против цивили.
Функционерите рекоа дека Трамп бил запознаен со различни планови за интервенција, бидејќи насилството во земјата доведе до десетици жртви и апсења. Некои од дискусиите вклучувале и опции што не подразбираат директна воена сила на САД.
Многу од опциите што му биле претставени на претседателот се однесуваат на таргетирање на безбедносните служби на Техеран кои се користат за гаснење на протестите, велат американските функционери.
Сепак, постојат загрижености во администрацијата дека воените напади може да се вратат како бумеранг и да ја ослабат поддршката за протестите. Функционерите истакнаа дека нападите можат ненамерно да ги обединат Иранците во поддршка на владата или да предизвикаат Иран да возврати со своја воена сила.
Претседателот сè уште не донел конечна одлука за интервенција, но сериозно ја разгледува можноста за акција додека бројот на загинати во Иран продолжува да расте. Опциите што ги разгледува не вклучуваат ставање американски војници на терен, соопшти висок функционер од Белата куќа.
Според американската агенција за човекови права HRANA, од почетокот на протестите пред две недели, кога се прошириле низ сите 31 провинции на Иран, загинале 116 лица. Сè уште не е јасно дали бројката целосно ја отсликува големината на жртвите, поради националниот прекин на интернет и телефонските линии.
„Иран гледа кон слобода, можеби како никогаш досега. САД се подготвени да помогнат!“, објави Трамп на социјалните мрежи.
Трамп претходно изјави дека ако Техеран користи смртоносна сила против протестанти, САД ќе се вклучат.
„Јас јасно реков дека ако почнат да убиваат луѓе како што правеле порано, ние ќе се вклучиме. И тоа не значи стапала на терен, туку удари таму каде што боли многу, многу силно.“
Секретарот за надворешни работи Марко Рубио и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху разговарале за тековните протести, како и за ситуацијата во Сирија и Газа.
Израелските одбранбени сили (ИДФ) соопштија дека ја „набљудуваат ситуацијата“ во Иран, додека земјата влегува во третата недела на антивладини протести. „Протестите се внатрешно иранско прашање. Сепак, ИДФ е подготвена одбранбено и постојано ги подобрува своите капацитети и оперативна подготвеност“, се наведува во соопштението.

