Забава
(Видео) „Јадранскиот Титаник“ потонал пред 111 години: денес е атракција за нуркачите во близина на омиленото место на Тито
Некогаш најубавиот брод на австриската компанија Österreichischer Lloyd – елегантен, брз и луксузен – лежи веќе 111 години на дното на Јадранското Море, на околу 13 километри од Бриони, речиси спроти Ровињ.
Носел име SS Baron Gauč (Барон Гауц), а историјата го памети како најголемиот патнички брод што потонал во Јадранот.
Луксузниот брод бил изграден по нарачка на австрискиот Лојд со седиште во Трст, заедно со неговиот сестрински брод Prinz Hohenlohe, во бродоградилиштето Gourlay Brothers & Company во шкотскиот град Данди.
Запловил на 16 јуни 1908 година, во време кога за погон се користел јаглен. Во 1911 година бил прилагоден на нафта.
Бродот бил модерен за своето време – имал панорамски стаклени ѕидови кои ја штителе променадата од ветер, елегантна трпезарија за 96 гости украсена со даб. Но, класите на патување биле строго поделени – патниците од трета класа немале класични кабини.
Редовната рута на бродот почнувала од Трст, со пристаништа во Пула, Мали Лошињ, Задар, Сплит, Хвар, Дубровник, Херцег Нови и Котор. На оваа линија, Барон Гауц поставил рекорд во брзината на пловење – просечни 17 јазли (околу 30 км/ч).
Бродот бил долг 85,4 метри, широк 11,64 метри и имал капацитет за 300 патници и 64 членови на екипажот.
Колку патници имало?
По избувнувањето на Првата светска војна, сите трговски бродови на Австроунгарија преминале во воена служба. Така и Барон Гауц бил ставен во служба на морнарицата на 27 јули 1914 година. За време на четири воени пловења, тој поминал 2.900 километри и превезол 2.855 лица, главно војници и материјал до Котор, а на повраток евакуирал цивили.
Откако до 11 август ги завршил сите воени задачи, бродот бил вратен во цивилна служба на компанијата Лојд.
Последното патување и трагедијата
На последното патување, бродот превезувал дипломатски лица, државни службеници и цивили од воените подрачја. Бидејќи качувањето на бродот било дозволено и без карта, точниот број патници никогаш не бил утврден.
Познато е дека имало 64 члена на екипажот, но според сведоци, бројот на патници бил многу поголем од дозволените 300, меѓу кои околу 100 деца.
Бродот пловел близу крајбрежјето
На 12 август 1914 година, луксузниот брод испловил од Котор кон Трст. Задоцнил околу еден час, поради што не пристанал во Пула.
Капетанот Паоло Винтер (43 години) од Трст, се повлекол од командното место за ручек и одмор, оставајќи го првиот офицер Ѓузепе Лупис да управува со бродот, кој подоцна ја предал командата на вториот офицер Ѓузепе Тенце.
Во исто време, австроунгарскиот брод Basilisk поставувал мини за заштита на пристаништето во Пула. По трагедијата, капетанот Винтер и првиот офицер Лупис изјавиле дека не издале наредба за промена на курсот и дека не виделе предупредувачки сигнали од Basilisk, па бродот продолжил да плови опасно близу до крајбрежјето.
Паника на палубата
Околу 14:45 часот, Барон Гауц удрил со левиот бродски брод во претходно поставена мина на околу 13 километри од Бриони. Водата брзо влегла и поплавила кабини. Бродот се накосил на страна, а првите жртви биле членови на екипажот.
Настанала паника на палубата. Патниците трчале кон спасувачките чамци кои биле пренатрупани или не можеле да се ослободат. Многумина скокнале во морето каде што ги пречекала густа нафта од пукнатите резервоари, која им ја иритирала кожата, очите и спречувала нормално дишење.
Иако бродот имал осум спасувачки чамци со по 30 места и 166 појаси за спасување, опремата не помогнала, тврделе преживеаните. Тие дури раскажале дека дел од екипажот ги занемарил и се обидувал да си ги спаси сопствените животи.
Барон Гауц потонал за само пет до седум минути по експлозијата. Во близина се наоѓале австроунгарските разурнувачи Csepel, Triglav и Balaton, кои спасиле 159 лица од морето. Загинале најмалку 127 луѓе – главно жени, деца и членови на екипажот.
Капетанот Винтер и првиот офицер Лупис преживеале и биле ставени во домашен притвор. На воен суд биле прогласени за виновни за трагедијата, но во 1920-тите работеле како капетани во италијанската компанија Lloyd Adriatico. Деталите од судењето не биле познати поради воена цензура.
Барон Гауц под заштита на државата
Првата потрага по олупината започнала неколку дена по несреќата, кога загинал еден од нуркачите. Дури во 1958 година, Либеро Ѓурасини заедно со сонародникот Ѓаконо Сток ги пронашле остатоците на Барон Гауц.
Бриони подоцна станала резиденција на Јосип Броз Тито, па нуркањето и пловењето било забрането долго време во тоа подрачје. Обидот за подигнување на бродот во 1968 останал само сон.
Денес тој е заштитен како културно добро од Министерството за култура на Република Хрватска. Нуркањето е дозволено само со овластени професионалци.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Забава
„Дејли Меил“ ја смести Хрватска на својата листа на евтини туристички дестинации за 2026 година
Додека 2025 година беше обележана со протести на локалните жители против масовниот туризам низ цела Европа, од Канарските Острови па натаму, 2026 година се чини дека носи сосема поинаков тренд. Наместо да се борат против туристите, многу земји сега активно ги покануваат, особено оние кои бараат попристапни пакети и подобра вредност за парите, пишува „Дејли Меил“.
Низ Европа, Северна Африка и Азија, сè поголем број земји инвестираат во пристапност, поедноставуваат визни режими и започнуваат кампањи насочени кон привлекување патници кои се свесни за буџетот. Бројни дестинации ја докажуваат својата добредојденост со нови авиокомпании, субвенции и политики што го поттикнуваат туризмот, а нивните влади и туристички одбори дизајнираат иницијативи специјално за вакви посетители.
Тунис е на врвот на листата, проширувајќи ги своите буџетски пакети за цела година и подобрувајќи ги воздушните врски. Северноафриканската земја е сè попопуларна поради своите ниски цени и прекрасни пејзажи. Во меѓувреме, Бугарија продолжува да ги промовира Сончев Брег и Варна како најприфатлив европски брег, привлекувајќи сè повеќе туристи.
Меѓу земјите што сакаат да привлечат повеќе гости е Албанија, која значително инвестираше во инфраструктура, нискобуџетни летови и маркетинг за развој на туризам со средна и ниска цена. Шри Ланка ги охрабрува пристигнувањата со воведување бесплатни 30-дневни визи, додека Камбоџа, Грузија, Непал и Виетнам, исто така, ги олеснуваат процедурите за виза, проширувајќи ги своите мрежи на авиокомпании и спроведуваат програми за развој дизајнирани да привлечат посетители.
Истра во Хрватска се позиционира и се пласира како опуштена и гостопримлива алтернатива на скапите туристички центри, со цел да привлече повеќе патници. Египет, исто така, спроведува стратегија за туризам до 2030 година, насочена кон зголемување на бројот на посетители преку прифатливи, масовни одмори.
фото/депозитфотос
Забава
Емили Ратајковски ги налути обожавателите со објава: „Не го почитуваш хиџабот“
Моделот Емили Ратајковски (34) ја прослави победата на новиот градоначалник на Њујорк, Зохран Мамдани, со контроверзна објава на Instagram што ги подели нејзините обожаватели. Видео од нејзиното тверкање во продавница, проследено со фотографија од неа како носи хиџаб во џамија, предизвика лавина од коментари и обвинувања за непочитување.
Во видео посветено на „Њујорк на Мамдани“, Емили танцува во продавница облечена во проѕирно црно здолниште и краток топ со отворен грб. Со тоа, таа го поддржа новиот градоначалник – првиот муслимански лидер на најголемиот град во Америка, една недела откако тој положи заклетва.
На друга фотографија, Ратајковски позираше во бело со шамија за време на посетата на локација што личи на џамијата Шеик Зајед во Абу Даби.
Сето тоа го заокружи со фотографија од нејзиниот четиригодишен син Силвестер Аполо Бер, кого го дели со поранешниот сопруг Себастијан Бер-Меклард (44), направена за време на забава за Ноќта на вештерките.
Реакциите на луѓето беа поделени. Многумина ја нарекоа комбинацијата од провокативно танцување и фотографија од џамија несоодветна. „Емили, ми се допаѓаш, но првите два слајда се непочитувачки“, напиша еден следбеник.
„Те сакам, кралице, но ти едноставно не го почитуваш хиџабот“, додаде друг. „Сè за внимание, а?“, гласеше еден коментар. Сепак, имаше и такви на кои им се допадна објавата. „Чипсот никогаш не изгледал толку добро!“ коментираше некој, осврнувајќи се на грицките што се гледаат во продавницата во видеото.
Ратајковски е позната по своите отворени политички ставови. Во 2016 година, таа водеше кампања за Берни Сандерс, а во 2020 година беше една од многуте познати личности што проговорија за убиството на Џорџ Флојд од страна на полицијата.
Таа и нејзиниот тогашен сопруг Себастијан маршираа низ улиците на Лос Анџелес како дел од движењето „Black Lives Matter“, носејќи знак на кој пишуваше „дефинансирање на полицијата“.
фото/депозитфотос
Забава
Пет хороскопски знаци кои се најпосесивни во љубовта
Љубовта носи силни емоции, а кај некои хороскопски знаци тоа често се претвора во изразена посесивност. Астрологијата наведува пет знаци кои најтешко го делат вниманието на саканата личност.
Шкорпијата е на врвот – сака длабоко и интензивно, а посесивноста произлегува од силен страв од предавство. Љубомората им е тивка, но силна.
Бикот бара стабилност и сигурност, па партнерот го доживува како нешто што мора да се заштити. Не прави сцени, но јасно поставува граници.
Лавот сака да биде центар на вниманието. Љубомората кај него е гласна и драматична, а потребна му е постојана потврда на љубовта.
Ракот е емотивен и чувствителен, со силен страв од напуштање. Посесивноста ја покажува преку повлекување и емоционална несигурност.
Овнот е импулсивен и натпреварувачки настроен. Не трпи ривали и отворено се соочува со секоја закана за врската.
Иако овие знаци се посклони кон посесивност, секоја личност е различна, а клучот за здрава врска секогаш се довербата и отворената комуникација.

